İl Özel İdaresi

155 soru

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında, merkezi yönetimin taşra birimi olan "il idaresi" ile bir mahalli idare birimi olan "il özel idaresi" arasındaki hukuki ilişki ve kuruluş usulleri dikkate alındığında; yeni bir ilin ihdası durumunda il özel idaresinin kamu tüzel kişiliği kazanma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte başka bir idari işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

İl idaresi kanunla kurulsa da yerinden yönetim ilkesi gereği il özel idaresinin tüzel kişilik kazanması için İçişleri Bakanlığının tescil kararı ve ilanı şarttır.

6360

sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi kurulan illerde, il özel idareleri "Büyükşehir İl Özel İdaresi" adıyla daha geniş yetkili bir tüzel kişiliğe dönüştürülür.

İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliği, karar organı olan il genel meclisinin seçimle oluşup ilk toplantısını gerçekleştirmesiyle hukuki geçerlilik kazanır.

1982

Anayasası'nın

126

. maddesi uyarınca, il özel idarelerinin kurulması ve coğrafi sınırlarının belirlenmesi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte başka bir idari işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanır.

Doğru ifadeye göre il özel idaresinin tüzel kişiliği, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte kendiliğinden kazanılır.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

4

. maddesi, il özel idaresinin ilin kurulmasına dair kanunla kurulacağını ve bu kanunla birlikte tüzel kişilik kazanacağını açıkça hükme bağlamıştır. Bu durum, idari bir işleme (bakanlık onayı, kararname vb.) gerek olmadığını teyit eder.

Adım Adım Çözüm

Anayasal ve yasal dayanakları belirleme.

1982

Anayasası madde

127

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu madde

4

temel alınır.

Yerel yönetimlerin kuruluş esasları bu metinlerde düzenlenmiştir.

Kuruluş usulünü analiz etme.

5302

sayılı Kanun'un

4

. maddesi: "İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla tüzel kişilik kazanır."

İl özel idaresinin kuruluşu, merkezi idare birimi olan ilin kuruluşu ile hukuki bir kader birliği içerisindedir.

Tüzel kişiliğin doğuş anını tespit etme.

Yasama tasarrufunun (kanun) yürürlüğe girmesi, tüzel kişiliğin doğması için yeterlidir; herhangi bir idari onaya veya organların oluşmasına ihtiyaç yoktur.

İl özel idaresi, il mülki sınırları ile eş değer yetki alanına sahip, kanunla kurulan bir kamu tüzel kişisidir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin kuruluşunun ve tüzel kişiliğinin kanunla ve otomatik olarak gerçekleşmesi.

Alternatif Yöntem

İl özel idaresi ile il idaresi arasındaki ayrımı yapmak için: İl idaresi (merkez) tüzel kişiliği olmayan bir devlet birimidir; il özel idaresi ise kanunla kurulan ve kendi bütçesi/tüzel kişiliği olan mahalli bir birimdir. Her ikisi de aynı 'kanunla' hayat bulur.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 122Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, il genel meclisinin feshine ilişkin usul ve esaslar göz önüne alındığında; meclisin kendisine kanunla verilen görevleri ihmal etmesi ve bu durumun hizmetleri sekteye uğratması halinde, fesih kararını veren makam ve bu süreçte bildirimi (başvuruyu) yapan merci sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Vali - İçişleri Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı - Danıştay

Danıştay - İçişleri Bakanlığı

Danıştay - Vali

Cumhurbaşkanı - İçişleri Bakanlığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay - İçişleri Bakanlığı

Cevap

İl genel meclisinin feshine karar veren makam Danıştay, bildirimi yapan merci ise İçişleri Bakanlığıdır.

Doğru yanıt olan seçenek, 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun ilgili maddesine tam uyum sağlar. Kanun metni açıkça feshin İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karara bağlanacağını ifade eder. Soruda istenen 'sıralama' (karar veren makam - bildirim yapan merci) bu kurala göre Danıştay ve İçişleri Bakanlığı şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirlemek

5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesi incelenir.

Meclisin fesih nedenleri ve yetkili makamlar bu madde ile düzenlenmiştir.

Bildirim yapan makamı saptamak

Süreci başlatan bildirimin İçişleri Bakanlığı tarafından yapılacağı tespit edilir.

Merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerindeki vesayet denetimi bu şekilde işletilir.

Karar verici makamı saptamak

Fesih işleminin ancak yargısal bir karar olan Danıştay kararı ile yapılabileceği belirlenir.

Seçilmiş organların statü kaybı anayasal güvence gereği yargı denetimine tabidir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Feshinde İdari Vesayet ve Yargı Denetimi

Daha Fazla Pratik

Feshedilen meclisin yerine seçim yapılana kadar görevleri yürütecek olan 'İl Encümeninin memur üyeleri' konusuna çalışmak pekiştirici olacaktır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 123Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin en üst amiri ve yürütme organı olan valinin; idarenin stratejik hedefleri, mali planlaması ve kurumsal temsili konusundaki yetkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresinin stratejik planını, performans programını, bütçesini ve kesin hesabını hazırlayarak ilgili organlara sunmak.

İl genel meclisine doğal başkan sıfatıyla riyaset etmek ve meclis gündemini tek taraflı olarak belirlemek.

İl özel idaresi genel sekreterini, il genel meclisi üyeleri arasından seçerek doğrudan atamak.

İl encümeninin seçilmiş ve atanmış tüm üyelerini belirleyerek encümen kararlarını onaylamak.

İl özel idaresine ait taşınmazların satışı, takası ve tahsisi hususunda tek başına nihai karar organı olarak hareket etmek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin stratejik planını, performans programını, bütçesini ve kesin hesabını hazırlayarak ilgili organlara sunmak.

Cevap

İl özel idaresinin stratejik planını, performans programını, bütçesini ve kesin hesabını hazırlayarak ilgili organlara sunmak seçeneği doğrudur.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca vali; stratejik planı, performans programını, bütçeyi ve faaliyet raporlarını hazırlayarak il genel meclisine sunmakla görevlendirilmiştir. Bu görevler, valinin 'yürütme organı' sıfatının doğal bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

Valinin İl Özel İdaresindeki hukuki statüsünü belirle.

Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır; aynı zamanda tüzel kişiliğin temsilcisidir.

Yürütme organı, hazırlık ve uygulama süreçlerinden sorumludur.

Stratejik yönetim ve mali belgelerin hazırlık sürecini analiz et.

5302 sayılı Kanun'un 30. maddesi; stratejik plan, performans programı ve bütçenin vali tarafından hazırlanmasını öngörür.

Mali disiplin ve kurumsal planlama yürütme organının temel görevidir.

Valinin karar organları (Meclis ve Encümen) üzerindeki yetki sınırlarını kontrol et.

Vali meclis başkanı değildir ve meclisin karar yetkilerine (taşınmaz satışı vb.) doğrudan sahip değildir.

Güçler ayrılığı prensibi gereği karar ve yürütme organları ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Valinin Yürütme Organı Olarak Hazırlık ve Uygulama Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Valinin belediye başkanı ile arasındaki yetki benzerliklerini ve farklarını (özellikle meclis başkanlığı yönünden) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 124Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun "Görev ve Sorumluluklar" başlıklı $6$ . maddesi uyarınca, il özel idaresinin hizmet alanı ve yetki kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yol, su ve kanalizasyon gibi temel altyapı hizmetleri, il genelinde belediye sınırları gözetilmeksizin il özel idaresinin sorumluluğundadır.

Eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlere ilişkin tüm yatırımlar yalnızca belediye sınırları dışındaki kırsal alanlarda il özel idaresi tarafından yürütülür.

İl özel idaresi; tarım, hayvancılık, sanayi ve ticaretin desteklenmesi ile gençlik ve spor hizmetlerini il sınırlarının bütününde yürütmekle görevlidir.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresi, ilçe belediyelerinin yetki alanına girmeyen tarımsal sulama hizmetlerinden sorumlu olmaya devam eder.

İl özel idaresinin kamu gücü ayrıcalıkları kapsamında, mülkiyeti kendisine ait olan tüm taşınmazlar ve her türlü gelir kaynağı hacizden muaftır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi; tarım, hayvancılık, sanayi ve ticaretin desteklenmesi ile gençlik ve spor hizmetlerini il sınırlarının bütününde yürütmekle görevlidir.

Cevap

İl özel idaresi; tarım, hayvancılık, sanayi ve ticaretin desteklenmesi ile gençlik ve spor hizmetlerini il sınırlarının bütününde yürütmekle görevlidir.

Doğru ifade, il özel idaresinin tarım, sanayi, ticaret ve spor gibi hizmetleri ilin tamamında (belediye sınırları dahil) yürütme yetkisine sahip olduğunu belirtmektedir.

5302

sayılı Kanun'un

6/a

maddesi bu hizmetleri açıkça il sınırı bütününde tanımlamıştır.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un

6

. maddesinin iki alt bendini analiz etme.

Hizmetlerin coğrafi olarak "il sınırları" ve "belediye sınırları dışı" şeklinde ikiye ayrıldığı görülür.

Yetki çatışmasını önlemek için kanun koyucu hizmetleri bölgeye göre tasnif etmiştir.

Hangi hizmetlerin "il sınırları" (belediye dahil) kapsamında olduğunu belirleme.

Sağlık, tarım, sanayi, ticaret, sosyal hizmetler, eğitim binaları, gençlik ve spor hizmetleri il genelinde yürütülür.

Bu hizmetler merkezi yönetimin yerel düzeydeki izdüşümü niteliğinde olup geniş kapsamlıdır.

Hangi hizmetlerin sadece "belediye sınırları dışı" (kırsal) kapsamında olduğunu belirleme.

İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık gibi bayındırlık hizmetleri sadece belediye dışındaki alanlarda yürütülür.

Belediye olan yerlerde bu hizmetler zaten belediyenin asli görevidir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinin görev alanlarının coğrafi ayrımı (İl Sınırları vs. Belediye Sınırları Dışı)

İpuçları

5302

sayılı Kanun'un

6

. maddesindeki ikili ayrımı hatırlayın: Bazı hizmetler il genelinde, bazıları sadece köylerde (belediye dışı) verilir.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin imtiyazları kapsamında yer alan 'haczedilemezlik' kuralının belediye gelirleri ile olan farklarını inceleyin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 125Soru →

İl özel idaresi teşkilatının başı ve kamu tüzel kişiliğinin temsilcisi olan vali, yürütme organı sıfatıyla idarenin stratejik hedeflerine ulaşmasından ve kaynakların mevzuata uygun olarak verimli kullanılmasından sorumludur. Bu sorumluluklar çerçevesinde valinin sahip olduğu yetkiler, karar ve danışma organlarının yetkileriyle sınırlandırılmıştır.

Buna göre, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde valinin 'yürütme organı' sıfatıyla yerine getirdiği görev ve yetkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresinin stratejik planını, yıllık çalışma programını ve bütçe tasarısını hazırlayarak ilgili organlara sunmak.

İl özel idaresini yargı mercileri karşısında temsil etmek ve idarenin haklarını savunmak üzere dava açmak, sulh olmak ve ibra etmek.

Bütçe tasarısı ile kesin hesabı inceleyerek görüşünü bir raporla birlikte kasım ayı toplantısında il genel meclisine sunmak.

Mart ayı toplantısında bir önceki yıla ait faaliyet raporunu hazırlayıp il genel meclisine sunmak.

İl özel idaresi birimlerini ve iştiraklerini denetlemek, personelini (mevzuatta belirtilen istisnalar hariç) atamak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe tasarısı ile kesin hesabı inceleyerek görüşünü bir raporla birlikte kasım ayı toplantısında il genel meclisine sunmak.

Cevap

Bütçe tasarısı ve kesin hesabı inceleyerek görüş bildirme görevi valiye değil, il encümenine aittir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre vali bütçeyi hazırlayan makamdır. Ancak hazırlanan bu bütçe tasarısını ve kesin hesabı inceleyerek görüş bildirme yetkisi Kanun'un 26. maddesinin (a) bendi uyarınca 'İl Encümeni'ne verilmiştir. Vali bütçeyi hazırlar ve encümene sunar; encümen ise incelemesini yaparak görüşüyle birlikte meclise sunar. Bu nedenle inceleme ve görüş bildirme ifadesi vali için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Valinin yürütme organı sıfatıyla temel hazırlık görevlerini belirle.

Vali bütçeyi, stratejik planı ve faaliyet raporunu hazırlamakla yükümlüdür.

5302 sayılı Kanun'un 30. maddesi valinin 'hazırlayıcı' rollerini tanımlar.

Hazırlanan taslakların onay sürecindeki 'inceleme' basamağını kontrol et.

Bütçe ve kesin hesap gibi mali belgeler meclise gitmeden önce encümen tarafından incelenir.

Kanun'un 26. maddesi uyarınca inceleme ve görüş bildirme encümenin yetkisindedir.

Valinin temsil ve atama yetkilerini değerlendir.

Yargısal temsil ve personel atama yetkileri yürütme organına aittir.

Tüzel kişiliği temsil yetkisi doğrudan valinin hukuki statüsünden kaynaklanır.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinde organlar arası yetki dağılımı: Hazırlama (Vali), İnceleme/Görüş (Encümen), Karar/Onay (Meclis).

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinde bütçe hazırlık ve onay sürecinin takvimini (Eylül-Ekim-Kasım) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 126Soru →

Türk idari sisteminde illerin hem merkezi yönetimin bir taşra birimi hem de bir mahalli idare birimi (il özel idaresi) olarak ikili bir yapı arz etmesi dikkate alındığında, il özel idaresinin hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresinin tüzel kişiliği devam eder ancak tüm yetkileri valilik bünyesindeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devredilir.

İl özel idaresi, merkezi idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer aldığı için merkezi hiyerarşiye tabi olup ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.

İl özel idaresinin kuruluşu ve sınırlarının belirlenmesi, Cumhurbaşkanı kararı ile gerçekleşir ve bu işlemle birlikte merkezi idareye bağlı bir hizmet birimi statüsü kazanır.

Anayasal düzeyde siyasi yerinden yönetim ilkesine dayanan il özel idaresi, kendi coğrafi sınırları içerisinde yasama ve yürütme yetkisini birlikte kullanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Cevap

İl özel idaresi, il halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kanunla kurulan, idari ve mali özerkliği bulunan bir kamu tüzel kişisidir.

İl özel idaresinin temel hukuki niteliği, Anayasa'nın 127. maddesinde tanımlanan 'mahalli idare' vasfına sahip olmasıdır. Bu vasıf, kuruma merkezi yönetimden ayrı bir kamu tüzel kişiliği, kendi karar organlarını seçme yetkisi ve mahalli hizmetleri yürütmek için gerekli idari/mali özerkliği sağlar.

Adım Adım Çözüm

Anayasal temeli analiz etme

1982 Anayasası'nın 127. maddesi mahalli idareleri; il, belediye ve köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılayan kamu tüzel kişileri olarak tanımlar.

Kuruluşun anayasal dayanağını belirlemek için gereklidir.

Yasal çerçeveyi ve özerkliği değerlendirme

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, bu birimlerin idari ve mali özerkliğe sahip olduğunu ve ilin kurulmasına dair kanunla otomatik olarak kurulduğunu hükme bağlar.

Hukuki statünün ve özerkliğin kapsamını netleştirmek için gereklidir.

Güncel mevzuat kısıtlarını kontrol etme

6360 sayılı Kanun ile büyükşehirlerde bu statünün sona erdiği bilgisiyle genel tanımı eşleştirme.

Statünün coğrafi geçerliliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari Yerinden Yönetim ve Kamu Tüzel Kişiliği

Daha Fazla Pratik

Valinin il özel idaresindeki yürütme rolü ile il genel idaresindeki temsil rolü arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 127Soru →

Türkiye'deki idari yapılanmada, merkezi idarenin en büyük taşra birimi olan "il idaresi" ile mahalli idare birimi olan "il özel idaresi" arasındaki kuruluş ve hukuksal statü ilişkisi dikkate alındığında; il özel idaresinin kamu tüzel kişiliği kazanma süreci ve güncel hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresinin tüzel kişiliği, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden oluşur.

İdari bütünlük ilkesi gereği, Türkiye Cumhuriyeti mülki teşkilatındaki 81 ilin tamamında il özel idaresi tüzel kişiliği mevcudiyetini korumaktadır.

İlin kanunla kurulmasını takiben, mahalli ihtiyaçların belirlenmesi amacıyla İçişleri Bakanlığı'nın kararı ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ile kurulur.

Anayasa'da yer alan yerinden yönetim ilkesi uyarınca, il özel idareleri hem idari hem de siyasi özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.

İl özel idaresi, merkezi idarenin hiyerarşik denetimi altında bulunan ve ayrı bir malvarlığı bulunmayan bir taşra birimi statüsündedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin tüzel kişiliği, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden oluşur.

Cevap

İl özel idaresinin tüzel kişiliği, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte kendiliğinden oluşur.

Doğru seçenek olan ifadedeki gibi, il özel idarelerinin kuruluşu ilin kurulmasına sıkı sıkıya bağlıdır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, ilin kurulmasına ilişkin kanunun yürürlüğe girmesi, o ilde aynı zamanda bir il özel idaresi tüzel kişiliğinin kendiliğinden (ex officio) kurulmasını sağlar. Bu süreç için ayrıca bir idari karara veya onaya gerek yoktur.

Adım Adım Çözüm

İl ve İl Özel İdaresi ayrımını analiz etme

İl, merkezi idarenin taşra birimidir; İl Özel İdaresi ise bir mahalli idaredir.

İki yapının hukuki temelleri ve kuruluş usulleri farklılık gösterir.

Kuruluş usulünü mevzuat (5302 sayılı Kanun) açısından inceleme

İl özel idaresinin tüzel kişiliği, ilin kurulmasına ilişkin kanunla birlikte 'kendiliğinden' oluşur.

İl özel idaresi için ayrı bir kuruluş işlemi gerekmez; ilin kuruluşu yeterlidir.

Büyükşehir statüsünün etkisini değerlendirme

Büyükşehirlerde il özel idaresi yoktur.

6360 sayılı Kanun, büyükşehir olan illerde bu birimi kaldırmıştır; bu nedenle '81 ilin tamamında vardır' ifadesi hatalıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Kendiliğinden Tüzel Kişilik Kazanması

İpuçları

İl özel idaresinin kuruluşu ile ilin (mülki birim) kuruluşu arasındaki zamanlama ve hukuki bağa odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesi olan illerde il özel idaresinin görevlerinin hangi kurumlara (YİKOB gibi) devredildiğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 128Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresi bütçesinin hazırlık süreci ve bütçe yılı içerisindeki ödenek aktarma yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı, incelenmek üzere en geç Ağustos ayı sonuna kadar il encümenine sunulur.

İl encümeni, bütçe tasarısını inceleyerek görüşüyle birlikte Kasım ayının birinci gününde il genel meclisine sunulmak üzere valiye geri verir.

İl genel meclisi, bütçe tasarısını Kasım ayı olağan toplantısında karara bağlayarak il özel idaresi bütçesini kesinleştirir.

Bütçe yılı içerisinde, bütçenin fonksiyonel sınıflandırmasının birinci (

1.

) düzeyleri arasındaki ödenek aktarmaları il encümeni kararıyla gerçekleştirilir.

İl özel idaresi bütçesi, kurumsal kodlama yapılan her birim ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci (

1.

) düzeyleri itibarıyla meclis tarafından onaylanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe yılı içerisinde, bütçenin fonksiyonel sınıflandırmasının birinci ( $1.$ ) düzeyleri arasındaki ödenek aktarmaları il encümeni kararıyla gerçekleştirilir.

Cevap

Bütçe yılı içerisinde fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki ödenek aktarmalarının il encümeni tarafından yapıldığını belirten ifade yanlıştır; bu yetki il genel meclisindedir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

46.

maddesine göre, bütçe yılı içinde bütçenin fonksiyonel sınıflandırmasının birinci (

1.

) düzeyleri arasında aktarma yapmaya il genel meclisi yetkilidir. İl encümeni ise sadece ikinci (

2.

) düzeyler arasındaki aktarmaları gerçekleştirebilir. Bu nedenle, birinci düzey aktarmaların encümen tarafından yapıldığını savunan seçenek hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Bütçe hazırlık takvimini hatırla

Vali bütçeyi hazırlar, Ağustos sonuna kadar encümene sunar; encümen ise Kasım başında meclise sunulmak üzere valiye geri verir.

5302 sayılı Kanun'un

45.

maddesindeki takvimi doğrulamak için.

Bütçe kesinleşme makamını belirle

İl genel meclisi bütçeyi Kasım ayında görüşür ve karara bağlar.

Bütçenin nihai karar organını teyit etmek için.

Aktarma yetkilerini (Art. 46) analiz et

Fonksiyonel sınıflandırmanın 1. düzey aktarmaları Meclis'in, 2. düzey aktarmaları ise Encümen'in yetkisindedir.

Hiyerarşik olarak daha geniş yetkinin (1. düzey) daha üst karar organında (Meclis) olması gerektiğini saptamak için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Bütçe Prosedürü ve Aktarma Yetkileri

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin bütçeyi veto etme (geri gönderme) yetkisinin Vali tarafından nasıl kullanıldığını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 129Soru →

Mahalli idareler hukukumuzda il özel idarelerine tanınan kamu gücü ayrıcalıkları ve yasal yetkiler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu idarenin sahip olduğu yetki veya imtiyazlar arasında yer almaz?

İl özel idaresine ait her türlü taşınmaz malın ve idarenin kiralama veya işletme faaliyetlerinden elde ettiği tüm gelirlerin haczedilemezliği

Belediye sınırları dışında kalan bölgelerde yer alan gayrisıhhi müesseseleri ruhsatlandırma ve denetleme yetkisi

Hizmetlerin yürütülmesi amacıyla yönetmelik çıkarma, kanunlara aykırı olmayan emirler verme ve bunlara uymayanlara idari cezalar uygulama yetkisi

İl özel idaresi meclisinin kararına dayanarak, idarenin görev alanına giren hizmetlerin yürütülmesi için imtiyaz verme veya yap-işlet-devret modelini uygulama imtiyazı

Kendisine verilen görev ve hizmetlerin ifası amacıyla ihtiyaç duyulan taşınmaz mallar üzerinde kamulaştırma yapma yetkisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresine ait her türlü taşınmaz malın ve idarenin kiralama veya işletme faaliyetlerinden elde ettiği tüm gelirlerin haczedilemezliği

Cevap

İl özel idaresine ait her türlü taşınmaz malın ve idarenin kiralama veya işletme faaliyetlerinden elde ettiği tüm gelirlerin haczedilemezliği ifadesi yanlıştır; çünkü haczedilemezlik koruması sadece kamu hizmetine tahsisli mallar ve vergi/resim/harç gelirleri ile sınırlıdır.

Hukuken il özel idarelerinin sahip olduğu haczedilemezlik imtiyazı mutlak değildir.

5302

sayılı Kanun'un

7

. maddesinin (f) bendi uyarınca, sadece kamu hizmetinde kullanılan taşınmaz mallar ile vergi, resim ve harç gelirleri hacizden muaftır. İdarenin özel mülkiyetinde olan, kamu hizmetine tahsis edilmemiş taşınmazları ile kiralama, satış veya iktisadi işletme kârları gibi vergi dışı gelirleri haczedilebilir. Bu nedenle idarenin "tüm" taşınmaz ve gelirlerinin haczedilemeyeceği ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresinin yetki ve imtiyazlarını düzenleyen mevzuatın (

5302

sayılı Kanun) incelenmesi

İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliğine dayalı ayrıcalıklarının

7

. maddede listelendiği görülür.

Sorunun yasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.

"Haczedilemezlik" (imtiyaz) kuralının kapsamının analiz edilmesi

Kanun'un

7

/f fıkrasına göre; sadece "kamu hizmetinde kullanılan taşınmazlar" ile "vergi, resim ve harç gelirleri" haczedilemez.

İdarenin tüm mal varlığının değil, sadece belirli nitelikteki mal ve gelirlerinin koruma altında olduğunu anlamak için gereklidir.

Seçeneklerdeki ifadelerin yasal sınırlarla karşılaştırılması

İdarenin kiralama, satış veya işletme gibi özel hukuk faaliyetlerinden doğan gelirlerinin haczedilebileceği sonucuna ulaşılır.

Hatalı genellemeyi içeren seçeneği belirlemek için son adımdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Haczedilemezlik İmtiyazının Sınırları

Daha Fazla Pratik

Belediye Kanunu (

5393

) ile İl Özel İdaresi Kanunu (

5302

) arasındaki haczedilemezlik hükümlerini karşılaştırarak benzerlikleri not ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 130Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il genel meclisinin kendisine kanunla verilen görevleri ihmal etmesi ve bu durumun il özel idaresine ait işleri sekteye uğratması halinde uygulanacak fesih prosedürü ve fesih sonrasında meclis görevlerinin yürütülmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Fesih kararı, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından verilir ve yeni meclis seçilinceye kadar meclis görevleri il encümeninin memur üyeleri tarafından yürütülür.

İşlerin sekteye uğraması durumunda meclis, valinin hazırlayacağı gerekçeli rapor üzerine İçişleri Bakanı tarafından feshedilir ve yetkiler yeni seçimlere kadar vali tarafından kullanılır.

İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından fesih kararı verilir; ancak yeni meclis seçilene kadar görevler vali tarafından kamu görevlileri arasından atanan bir komisyonca yürütülür.

Kamu hizmetlerinin aksaması nedeniyle meclis Cumhurbaşkanı kararıyla feshedilir ve bu süreçte il genel meclisinin tüm yetkileri il encümeninin seçilmiş üyelerine devredilir.

İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine ilgili Bölge İdare Mahkemesi tarafından fesih kararı verilir ve seçimlere kadar meclis görevlerini il genel sekreteri tek başına yürütür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fesih kararı, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından verilir ve yeni meclis seçilinceye kadar meclis görevleri il encümeninin memur üyeleri tarafından yürütülür.

Cevap

İl genel meclisinin feshine İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay karar verir ve bu süreçte meclis görevlerini il encümeninin memur üyeleri yürütür.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre; il genel meclisi, kendisine kanunla verilen görevleri ihmal eder ve bu durum işleri sekteye uğratırsa veya siyasi nitelikli kararlar alırsa, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay kararıyla feshedilir. Fesih sonrasında yeni meclis seçilene kadar meclisin yetkileri, il encümeninin memur üyeleri tarafından kullanılır.

Adım Adım Çözüm

Fesih nedeninin hukuki niteliğinin belirlenmesi

Görevlerin ihmal edilmesi veya siyasi karar alınması durumunda fesih sürecinin işletilebileceği tespit edilir.

5302 sayılı Kanun'un 22. maddesi bu şartları açıkça düzenlemiştir.

Yetkili makamlar arasındaki hiyerarşinin ve işleyişin analizi

İçişleri Bakanlığının 'bildirimde bulunan', Danıştay'ın ise 'karar veren' makam olduğu saptanır.

Mahalli idare organlarının kaybı anayasal koruma altında olup ancak yargı kararıyla mümkündür.

Fesih sonrası yönetim modelinin tespiti

Geçici süreyle meclis görevlerini üstlenecek yapının 'encümen memur üyeleri' olduğu belirlenir.

Kanun koyucu, meclis iradesinin yokluğunda idari sürekliliği liyakat esaslı memur üyelerle sağlamayı amaçlamıştır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Yargısal Yolla Feshi ve Geçici Yönetim Usulü

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 131Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı sıfatıyla tüzel kişiliği temsil eden valinin görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek; bütçe tasarısı, kesin hesap ve faaliyet raporunu hazırlamak.

İl genel meclisine başkanlık etmek ve meclis gündemini tek başına belirleyerek kararları onaylamak.

İl özel idaresinin bütçesini ve kesin hesabını görüşerek karara bağlamak ve yönetmelikleri kabul etmek.

İl encümeninde görev alacak olan seçilmiş üyeleri, il genel meclisi üyeleri arasından bizzat seçmek ve atamak.

İl özel idaresi genel sekreterini, il genel meclisinin salt çoğunluk kararı ve İçişleri Bakanlığının onayıyla atamak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek; bütçe tasarısı, kesin hesap ve faaliyet raporunu hazırlamak.

Cevap

İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek; bütçe tasarısı, kesin hesap ve faaliyet raporunu hazırlamak.

Doğru seçenek olan ifade, 5302 sayılı Kanun'un 30. maddesinde valinin görevleri arasında sayılan; stratejik plana göre yönetim, bütçe hazırlığı ve temsil yetkilerini tam olarak kapsamaktadır. Vali, idarenin başı olarak teknik hazırlık süreçlerinden ve uygulamanın yürütülmesinden sorumludur.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresi organlarının görev dağılımını analiz etme.

İl genel meclisi 'karar', il encümeni 'inceleme ve karar', vali ise 'yürütme' organıdır.

5302 sayılı Kanun'un temel organ ayrımını anlamak sorunun çözüm anahtarıdır.

Valinin 'yürütme' sıfatıyla sahip olduğu spesifik hazırlık ve yönetim yetkilerini belirleme.

Stratejik plan, bütçe tasarısı ve faaliyet raporu hazırlama gibi teknik ve idari işler valinin sorumluluğundadır.

Yürütme organı, karar organına sunulacak taslakları hazırlar ve alınan kararları uygular.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinde 'vali' yürütme organı ve temsilcidir; karar alma yetkisi (onay/kabul) ise meclise aittir.

İpuçları

Valinin 'yürütme' organı olduğunu, meclisin ise 'karar' organı olduğunu hatırlayın.

Bütçe ve stratejik plan gibi belgeleri kimin hazırlayıp kimin onayladığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İl encümeninin yapısını ve valinin encümen başkanlığı rolünü incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:50s

Soru 132Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca; il genel meclisinin oluşumu, seçim sonrası ilk toplantı süreci ve başkanlık divanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilânını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanan meclise en yaşlı üye başkanlık eder ve üyeler arasından gizli oyla başkanlık divanı seçilir.

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, aynı zamanda il genel meclisinin de tabii başkanıdır ve toplantı gündemini tek başına belirler.

İl genel meclisi başkanlık divanı üyeleri, meclis üyeleri arasından işaretle oylama usulüyle ve beş yıllığına görev yapmak üzere seçilirler.

Meclis, her yıl Ocak ayında bütçeyi görüşmek amacıyla olağan toplantısını yapar ve bu spesifik toplantı süresi en fazla on beş günle sınırlıdır.

İl genel meclisi başkanı, meclis üyeleri arasından seçildikten sonra aynı zamanda il encümenine de başkanlık etme yetkisine sahip olur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilânını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanan meclise en yaşlı üye başkanlık eder ve üyeler arasından gizli oyla başkanlık divanı seçilir.

Cevap

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesine göre, mahalli idareler genel seçimlerinin ardından il genel meclisi sonuçların ilanından sonraki beşinci gün herhangi bir çağrıya gerek duymaksızın (kendiliğinden) toplanır. Bu ilk oturumu meclisin en yaşlı üyesi yönetir ve yapılan gizli oylamayla meclis başkanı ve diğer divan üyeleri belirlenir.

Adım Adım Çözüm

Seçim sonrası toplantı zamanını belirle

Seçim sonuçlarının ilanını takip eden 5. gün

5302 sayılı Kanun'un 11. maddesi bu süreyi açıkça belirtmiştir.

Toplantı usulünü ve geçici başkanlığı kontrol et

Meclis kendiliğinden toplanır ve en yaşlı üye başkanlık eder

Başkanlık divanı henüz oluşmadığı için yasada 'en yaşlı üye' kuralı getirilmiştir.

Başkanlık divanı seçim yöntemini teyit et

Gizli oy ile başkan ve divan üyeleri seçilir

Demokratik temsil ve üyelerin özgür iradesi için kanun koyucu gizli oylamayı zorunlu kılmıştır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi Başkanlık Divanı ve İlk Toplantı Esasları

Soru 133Soru →

İl özel idaresinin hem bir danışma organı hem de sınırlı karar yetkileriyle donatılmış yürütme birimi olan il encümeninin oluşumu ve üye yapısı hakkında 5302 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemelere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur.

Encümen üyelerinin tamamı halk tarafından doğrudan seçilen il genel meclisi üyeleri arasından gizli oyla belirlenir.

Valinin katılamadığı il encümeni toplantılarına, meclis üyeleri arasından seçilen en kıdemli üye başkanlık eder.

İl encümeninde görev yapacak üyelerin görev süresi beş yıl olup mahalli idareler genel seçimleri ile eş zamanlı olarak yenilenir.

Bütçeyi kesin olarak kabul etmek ve il özel idaresi adına genel politikaları belirlemek il encümeninin en temel yetkisidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur.

Cevap

İl encümeni; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği üç üyeden oluşur.

Doğru yanıt olan ifadede belirtildiği üzere, 5302 sayılı Kanun uyarınca il encümeni; valinin başkanlığında, meclis tarafından seçilen 3 üye ve vali tarafından görevlendirilen 3 birim amiri olmak üzere toplamda (vali dahil) 7 kişilik bir yapıya sahiptir. Bu yapı il encümeninin hem siyasi hem de teknik bir heyet olma özelliğini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

İl encümeninin hukuki dayanağını tespit etme

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun ilgili maddeleri esas alınır.

İl özel idaresinin organlarının yapısı ve görevleri bu kanunla düzenlenmiştir.

Üye kompozisyonunu analiz etme

Encümen; başkan (vali), meclis kanadından gelen 3 üye ve idari kanattan (birim amirleri) gelen 3 üyeden oluşur.

Bu karma yapı, hem seçilmişlerin hem de atanmış bürokratların karar sürecine katılımını sağlar.

Görev süresi ve seçim sıklığını doğrulama

Üyeler her yıl yeniden belirlenir.

Kanun, encümen üyeliği seçimlerinin yıllık olarak yapılmasını emreder.

Anahtar Kavram

İl encümeninin karma (seçilmiş ve atanmış) üye yapısı

Daha Fazla Pratik

İl encümeninin görevlerini (ihale, kamulaştırma, cezalar) il genel meclisinin görevleri ile karşılaştırmalı olarak çalışınız.

Tahmini Süre:50s

Soru 134Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin temel karar organı olan İl Genel Meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

İl özel idaresi birimlerini ve personelini denetlemek

Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapmak

Kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak

Yurt içindeki ve yurt dışındaki mahallî idareler ile kardeş il ilişkisi kurulmasına karar vermek

İl özel idaresini stratejik plana ve meclis kararlarına uygun olarak yönetmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yurt içindeki ve yurt dışındaki mahallî idareler ile kardeş il ilişkisi kurulmasına karar vermek

Cevap

Yurt içindeki ve yurt dışındaki mahallî idareler ile kardeş il ilişkisi kurulmasına karar vermek

Doğru cevap,

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

10

. maddesinin (p) bendinde açıkça belirtilmiştir. Bu maddeye göre, yurt içindeki ve yurt dışındaki mahallî idareler ve mahallî idare birlikleriyle karşılıklı iş birliği yapılmasına veya kardeş il ilişkisi kurulmasına karar vermek İl Genel Meclisinin yetkisindedir.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un

10

. maddesinde yer alan İl Genel Meclisi görevleri incelenmelidir.

Meclisin temel olarak politika belirleme, bütçe kabulü ve stratejik kararlar alma yetkisine sahip olduğu görülür.

Meclis, il özel idaresinin en üst karar organıdır.

Dış ilişkiler ve mahalli idareler arası iş birliği ile ilgili hüküm analiz edilmelidir.

Kanun'un

10/p

bendi uyarınca kardeş il ilişkisi kurulması meclis kararına bağlıdır.

Bu tür kararlar idarenin genel politikasını etkileyen stratejik kararlardır.

Seçeneklerdeki diğer görevlerin hangi organlara ait olduğu ayrıştırılmalıdır.

Denetim ve yönetim valiye; kamulaştırma ve bütçe içi aktarma ise encümene aittir.

Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği karar, yürütme ve danışma organlarının yetkileri kanunla netleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Karar Yetkileri

Tahmini Süre:50s

Soru 135Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin toplantı düzeni ve başkanlık divanı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisi, her yılın Kasım ayında bütçe görüşmeleri için en fazla yirmi gün, diğer aylarda ise en fazla beş gün toplanır.

İl genel meclisinin başkanı, il özel idaresinin de başı olan validir ve meclis kararlarını onaylama yetkisine sahiptir.

İl genel meclisi üyeleri arasından seçilen meclis başkanı, aynı zamanda il encümeninin de doğal başkanıdır.

Meclis başkanlık divanı, mahalli idareler genel seçimlerini takip eden ilk toplantıda tüm belediye başkanlığı dönemi boyunca görev yapmak üzere seçilir.

İl genel meclisi, üyelerin tam sayısının salt çoğunluğu ile alacağı bir karar ile her yıl en fazla iki ay tatil yapabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisi, her yılın Kasım ayında bütçe görüşmeleri için en fazla yirmi gün, diğer aylarda ise en fazla beş gün toplanır.

Cevap

İl genel meclisi, bütçe ayı olan Kasım'da en fazla yirmi gün, diğer aylarda ise en fazla beş gün toplanır.

Doğru ifade, il genel meclisinin bütçe görüşmeleri için Kasım ayında yirmi gün, diğer aylarda ise beş gün toplandığını belirten seçenektir. Bu kural 5302 sayılı Kanun'un 12. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

İlgili kanun maddesinin tespiti

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, Madde 12

Toplantı süreleri ve dönemleri bu madde ile yasal çerçeveye alınmıştır.

Bütçe dönemi ve normal dönem ayrımının yapılması

Kasım ayı (Bütçe): 20 gün / Diğer aylar: 5 gün

Bütçe görüşmelerinin kapsamlı olması nedeniyle Kasım ayı için daha uzun bir çalışma süresi öngörülmüştür.

Başkanlık divanı yapısının kontrolü

Meclis başkanı, üyeler arasından seçilir (Vali değil).

Yerel yönetimlerin özerkliği gereği karar organı kendi başkanını kendi seçer.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Çalışma Süreleri ve Başkanlık Yapısı

Daha Fazla Pratik

İl Encümeninin yapısını ve valinin encümen üzerindeki yetkilerini incelemek, meclis-encümen ayrımını pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 136Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca il encümeninin teşekkülü, görevleri ve yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Encümen; valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği

3

üye ile valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği

3

üyeden oluşur.

Stratejik plan, bütçe ve kesin hesap üzerinde nihai onay makamı olarak hareket ederek bu belgeleri karara bağlamak ve kesinleştirmek.

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek ve il genel meclisi tarafından alınan kararlar doğrultusunda taşınmaz malların alım-satım işlemlerini yürütmek.

Kamulaştırma kararlarını almak ve öngörülemeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek yetkisine sahiptir.

Valinin katılamadığı toplantılara başkanlık etmek üzere genel sekreter görevlendirilir ve kararlar katılanların salt çoğunluğu ile alınır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik plan, bütçe ve kesin hesap üzerinde nihai onay makamı olarak hareket ederek bu belgeleri karara bağlamak ve kesinleştirmek.

Cevap

İl encümeninin bütçe, stratejik plan ve kesin hesap üzerindeki yetkisi bu belgeleri onaylamak değil, inceleyerek İl Genel Meclisine görüş bildirmektir.

İl encümeninin stratejik plan, yıllık çalışma programı, bütçe ve kesin hesap üzerindeki temel görevi bunları nihai olarak onaylamak değil, 'inceleyip görüş bildirmektir'. 5302 sayılı Kanun uyarınca bu belgeleri kabul etme ve yürürlüğe koyma yetkisi İl Genel Meclisine aittir.

Adım Adım Çözüm

İl encümeninin görevlerini incele

5302 sayılı Kanun'un 26. maddesinde görevler sayılmıştır.

Karar organı ile yürütme/danışma organı arasındaki farkı anlamak için.

Bütçe ve stratejik plan sürecindeki rolü belirle

Encümen 'inceleme' ve 'görüş bildirme' yapar; 'kabul' ve 'onay' yapmaz.

KPSS'de en sık sorulan yetki ayrımını tespit etmek için.

Yapı ve diğer görevleri doğrula

Encümen

1

vali,

3

seçilmiş üye ve

3

birim amirinden oluşur; ceza ve kamulaştırma yetkisi mevcuttur.

Çeldiricilerin doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

İl encümeninin yetki alanı, inceleme ve görüş bildirme (danışma) ile icrai (yürütme) görevlerden oluşur; yasama/karar mahiyetindeki 'bütçe onayı' yetkisi yoktur.

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisinin görevleri ile İl Encümeninin görevlerini, özellikle 'karar' ve 'yürütme' ayrımı üzerinden karşılaştıran tabloları inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 137Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresi teşkilat yapısı ve bu teşkilat içerisinde yer alan üst düzey yöneticilerin nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Genel sekreter, il özel idaresi teşkilatının en üst amiridir ve hizmetleri vali adına yürütür.

Genel sekreter olarak atanacak kişilerin, kanunda belirtilen diğer şartların yanı sıra en az

10

yıl kamu hizmetinde bulunmuş olmaları zorunludur.

İl özel idaresi teşkilatında; malî işler, hukuk işleri, destek hizmetleri ve insan kaynakları birimlerinin kurulması kanunen zorunludur.

Genel sekreter yardımcılarının atanabilmesi için kamu hizmetinde geçirilmesi gereken asgari süre, genel sekreterde olduğu gibi en az

10

yıldır.

Kanunda sayılan zorunlu birimlere ek olarak yeni birimlerin kurulması, valinin teklifi üzerine il genel meclisinin kararı ile gerçekleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel sekreter yardımcılarının atanabilmesi için kamu hizmetinde geçirilmesi gereken asgari süre, genel sekreterde olduğu gibi en az $10$ yıldır.

Cevap

Genel sekreter yardımcıları için aranan asgari kamu hizmeti süresi 8 yıldır, 10 yıl değildir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 36. maddesine göre; genel sekreter olarak atanacakların en az on (

10

) yıl, genel sekreter yardımcısı olarak atanacakların ise en az sekiz (

8

) yıl kamu hizmetinde bulunmuş olmaları gerekir. Dolayısıyla yardımcılar için de 10 yıl şartı arandığını belirten ifade mevzuata aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un

35

. maddesini inceleyin.

Teşkilat yapısında yer alan zorunlu birimler (malî işler, hukuk işleri vb.) ve birim kurma usulü (vali teklifi + meclis kararı) tespit edilir.

Teşkilat şemasının hukuki dayanağını belirlemek için.

5302

sayılı Kanun'un

36

. maddesindeki atama şartlarını kontrol edin.

Genel sekreter için

10

yıl, genel sekreter yardımcıları için ise en az

8

yıl kamu hizmeti şartı arandığı görülür.

Yönetici kadrolarındaki kıdem şartlarını ayırt etmek için.

Seçeneklerdeki süre şartlarını karşılaştırın.

Genel sekreter yardımcıları için

10

yıl şartı arandığını iddia eden ifadenin hatalı olduğu sonucuna varılır.

Doğru ve yanlış bilgileri mevzuata göre eşleştirmek için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Üst Düzey Yönetici Nitelikleri ve Teşkilat Birimleri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir statüsündeki illerde il özel idarelerinin kaldırıldığını ve bu teşkilat yapısının sadece büyükşehir dışındaki illerde geçerli olduğunu unutmayınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 138Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca il encümeninin görev, yetki ve çalışma usulleri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Valinin katılamadığı toplantılara, il genel meclisi üyeleri arasından seçilen en kıdemli üye başkanlık eder.

İl özel idaresinin stratejik planını, bütçesini ve kesin hesabını kabul ederek karara bağlar.

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını verme ve kamulaştırma kararlarını alma yetkisine sahiptir.

Encümen; valinin başkanlığında, meclis üyeleri arasından seçilen

4

üye ve vali tarafından atanan

2

birim amirinden oluşur.

İl genel meclisinin feshine ilişkin görüş bildirerek bu süreci İçişleri Bakanlığı nezdinde başlatır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını verme ve kamulaştırma kararlarını alma yetkisine sahiptir.

Cevap

İl encümeni, kanunlarda öngörülen idari para cezalarını verme ve kamulaştırma kararlarını alma yetkisine sahiptir.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

26.

maddesi uyarınca; kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak ile kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek il encümeninin görevleri arasında sayılmıştır. Bu yetkiler, encümenin yürütme organı içindeki karar alma fonksiyonunu yansıtır.

Adım Adım Çözüm

İl encümeninin hukuki statüsünü ve

5302

sayılı Kanun'daki yerini belirle.

İl encümeninin yapısı ve görevleri

5302

sayılı Kanun'un

25.

26.

maddelerinde düzenlenmiştir.

Soruyu doğru cevaplamak için organlar arasındaki yetki paylaşımının yasal dayanağını tespit etmek gerekir.

Meclis ve encümen arasındaki yetki sınırlarını (karar ve yürütme) karşılaştır.

Bütçe onaylama ve mülkiyet tasarrufu gibi 'irade açıklayan' kararlar meclise; bütçe inceleme, kamulaştırma ve ceza verme gibi 'yürütücü' kararlar encümene aittir.

KPSS formatında en yaygın çeldiriciler meclis ile encümen arasındaki görev dağılımının karıştırılması üzerine kuruludur.

Anahtar Kavram

İl Encümeninin Görev ve Yetki Alanı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 139Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il özel idaresinin en üst karar organı olan il genel meclisinin toplantı düzeni, çalışma süreleri ve başkanlık yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Meclis, her ayın ilk haftasında olağan olarak toplanır ve bütçe görüşmelerinin yapıldığı toplantıların süresi en çok on beş iş günüdür.

İl genel meclisinin başkanı aynı zamanda ilin yürütme organı olan Validir ve meclis toplantılarının gündemi münhasıran Vali tarafından belirlenir.

Olağan toplantılar Ocak, Mayıs ve Kasım aylarında yapılır; bütçe görüşmelerine ayrılan Kasım ayı toplantısı en çok yirmi, diğerleri ise en çok beş iş günü sürer.

Meclis toplantılarının gündemi il genel sekreteri tarafından hazırlanır ve valilik makamınca onaylandıktan sonra en az bir hafta önce üyelere duyurulur.

Başkanlık divanı üyeleri bir yıl süreyle seçilir ve meclis dışından seçilecek uzman kişilerin katılımıyla tarafsızlık sağlanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağan toplantılar Ocak, Mayıs ve Kasım aylarında yapılır; bütçe görüşmelerine ayrılan Kasım ayı toplantısı en çok yirmi, diğerleri ise en çok beş iş günü sürer.

Cevap

İl genel meclisi her yıl Ocak, Mayıs ve Kasım aylarında olağan olarak toplanır; bütçe toplantısı olan Kasım ayı toplantısı en çok yirmi gün, diğerleri ise en çok beş iş günü sürer.

Doğru ifade, il genel meclisinin Ocak, Mayıs ve Kasım aylarında yılda üç kez toplandığını ve Kasım ayı bütçe görüşmelerinin en çok yirmi gün, diğer olağan toplantıların ise en çok beş iş günü sürdüğünü belirtmektedir. Bu düzenleme

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

12

. maddesinde açıkça hüküm altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'daki toplantı periyotlarını belirlemek.

Meclisin her ay değil, yılda üç kez (Ocak, Mayıs, Kasım) toplandığı tespit edilir.

İl özel idaresinin belediyelerden farklı olan periyodik çalışma düzenini ayırt etmek için.

Toplantı sürelerini kontrol etmek.

Bütçe ayı olan Kasım'ın

20

gün, diğer ayların

5

iş günü sürdüğü doğrulanır.

Bütçe görüşmelerinin kapsamlı olması nedeniyle kanun koyucu daha uzun bir süre öngörmüştür.

Başkanlık yapısını incelemek.

Meclis başkanının üyeler arasından seçildiği ve Valinin başkanlık sıfatının bulunmadığı netleştirilir.

2005

reformu ile Valinin meclis başkanlığı sona ermiş, organlar arası ayrım güçlendirilmiştir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Çalışma Düzeni ve Organik Bağımsızlığı

Tahmini Süre:50s

Soru 140Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na göre, bir il özel idaresinin faiz dâhil geri ödeme tutarı toplamı, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının %10’unu geçen bir iç borçlanma yapabilmesi için gerekli olan karar nisabı ve onay makamı aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

İl Genel Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğu – Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

İl Genel Meclisi toplantıya katılanların salt çoğunluğu – İçişleri Bakanlığı

İl Genel Meclisi üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu – Cumhurbaşkanlığı

İl Genel Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğu – Vali

İl Encümeni’nin oy birliği – Hazine ve Maliye Bakanlığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl Genel Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğu – Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Cevap

İl Genel Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın onayı gereklidir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 'Borçlanma' başlıklı 51. maddesine göre; faiz dâhil geri ödeme tutarı toplamı, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının %10’unu geçmeyen iç borçlanma sadece meclis kararı ile yapılabilirken; %10’u geçen iç borçlanma için meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı birlikte aranır.

Adım Adım Çözüm

Borçlanma tutarının yasal sınırını kontrol etme

Borçlanma miktarının %10 eşiğini geçtiği tespit edildi.

5302 sayılı Kanun %10 eşiğine göre iki farklı prosedür öngörmektedir.

Karar nisabını belirleme

Üye tam sayısının salt çoğunluğu (nitelikli çoğunluk) gereklidir.

Sınırı aşan borçlanmalar meclisin daha geniş bir mutabakatını gerektirir.

Vesayet denetimi makamını belirleme

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onayı gereklidir.

Mahalli idarelerin mali işlemlerine ilişkin bazı onay yetkileri İçişleri Bakanlığı'ndan bu Bakanlığa devredilmiştir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Borçlanma Usulü

ÖncekiSayfa 7 / 8Sonraki

İl Özel İdaresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar