Siyasal Kültür ve Toplumsallaşma

149 soru

Soru 141Soru

Siyasal toplumsallaşma; bireyin çocukluktan itibaren içinde bulunduğu siyasal sistemi, değerleri, rolleri ve sembolleri öğrenerek bir siyasal kimlik inşa etmesi sürecidir. Siyaset bilimi literatüründe bu sürecin doğası ve temel işleyiş prensipleri dikkate alındığında, siyasal toplumsallaşmanın özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireyin siyasal dünyayı anlamlandırmasında hem sistemin sürekliliğini sağlayan bir istikrar aracı hem de kültürel dönüşümü tetikleyen bir değişim mekanizmasıdır.

Cevap

Siyasal toplumsallaşma hem sistemin istikrarını (kültürel aktarım yoluyla) hem de değişimini (yeni değerlerin gelişimi yoluyla) sağlayan dinamik ve yaşam boyu süren bir süreçtir.
Siyasal toplumsallaşma, mevcut siyasal kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlayarak sistemin meşruiyetini ve istikrarını korur. Ancak bu süreç sadece kopyalama değil, aynı zamanda yeni kuşakların değişen toplumsal ve teknolojik koşullara göre siyasal değerleri dönüştürmesine de imkan tanıdığı için değişim mekanizması olarak da işlev görür.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasal toplumsallaşmanın temel tanımını analiz et.
Bu sürecin bireyin siyasal dünyayı öğrenmesi olduğu saptanır.
Sorunun kapsamını belirlemek için kavramın sınırlarını çizmek gerekir.
2
Sürecin zaman boyutunu değerlendir.
Siyasal toplumsallaşmanın sadece çocuklukla sınırlı olmadığı, 'yaşam boyu' (lifelong) sürdüğü sonucuna varılır.
KPSS formatında bu kavramın en temel özelliği sürekliliğidir.
3
Sürecin toplumsal işlevini incele.
Siyasal sistemin devamlılığı için kültürün aktarılması (istikrar) ve aynı zamanda toplumsal gelişmelere göre kültürün güncellenmesi (değişim) işlevleri belirlenir.
Siyaset biliminde toplumsallaşmanın sistemik etkisini anlamak için bu ikili işlev kritiktir.

Anahtar Kavram

Siyasal Toplumsallaşmanın Dinamik ve Çift Yönlü İşlevi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 142Soru

Gabriel Almond ve Sidney Verba tarafından geliştirilen siyasal kültür tipolojisinde; 'Katılımcı (Participant)' siyasal kültüre sahip bireyleri 'Uyruk (Teba/Tabiiyetçi)' kültüründeki bireylerden ayıran temel gelişim, bireylerin aşağıdaki alanlardan hangisinde kendilerini yetkin ve etkili bir aktör olarak algılamalarıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasal sistemin girdi (input) süreçleri

Cevap

Siyasal sistemin girdi (input) süreçleri
Almond ve Verba’nın sınıflamasında, Katılımcı Siyasal Kültür’ü diğerlerinden ayıran temel ölçüt bireyin hem girdi hem de çıktı süreçlerine yönelik yüksek farkındalık ve 'öznel yeterlilik' geliştirmesidir. Uyruk kültüründe bireyler devletin kararlarını (çıktıları) takip eder ve itaat ederler, ancak bu kararların oluşum aşamasına (girdi süreçleri) dahil olma veya onları etkileme bilincine sahip değildirler.

Adım Adım Çözüm

1
Almond ve Verba'nın siyasal kültür matrisindeki yönelim nesnelerini belirle.
Sistemin geneli, girdi süreçleri (talepler), çıktı süreçleri (yasalar/uygulama) ve bireyin kendisi.
Kültür tipleri bu nesnelere verilen tepkilere göre ayrışır.
2
Uyruk (Teba) ve Katılımcı kültür arasındaki temel farkı analiz et.
Uyruk kültüründe birey sistemin çıktılarını bilir ama pasiftir. Katılımcı kültürde ise birey kendisini 'girdi' süreçlerinde aktif bir aktör olarak görür.
Öznel siyasal yeterlilik (subjective competence) kavramı, bireyin girdi süreçlerine katılım inancıyla ilgilidir.

Anahtar Kavram

Öznel Siyasal Yeterlilik ve Girdi Yönelimi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 143Soru

Siyasal sistemin kurumlarına ve aktörlerine yönelik duyulan güven düzeyi, bireyin sistem içindeki konumuna dair algısını doğrudan etkiler. Sisteme güven duyan birey, kendi katılımının ve tercihlerinin siyasal çıktılar üzerinde bir ağırlığı olduğuna inanırken; bu güvenin kaybı bireyi "hiçleşme" ve "etkisizlik" duygusuna sürükleyebilir. Siyaset biliminde, bireyin siyasal sistemi anlama ve siyasal değişim yaratabilme yeteneğine olan inancını tanımlayan; Melvin Seeman'ın yabancılaşma tipolojisindeki "güçsüzlük" (powerlessness) boyutuyla ters korelasyon gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasal Etkililik

Cevap

Siyasal etkililik (political efficacy), bireyin siyasal sistemi etkileme ve yönlendirme gücüne olan inancını ifade eder ve Seeman'ın güçsüzlük boyutuyla zıt anlamlıdır.
Siyasal etkililik kavramı, bireyin siyasal sistemi anlama (içsel etkililik) ve sisteme katılarak değişim yaratabilme (dışsal etkililik) kapasitesine duyduğu inancı temsil eder. Melvin Seeman'ın yabancılaşma tipolojisindeki 'güçsüzlük' boyutu ise bu inancın tam tersini, yani bireyin sistem üzerinde hiçbir kontrolü olmadığı ve siyasal sonuçları belirleyemediği algısını ifade eder. Siyasal güvenin varlığı etkililiği beslerken, yokluğu güçsüzlük ve yabancılaşmaya yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasal güven ve yabancılaşma arasındaki kavramsal ilişkiyi analiz etmek.
Güvenin azalmasıyla bireyin sistem üzerindeki kontrol hissinin (etkisinin) kaybolduğu tespit edildi.
Yabancılaşmanın psikolojik boyutlarını anlamak için gereklidir.
2
Seeman'ın 'güçsüzlük' kavramının tanımı ile karşıt kavramı eşleştirmek.
Güçsüzlük, bireyin kararları etkileyemediği inancıdır; bunun karşıtı ise etkililik (efficacy) duygusudur.
Doğru terminolojik eşleşmeyi sağlamak amacıyla yapılır.

Anahtar Kavram

Siyasal Etkililik ve Güçsüzlük İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 144Soru

Bireyin çocukluk döneminde aile içerisindeki hiyerarşik yapıya, disiplin anlayışına ve karar alma süreçlerine yönelik edindiği deneyimlerin; yetişkinlik döneminde devlet, siyasal liderlik ve otorite figürlerine karşı geliştirdiği tutumları şekillendirmesi, siyasal toplumsallaşma literatüründe aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örtük (dolaylı) toplumsallaşma

Cevap

Siyasal olmayan bir birimdeki (aile) otorite ilişkilerinin bireyin siyasal tutumlarına yansıması örtük (dolaylı) toplumsallaşmadır.
Siyasal toplumsallaşma sürecinde, bireyin siyasal olmayan toplumsal birimlerde (aile, akran grupları, iş yeri) edindiği değerlerin ve davranış kalıplarının dolaylı bir yolla siyasal alana taşınmasına 'örtük (dolaylı) toplumsallaşma' denir. Soruda verilen aile içi otorite deneyiminin siyasal figürlere yönelik tutumları belirlemesi bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki toplumsallaşma aracını ve ortamını belirle.
Toplumsallaşma aracı aile, ortam ise siyasal olmayan bir sosyal yapıdır.
Toplumsallaşmanın açık mı yoksa örtük mü olduğunu anlamak için iletinin niteliğine bakılmalıdır.
2
Edinilen deneyimin niteliğini analiz et.
Ailedeki disiplin ve hiyerarşi gibi siyasal olmayan deneyimlerin siyasal bir sonuca (otorite figürlerine tutum) dönüştüğü görülmektedir.
Eğer aktarılan içerik doğrudan siyasi bir mesaj (parti sloganı, anayasa bilgisi vb.) içermiyorsa bu örtük bir süreçtir.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yap.
Siyasal olmayan tutumların siyasal tutumlara transfer edilmesi 'örtük (dolaylı) toplumsallaşma' olarak tanımlanır.
Almond ve Verba gibi kuramcıların vurguladığı üzere, aile ve okul disiplini gibi yapılar siyasal kültürün örtük temellerini oluşturur.

Anahtar Kavram

Örtük (Dolaylı) Siyasal Toplumsallaşma

Daha Fazla Pratik

Bireyin bir siyasi partinin gençlik kollarına katılarak tüzük ve program öğrenmesi durumunun hangi toplumsallaşma türüne girdiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 145Soru

Bir mahalle derneğinin düzenlediği çevre temizliği kampanyasında aktif görev alan bir gencin, bu süreçte başkalarıyla iş birliği yaparak ortak bir amaca ulaşılabileceğini bizzat tecrübe etmesi; onun ilerleyen yıllarda seçimlere katılarak toplumsal değişime katkı sunabileceğine dair bir özgüven geliştirmesine neden olmuştur. Bu durum, siyaset biliminde aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örtük (dolaylı) toplumsallaşma

Cevap

Siyaset dışı sosyal deneyimlerin siyasal tutumları şekillendirdiği süreç olan örtük (dolaylı) toplumsallaşmadır.
Doğru yanıt olan örtük toplumsallaşma, siyaset bilimi literatüründe (Almond, Verba ve Easton gibi kuramcılar tarafından da vurgulandığı üzere) siyasal olmayan yapıların siyasal tutumları şekillendirmesidir. Örnekteki mahalle derneği faaliyeti doğrudan siyasi bir eğitim vermemektedir; ancak orada edinilen özgüven ve iş birliği alışkanlığı bireyin siyasal davranışını etkilemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Durum analizi yapılması
Bireyin katıldığı etkinliğin (çevre temizliği) doğrudan siyasi bir amaç taşımadığı, sosyal bir dayanışma faaliyeti olduğu saptanır.
Toplumsallaşma türünü belirlemek için aktarılan içeriğin siyasi olup olmadığı kontrol edilmelidir.
2
Deneyimin siyasal sonuca etkisinin incelenmesi
Siyaset dışı bir alandaki 'iş birliği' tecrübesinin, bireyin 'seçimlerde değişim yaratma' inancına (siyasal etkililik) dönüştüğü görülür.
Örtük toplumsallaşmada temel mekanizma, siyaset dışı ortamlardaki değerlerin siyasal alana taşınmasıdır.
3
Kavramsal eşleştirme yapılması
Siyaset dışı bir kaynaktan gelen bu dolaylı aktarım, tanım gereği örtük toplumsallaşma ile uyuşur.
Manifest (açık) mesajlar yerine gizil (örtük) deneyimlerin etkisi vurgulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Örtük siyasal toplumsallaşma, bireyin aile, okul iklimi veya sivil toplum gibi siyaset dışı ortamlarda edindiği alışkanlıkları siyasal tutumlara dönüştürme sürecidir.
Soru 146Soru

Gabriel Almond ve Sidney Verba’nın siyasal kültür kuramında; bireylerin siyasal sistemin unsurlarına karşı geliştirdikleri tutumlar belirli nesneler ve yönelimler üzerinden açıklanmaktadır.

Bir vatandaşın, kamu kurumlarının sunduğu hizmetlerin hızını ve bürokratik işlemlerin adaletini kendi değer yargılarıyla sorgulayarak "Mevcut idari yapı vatandaşın haklarını korumada yetersiz kalıyor" şeklinde bir sonuca varması; kuramda belirtilen aşağıdaki nesne ve yönelim eşleştirmelerinden hangisinin kapsamında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çıktı nesneleri - Değerlendirici yönelim

Cevap

Siyasal kültür kuramında bürokratik işlemler ve kamu hizmetleri 'çıktı nesnesi' olarak kabul edilirken, bu işlemlerin adalet ve yeterlilik gibi kriterlerle sorgulanıp bir yargıya varılması 'değerlendirici yönelim' olarak tanımlanır.
Kuramda devletin idari kapasitesi, kanunların uygulanışı ve kamu hizmetleri 'çıktı süreci' (output) nesneleri olarak tanımlanır. Bireyin bu nesneler hakkında ahlaki veya performans temelli bir yargıya (yeterli/yetersiz, adil/adaletsiz) varması ise 'değerlendirici yönelim' kapsamında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Tutumun yöneldiği nesneyi belirleme
Çıktı Nesneleri
Vatandaşın odağında kamu kurumları, bürokratik işlemler ve hizmet sunumu bulunmaktadır; bunlar sistemin uygulama (çıktı) aşamasıdır.
2
Yönelimin niteliğini analiz etme
Değerlendirici Yönelim
Birey sadece bilgi sahibi olmakla (bilişsel) veya hissetmekle (duygusal) kalmamış, eldeki verileri bir standarta göre yargılayarak sonuç çıkarmıştır.
3
Kavramları birleştirerek doğru seçeneği bulma
Çıktı nesneleri ve Değerlendirici yönelim eşleşmesi
Almond ve Verba'nın matrisinde idari performansın yargılanması bu kategoriye girer.

Anahtar Kavram

Siyasal Kültürün Nesneleri ve Yönelimleri
Soru 147Soru

Siyasal toplumsallaşma süreci, bireyin yalnızca çocukluk yıllarında edindiği hazır bilgilerden ibaret olmayıp, hayatın farklı evrelerinde yeni roller ve çevresel faktörlerle sürekli bir etkileşim halindedir. Özellikle yetişkinlik döneminde yaşanan köklü rejim değişiklikleri, büyük ekonomik krizler veya toplumsal göçler sonucunda bireyin sahip olduğu siyasal değerlerin temelden değişerek yeni bir siyasal kimlik kazanması durumu söz konusu olabilmektedir.

Buna göre, toplumsallaşmanın yaşam boyu süren niteliği içerisinde, yetişkin bir bireyin mevcut siyasal tutumlarını terk ederek yeni bir siyasal kültüre uyum sağlama sürecini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeniden toplumsallaşma

Cevap

Yeniden toplumsallaşma (resocialization) kavramıdır.
Yeniden toplumsallaşma, bireyin yetişkinlik döneminde karşılaştığı yeni sosyal ve siyasal ortamlar (göç, devrim, mesleki değişim vb.) karşısında mevcut siyasal tutumlarını köklü bir biçimde değiştirmesini veya yeni bir siyasal kültürü içselleştirmesini ifade eder. Bu durum, toplumsallaşmanın statik değil, yaşam boyu devam eden dinamik bir süreç olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel vurguyu analiz et.
Soruda toplumsallaşmanın sadece çocuklukla sınırlı olmadığı, yetişkinlikte de devam ettiği ve köklü değişimlerin yaşanabileceği belirtilmiştir.
Toplumsallaşmanın 'süreklilik' ve 'yaşam boyu' (lifelong) olma özelliğini kavramak çözümün ilk adımıdır.
2
Yetişkinlik dönemindeki köklü değişim mekanizmasını belirle.
Yetişkinlerin yeni bir siyasal kültüre uyum sağlarken eski değerleri revize etmesi literatürde 'yeniden toplumsallaşma' olarak adlandırılır.
Bireyin mevcut siyasal kimliğinin yerini yeni bir kimliğin alması süreci bu terimle özdeşleşmiştir.
3
Diğer kavramların neden yanlış olduğunu ayırt et.
Yabancılaşma ve apati katılım tutumlarıyken, birincil toplumsallaşma sadece başlangıç evresini kapsar.
Kavramlar arası ayrım yaparak en spesifik tanıma ulaşmak gerekir.

Anahtar Kavram

Siyasal toplumsallaşmanın yaşam boyu süren niteliği ve yetişkinlikte değerlerin dönüşümünü ifade eden 'yeniden toplumsallaşma' kavramı.
Soru 148Soru

Bir bireyin profesyonel iş yaşamında karşılaştığı katı hiyerarşik yapı ve otoriteye dayalı çalışma kültürü, zamanla bu bireyin genel siyasal sistemdeki liderlik beklentilerini de şekillendirebilmektedir. Örneğin, iş yerinde kararların tartışılmadan tek bir merkezden alındığı bir ortamda uzun süre çalışan bir memurun, siyasal alanda da benzer bir 'tek ve güçlü otorite' modelini daha makul bulmaya başlaması söz konusu olabilir.

Bu örnekte olduğu gibi, bireyin siyasal olmayan kurumlardaki (aile, iş yeri, okul disiplini vb.) otorite ilişkilerinden edindiği deneyimlerin dolaylı yoldan siyasal tutum ve tercihlerine yansıması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örtük (Dolaylı) siyasal toplumsallaşma

Cevap

Siyasal olmayan bir ortamdaki (iş yeri) otorite ilişkilerinin bireyin siyasal tutumlarına yansıması 'Örtük (Dolaylı) siyasal toplumsallaşma' kavramı ile açıklanır.
Örtük (dolaylı) siyasal toplumsallaşma, bireyin siyasal olmayan toplumsal birimlerdeki (aile, iş yeri, spor kulübü, ordu hiyerarşisi vb.) otorite yapılarını deneyimlemesi ve bu deneyimlerden elde ettiği tutumları siyasal dünyaya genelleyerek taşımasıdır. Sorudaki iş yeri disiplininin liderlik beklentisine dönüşmesi, bu kavramın en temel uygulama örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kaynağın analizi
Bireyin deneyim kazandığı ortamın (iş yeri hiyerarşisi) doğrudan siyasal bir eğitim kurumu olmadığı tespit edildi.
Toplumsallaşmanın türünü belirlemek için aktarımın yapıldığı ortamın niteliği kritiktir.
2
Aktarım biçiminin değerlendirilmesi
İş yerindeki otoriteye alışma durumunun, bireyin siyasal sistemdeki liderlik tercihini (otoriter model) 'farkında olmadan' etkilediği görüldü.
Kasıtsız ve yan ürün olarak ortaya çıkan siyasal değer aktarımları 'örtük' nitelik taşır.
3
Kavramsal eşleştirme
Siyasal olmayan rollerin siyasal tutumlara evrilmesi süreci Örtük (Dolaylı) Siyasal Toplumsallaşma olarak tanımlandı.
Almond ve Verba gibi kuramcılar, aile ve iş yeri gibi birimlerdeki otorite modellerinin siyasal kültüre dolaylı etkisine dikkat çekerler.

Anahtar Kavram

Örtük (Dolaylı) Siyasal Toplumsallaşma
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 149Soru

Bir toplumdaki siyasal kültürün niteliğini belirlemek amacıyla yürütülen saha araştırmasında katılımcılara; devletin temel organlarının yetki alanları, anayasal kurumların birbirleriyle olan ilişkileri ve merkezi yönetimin işleyiş prensipleri hakkında kapsamlı sorular yöneltilmiştir. Katılımcıların bu sorulara verdikleri yanıtlar, Gabriel Almond ve Sidney Verba'nın kuramsal çerçevesinde siyasal kültürün hangi temel bileşeni hakkında veri sağlamayı amaçlamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasal sistemin bütününe yönelik bilişsel yönelim

Cevap

Siyasal sistemin bütününe yönelik bilişsel yönelim
Siyasal kültürün bilişsel bileşeni, bireyin siyasal sistemin yapısı, aktörleri ve işleyişi hakkında sahip olduğu bilgileri, inançları ve farkındalığı kapsar. Devletin temel organları ve anayasal kurumların işleyişine dair sorular, bireyin bu 'bilgi deposunu' yani bilişsel yönelimini ölçmektedir. Bu nesneler sistemin genelini kapsadığı için doğru yanıt siyasal sistemin bütününe yönelik bilişsel yönelimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasal nesnenin (nesne boyutu) tespit edilmesi
Genel olarak sistem
Soruda geçen 'devletin temel organları' ve 'anayasal kurumların ilişkileri' ifadeleri, sistemin parçalarını değil, makro düzeydeki yapısını yani sistemin bütününü işaret etmektedir.
2
Bireyin tutumunun (yönelim boyutu) tespit edilmesi
Bilişsel yönelim
Yetki alanları, işleyiş prensipleri ve kapsam gibi konular hakkında sorular sorulması, bireyin bu konudaki bilgi (farkındalık) düzeyini ölçmeye yöneliktir.
3
Matris üzerindeki kesişim noktasının belirlenmesi
Bilişsel yönelim + Genel sistem
Bilgi düzeyi (bilişsel) ile anayasal yapı (genel sistem) birleştiğinde doğru tanımlamaya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Bilişsel Yönelim (Cognitive Orientation)

Alternatif Yöntem

Almond ve Verba matrisini düşünerek önce nesneyi (Sistem mi? Girdi mi? Çıktı mı? Benlik mi?), sonra yönelimi (Bilgi mi? Duygu mu? Değerlendirme mi?) belirlemek hata payını minimize eder.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 8 / 8
Siyasal Kültür ve Toplumsallaşma Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 8 | Examkin