Examkin

Kamu Politikası Türleri (Lowi ve Diğer Yaklaşımlar)

17 soru

Soru 1Soru →

Bir hükümetin, devlet teşkilatında köklü bir reform yaparak yeni bir bakanlık kurması, kamu kurumları arasındaki yetki paylaşımını yeniden düzenlemesi veya seçim sisteminde değişikliğe gitmesi gibi 'siyasal oyunun kurallarını' belirleyen kararlar alması, Theodore Lowi'nin kamu politikası tipolojisinde özel bir kategoride ele alınır.

Buna göre, söz konusu idari ve yapısal düzenlemelerin Lowi'nin matrisindeki yeri ve yarattığı 'siyasal etkileşim alanı' (arena of power) bakımından niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zorlama gücünün davranış ortamına yönelik, uygulanma olasılığının dolaylı olduğu; rejim ve yapı odaklı kurucu politika

Cevap

Zorlama gücünün davranış ortamına yönelik, uygulanma olasılığının dolaylı olduğu; rejim ve yapı odaklı kurucu politika
Theodore Lowi'nin tipolojisinde, devletin zorlama gücünün 'davranış ortamına' (environment of conduct) yönelik olduğu ve bu gücün uygulanma olasılığının 'dolaylı/uzak' (remote) kaldığı tür 'Kurucu' (Constituent) politikadır. Bu politikalar, idari reformlar, yeni kurumların inşası ve anayasal düzenlemeler gibi sistemin temel yapısını belirleyen kararları kapsar ve siyasal etkileşim 'rejim/yapı' düzeyinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Politika senaryosunun (bakanlık kurulması, yetki düzenlemesi) kapsamını analiz etmek
Kararların bireysel davranışlardan ziyade sistemin yapısı ve işleyiş kuralları (oyunun kuralları) ile ilgili olduğu belirlendi.
Lowi'nin matrisinde politikanın kime/neye yönelik olduğu ilk boyutu oluşturur.
2
Devletin bu süreçteki zorlama (coercion) gücünün niteliğini belirlemek
Bu tür yapısal düzenlemelerde zorlama doğrudan bireysel bir yaptırım şeklinde değil, sistemin geneline yönelik dolaylı (uzak) bir etkidir.
Lowi'nin matrisinde zorlamanın olasılığı (yakın/uzak) ikinci boyutu oluşturur.
3
Bulguları Lowi'nin 2×22 \times 2 matrisiyle eşleştirmek
Ortam Odaklı + Uzak Olasılık = Kurucu (Constituent) Politika sonucuna ulaşıldı.
Matrisin bu koordinatı devletin kendi kurumsal yapısını inşa eden politikaları tanımlar.
4
Politikanın yarattığı siyasal etkileşim alanını (Arena of Power) tanımlamak
Bu tür süreçler rejim düzeyinde yapısal pazarlıkları ve sistemsel dengeleri içerir.
Lowi'ye göre her politika türü kendine özgü bir siyaset tarzı (logrolling, çatışma, pazarlık vb.) doğurur.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Kamu Politikası Matrisi ve Kurucu Politikalar

Alternatif Yöntem

Matrisi 2×22 \times 2 bir tablo olarak hayal edin: Satırlara 'Birey/Ortam', sütunlara 'Uzak/Yakın' yazın. 'Bakanlık kurmak' gibi sistemsel bir işin 'Ortam' ve 'Uzak' hücresine (sağ alt) denk geldiğini hatırlamak çözümü hızlandırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

Theodore Lowi tarafından geliştirilen kamu politikası tipolojisinde; devletin zorlama (coercion) gücünün doğrudan bireylerin veya spesifik birimlerin davranışlarını hedef aldığı ve bu zorlama ihtimalinin "dolaysız/yakın" (immediate) bir nitelik taşıdığı politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenleyici politikalar

Cevap

Düzenleyici politikalar
Theodore Lowi, kamu politikalarını devletin zorlama (coercion) gücünü kullanma biçimine göre dörtlü bir matriste sınıflandırmıştır. Bu matrise göre; eğer devletin zorlama ihtimali 'dolaysız/yakın' (immediate) ise ve bu zorlama doğrudan 'bireysel/tikel' (individual) davranışlara odaklanıyorsa, bu politika türü 'düzenleyici' (regulatory) politikadır. Bu politikalar genellikle belirli kuralların çiğnenmesi durumunda yaptırım uygulanmasını içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Lowi'nin kamu politikası matrisini (zorlama matrisi) gözden geçir.
Zorlama ihtimali (uzak/yakın) ve zorlamanın uygulama alanı (bireysel/sistemik) olmak üzere iki boyut belirlendi.
Politika türlerini birbirinden ayıran temel teorik dayanağı saptamak.
2
Soru kökündeki 'dolaysız/yakın' (immediate) ve 'bireysel' kriterlerini eşleştir.
Bu iki kriterin kesişim noktasında düzenleyici politikaların bulunduğu saptandı.
Belirtilen zorlama niteliğine sahip spesifik kategoriyi bulmak.
3
Diğer seçeneklerdeki politika türlerinin zorlama niteliklerini kontrol et.
Dağıtıcı (uzak/bireysel), Yeniden Dağıtıcı (yakın/sistemik) ve Kurucu (uzak/sistemik) politikaların soru köküyle uyuşmadığı doğrulandı.
Yanlış seçenekleri teorik olarak elemek.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Zorlama Matrisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Theodore Lowi tarafından geliştirilen kamu politikası tipolojisine göre; bir ülkede gelir dağılımındaki adaletsizliği gidermek amacıyla yüksek gelirli kesimlerden artan oranlı vergi toplanarak, bu kaynağın düşük gelirli vatandaşlara yönelik sosyal yardım ve burs hizmetlerine aktarılması aşağıdaki politika türlerinden hangisinin kapsamında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeniden dağıtıcı politikalar

Cevap

Yeniden dağıtıcı politikalar
Yeniden dağıtıcı politikalar, toplumdaki kaynakların büyük sosyal sınıflar arasında transfer edilmesini amaçlar. Soruda belirtilen artan oranlı vergi sistemi ve bu kaynağın düşük gelirli kesimlere sosyal yardım olarak sunulması, bir sınıftan diğerine kaynak aktarımı olduğu için bu kategorinin klasik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın hedefini analiz edin.
Politika, gelir adaletsizliğini gidermek için sınıflar arası kaynak transferi (vergiden sosyal yardıma) yapmaktadır.
Yeniden dağıtıcı politikaların en temel özelliği, kaynakların toplumun bir kesiminden diğerine aktarılmasıdır.
2
Theodore Lowi'nin tipolojisindeki tanımlarla karşılaştırın.
Lowi, sınıflar arası çatışma potansiyeli yüksek ve geniş çevresel etkileri olan bu tür transferleri 'Yeniden Dağıtıcı' olarak tanımlar.
Dağıtıcı politikalar spesifik gruplara odaklanırken, yeniden dağıtıcı politikalar sınıfsal veya makro grupsal transferlere odaklanır.

Anahtar Kavram

Theodore Lowi'nin Kamu Politikası Tipolojisi (Yeniden Dağıtıcı Politikalar)
Soru 4Soru →

Theodore Lowi’nin "Politika Siyaseti Belirler" (Policy Determines Politics) önermesine dayalı kamu politikası tipolojisinde; devletin zorlama (coercion) kapasitesinin uygulama olasılığının "uzak" (remote) olduğu, ancak zorlamanın hedefinin doğrudan bireysel davranışlar yerine "çevresel veya yapısal" (environment) koşullar olduğu politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurucu Politikalar

Cevap

Kurucu politikalar, Theodore Lowi'nin zorlama matrisinde zorlama olasılığının uzak olduğu ve zorlamanın bireylerden ziyade çevresel yapılar üzerinden işlediği kategoridir.
Kurucu (Constituent) politikalar, Theodore Lowi'nin tipolojisinde devletin zorlama kapasitesinin uygulama olasılığının uzak (remote) olduğu, uygulama alanının ise doğrudan bireysel davranışlar değil, çevresel veya yapısal (environment) bir bağlam olduğu alanı ifade eder. Bu politikalar genellikle devlet organlarının kurulması, idari reformlar veya seçim sistemine ilişkin düzenlemeler gibi yapısal kuralları içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Lowi'nin zorlama (coercion) matrisini analiz et.
Matris iki eksenden oluşur: Zorlamanın olasılığı (Yakın/Uzak) ve Zorlamanın uygulama alanı (Bireysel Davranış/Çevresel Yapı).
Politika türlerini birbirinden ayıran temel yapısal özellikler bu iki değişkendir.
2
Zorlama olasılığının 'uzak' olduğu durumları filtrele.
Olasılık uzak olduğunda seçenekler 'Dağıtıcı' ve 'Kurucu' politikalar olarak ikiye iner.
Zorlamanın doğrudan değil, dolaylı yollardan hissedildiği politikaları tespit etmek gerekir.
3
Zorlamanın uygulama alanının 'çevresel/yapısal' (environment) olduğu durumu belirle.
Eğer zorlama bireysel davranışa yönelikse 'Dağıtıcı', çevresel yapıya yönelikse 'Kurucu' politikadır.
Soruda verilen 'bireysel davranış yerine çevresel koşullar' vurgusu bizi doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Zorlama Matrisi ve Kurucu Politikalar

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin matrisini James Wilson'ın 'Maliyet-Fayda' dağılımı matrisi ile karşılaştırarak analiz etmeniz konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 5Soru →

Theodore Lowi’nin "politika siyaseti belirler" (policy determines politics) önermesinden hareketle geliştirdiği politika matrisinde; devletin zorlama (coercion) olasılığının "dolaylı" (remote) olduğu ve yaptırımın doğrudan "bireysel eylemlerden" ziyade "davranış ortamına/genel yapıya" (environment of conduct) yönelik olduğu politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurucu Politikalar

Cevap

Kurucu politikalar, Lowi'nin matrisinde zorlama olasılığının dolaylı, uygulama alanının ise davranış ortamı olduğu hücrede yer alır.
Kurucu politikalar (constituent policies), devletin kurumsal yapısını, yetki dağılımını ve genel oyun kurallarını belirleyen politikalardır. Lowi'nin modelinde bu politikalar, devletin zorlama gücünün doğrudan bireylerin günlük eylemlerine müdahale etmediği (dolaylı) ve bireylerden ziyade genel bir 'davranış ortamı' oluşturduğu kategoride yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen analiz boyutlarını (zorlama olasılığı ve uygulama düzeyi) tanımlamak.
Zorlama olasılığı: Dolaylı (Remote); Uygulama düzeyi: Davranış ortamı (Environment of conduct).
Lowi'nin tipolojisi devletin yaptırım gücünün doğasına dayalı bir matris sunar.
2
Tanımlanan boyutları Lowi'nin 2x2'lik yaptırım matrisi ile eşleştirmek.
Dolaylı/Ortam kesişimi 'Kurucu' (Constituent) politikaları verir.
Kurucu politikalar, yeni kurumların inşası veya seçim sistemi gibi genel yapıyı ilgilendiren, yaptırımı anlık olmayan süreçlerdir.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Yaptırım Temelli Politika Matrisi

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin matrisindeki her hücre için güncel kamu yönetimi uygulamalarından (örneğin bir bakanlığın kurulması veya asgari ücret artışı) birer örnek bularak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

Gıda güvenliği standartları, hız sınırları veya sanayi tesislerine yönelik emisyon kısıtlamaları gibi; bireylerin ve grupların davranışlarına belirli standartlar getiren ve bu kurallara uyumu denetleyen kamu politikası türü, Theodore Lowi’nin tipolojisine göre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenleyici politikalar

Cevap

Düzenleyici politikalar
Theodore Lowi’nin geliştirdiği tipolojide, düzenleyici politikalar (regulatory policies) bireylerin veya grupların faaliyetlerine yönelik kısıtlamalar, standartlar ve yasaklar getiren politikalardır. Trafik kuralları, çevre standartları ve denetim faaliyetleri bu kategorinin en tipik örnekleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki örnekleri (hız sınırları, gıda standartları) analiz edin.
Bu örneklerin bireysel davranışlara yönelik yasaklar ve kurallar içerdiği görülür.
Lowi'nin tipolojisinde davranışları kısıtlayan politikayı bulmak için karakteristik özelliği belirlemek gerekir.
2
Lowi'nin dörtlü politika sınıflandırmasını hatırlayın.
Dağıtıcı, Düzenleyici, Yeniden Dağıtıcı ve Kurucu politikalar.
Seçenekler arasından davranış kısıtlamasına odaklanan türü seçmek için kavramsal eşleştirme yapılır.
3
Düzenleyici politikaların tanımıyla örnekleri eşleştirin.
Bireylerin hareket alanını sınırlayan ve çıkar grupları arası rekabet yaratan türün 'düzenleyici' olduğu belirlenir.
Düzenleyici politikalar, doğrudan bireysel davranışlara müdahale ederek standartlar koyar.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Politika Tipolojisi: Düzenleyici Politikalar
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru →

Theodore Lowi’nin "Politika Siyaseti Belirler" (Policy Determines Politics) tezi kapsamında geliştirdiği 2×22 \times 2’lik kamu politikası matrisinde; devletin zorlama (coercioncoercion) kapasitesinin doğrudan bireysel eylemleri hedeflemek yerine eylemin gerçekleştiği "davranış ortamına" (environment of conductenvironment\ of\ conduct) yöneldiği ve bu zorlamanın gerçekleşme olasılığının "dolaylı/uzak" (remoteremote) olarak kurgulandığı politika kategorisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu alan 'kurucu politikalar' (constituent) olarak tanımlanır; siyasal sistemin yapısını, kurumsal hiyerarşiyi ve genel işleyiş prosedürlerini şekillendirerek sistemin 'kuralların kuralını' koyar.

Cevap

Siyasal sistemin yapısını ve işleyiş prosedürlerini şekillendiren 'kurucu politikalar' (constituent) seçeneği doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Lowi'nin matrisindeki 'Davranış Ortamı' ve 'Uzak Zorlama' kesişimini tam olarak karşılamaktadır. Kurucu politikalar, doğrudan bir bireyi hedef alıp onu cezalandırmak veya ödüllendirmek yerine, o eylemin gerçekleşeceği sistemik yapıyı (örneğin yeni bir bakanlık kurulması, anayasa değişikliği veya idari prosedürlerin yeniden yazılması) belirler. Bu nedenle zorlama kapasitesi 'dolaylı' olarak arka planda kalır ve sistemin genel işleyiş mantığını (davranış ortamını) inşa eder.

Adım Adım Çözüm

1
Matris boyutlarını analiz et.
Lowi matrisi 'Zorlamanın Uygulanabilirliği' (Bireysel/Ortam) ve 'Zorlamanın Olasılığı' (Uzak/Yakın) eksenlerinden oluşur.
Soruda verilen 'Davranış Ortamı' ve 'Dolaylı/Uzak' ifadelerini matris üzerinde konumlandırmak gerekir.
2
Kesişim noktasındaki politika türünü tespit et.
Davranış Ortamı + Uzak Zorlama = Kurucu (Constituent) Politika.
Teorik çerçevede bu hücre, devletin kendi yapısını ve kurallarını belirlediği alanı temsil eder.
3
Tespit edilen türün özelliklerini seçeneklerle karşılaştır.
Kurucu politikaların en tipik özelliği devlet teşkilatı, seçim sistemleri ve idari reformlar gibi sistemik yapıyı kurmasıdır.
Kuralların kuralını koyma (rules of the game) işlevi kurucu politikalara özgüdür.

Anahtar Kavram

Theodore Lowi'nin Politika Matrisi (Kurucu Politikalar)

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin bu dörtlü ayrımının, James Wilson'ın 'Maliyetler ve Faydalar' matrisi ile olan benzerliklerini incelemek, kamu politikası analizinde derinlik sağlayacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

Theodore Lowi’nin kamu politikası tipolojisinde; devletin yeni idari birimler oluşturması, anayasal kurallarda değişikliğe gitmesi veya kamu kurumlarının yetki ve sorumluluk alanlarını yeniden belirlemesi gibi doğrudan "sistemin yapısına ve işleyiş kurallarına" odaklanan politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurucu politikalar

Cevap

Hükümet yapısı, kurumların ihdası ve anayasal değişimler gibi sistemin bütününe yönelik düzenlemeleri içeren politika türü kurucu politikalardır.
Kurucu politikalar (constituent policies), doğrudan devletin yapısını, idari mekanizmaların nasıl kurulacağını ve siyasal sistemin işleyiş kurallarını belirleyen politikalardır. Soruda belirtilen yeni birim oluşturma veya anayasal değişim örnekleri bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Politika örneklerinin kapsamını analiz etmek
Yeni birim kurma, yetki belirleme ve anayasal değişim gibi eylemlerin bireysel davranışlardan ziyade "sistemin kendisiyle" ilgili olduğu saptanır.
Lowi'nin matrisinde sistemin yapısına odaklanan politikaların ayırt edilmesi gerekir.
2
Lowi'nin tipolojisindeki tanımlarla eşleştirmek
"Oyunun kurallarını" ve devletin kurumsal mimarisini hedef alan politikaların kurucu (constituent) politikalar olduğu sonucuna varılır.
Kurucu politikalar, zorlama olasılığının uzak olduğu ve uygulama alanının sistemin bütünü (davranış ortamı) olduğu alanda yer alır.

Anahtar Kavram

Kurucu (Constituent) Politikalar

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin matrisinde 'zorlama olasılığı' ve 'uygulama alanı' değişkenlerinin kurucu politikalar için hangi değerleri aldığını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru →

Bir kamu kurumunun belirli bir bölgedeki tarımsal verimliliği artırmak amacıyla o bölgedeki çiftçilere doğrudan hibe, sübvansiyon ve düşük faizli kredi imkânları sağlaması; Theodore Lowi’nin kamu politikası sınıflandırmasına göre aşağıdaki politika türlerinden hangisine bir örnektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dağıtıcı politikalar

Cevap

Çiftçilere sağlanan hibe ve krediler, faydanın belirli bir kesime odaklandığı ve maliyetin genel bütçeden karşılandığı 'dağıtıcı politikalar' kapsamında yer alır.
Doğru yanıt olan dağıtıcı politikalar; devletin teşvikler, sübvansiyonlar ve hizmetler yoluyla toplumun belirli kesimlerine veya bölgelerine somut faydalar sağladığı, maliyetin ise tüm topluma (genel vergi gelirlerine) yayıldığı politika türüdür. Örnekteki çiftçilere yönelik maddi destekler bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın niteliğini analiz etme
Devletin belirli bir gruba (çiftçilere) somut maddi faydalar (hibe, kredi) sağladığı görülmektedir.
Politikanın kimlere yönelik olduğunu ve ne tür bir araç kullanıldığını anlamak sınıflandırma için ilk adımdır.
2
Lowi'nin kriterleri ile eşleştirme
Düşük zorlama olasılığı ve bireysel/özel gruplara yönelik uygulama kriterleri 'dağıtıcı' kategorisine uygundur.
Lowi'ye göre dağıtıcı politikalar, çatışmanın az olduğu ve faydaların tek tek gruplara 'dağıtıldığı' politikalardır.
3
Diğer kategorileri eleme
Düzenleme (yasak), yeniden dağıtım (sınıfsal transfer) veya kurumsal yapı değişikliği söz konusu değildir.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaşmak için kategoriler arasındaki temel farklar göz önünde bulundurulur.

Anahtar Kavram

Dağıtıcı Politikalar (Distributive Policies)

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin politika matrisinde zorlama olasılığının 'uzak' olduğu diğer tür olan kurucu politikaların örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru →

Bir hükümetin, toplumsal gelir adaletini sağlamak amacıyla yüksek gelir gruplarına yönelik artan oranlı vergilendirme uygulaması ve elde edilen bu kaynağı düşük gelirli vatandaşlara yönelik sosyal güvenlik ve sağlık hizmetlerinde kullanması, Theodore Lowi’nin kamu politikası tipolojisinde hangi tür kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeniden Dağıtıcı Politikalar

Cevap

Toplumun bir kesiminden alınan kaynağın başka bir kesime aktarılması nedeniyle bu durum Yeniden Dağıtıcı Politikalar kapsamında yer alır.
Yeniden dağıtıcı politikalar, toplumdaki kaynakların, mülkiyetin veya hakların farklı sosyal sınıflar veya gruplar arasında yer değiştirmesini hedefler. Sosyal güvenlik sistemleri ve artan oranlı vergilendirme bu türün en tipik örnekleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın özünü analiz etme
Politikanın temelinde bir gruptan (yüksek gelirli) diğerine (düşük gelirli) kaynak transferi olduğu saptanmıştır.
Lowi'nin sınıflamasında politikaların kime yönelik olduğu ve kimin üzerinde zorlama uyguladığı ayrımı türü belirler.
2
Lowi'nin tanımlarıyla eşleştirme yapma
Sınıflar veya geniş gruplar arası kaynak aktarımı 'Yeniden Dağıtıcı' (Redistributive) tanımına uymaktadır.
Dağıtıcı politikalar daha dar kapsamlı ve 'kazanan-kaybeden' ayrımının net olmadığı durumlardır; yeniden dağıtıcıda ise sınıfsal bir müdahale vardır.

Anahtar Kavram

Theodore Lowi'nin Kamu Politikası Türleri (Yeniden Dağıtıcı)
Soru 11Soru →

Theodore Lowi, "politika siyaseti belirler" (policy determines politics) teziyle kamu politikası türlerinin sadece teknik birer düzenleme olmadığını, aynı zamanda bu politikaların yarattığı "siyasal arenaları" ve aktörler arası güç ilişkilerini de şekillendirdiğini savunmuştur.

Buna göre; faydaların bireylere veya küçük gruplara kolayca bölüştürülebildiği (ayrıştırılabilirlik) "dağıtıcı politikaların" (distributive policies) yarattığı siyasal arena ve bu arenadaki temel etkileşim biçimi aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faydaların küçük parçalara bölünerek paylaşıldığı ve aktörlerin birbirinin taleplerini engellemeden karşılıklı destek verdiği "karşılıklı ödün" (log-rolling) süreci

Cevap

Dağıtıcı politikalar, faydaların ayrıştırılabilir olması nedeniyle aktörler arasında doğrudan çatışma yaratmaz; bunun yerine karşılıklı ödün verme (log-rolling/pork barrel) mekanizmasıyla her aktörün talebinin karşılandığı bir siyasal arena oluşturur.
Lowi'ye göre dağıtıcı politikalar, faydaların (sübvansiyonlar, yerel yatırımlar vb.) toplumsal birimlere ayrıştırılarak sunulmasına olanak tanır. Bu durum, aktörler arasında ideolojik bir çatışma yerine, her grubun kendi çıkarını elde etmek için diğerinin talebini desteklediği 'karşılıklı ödün verme' (log-rolling) veya 'pork barrel' siyasetini doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Lowi'nin dağıtıcı politikalar (distributive policies) kavramını analiz et
Bu politikaların temel özelliğinin faydaların bireysel birimlere kolayca bölüştürülebilmesi (ayrıştırılabilirlik) olduğu belirlendi.
Politikanın doğası, aktörlerin birbirleriyle olan etkileşim biçimini belirler.
2
Dağıtıcı politikaların siyasal arena üzerindeki etkisini değerlendir
Kaynaklar bölüştürülebilir olduğu için bir aktörün fayda sağlaması diğerinin kaybı anlamına gelmez (pozitif toplamlı oyun).
Çatışma düzeyinin neden düşük olduğunu anlamak için zorlamanın (coercion) uygulama alanını incelemek gerekir.
3
Bu arenadaki tipik etkileşim kavramını (log-rolling) tespit et
Aktörlerin birbirinin projelerine (sübvansiyon, kamu yatırımı vb.) itiraz etmeyip karşılıklı onay vermesiyle oluşan sürece 'karşılıklı ödün' (log-rolling) denir.
Bu, dağıtıcı politikaların en temel ayırt edici siyasal sonucudur.

Anahtar Kavram

Dağıtıcı Politikalar ve Karşılıklı Ödün (Log-rolling) Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin yeniden dağıtıcı politikalarının neden her zaman 'ideolojik' ve 'merkezi' bir çatışmaya yol açtığını, dağıtıcı politikalarla kıyaslayarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

Theodore Lowi tarafından geliştirilen kamu politikası tipolojisinde; devletin zorlama (coercion) gücünün doğrudan/yakın olduğu ve bu gücün bireylerin tekil davranışlarından ziyade toplumun geniş kesimlerini kapsayan davranış ortamına (environment of conduct) yöneldiği politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeniden dağıtıcı politikalar

Cevap

Yeniden dağıtıcı politikalar
Lowi'nin tipolojisinde politikalar; zorlamanın olasılığı (uzak veya doğrudan) ve zorlamanın hedefi/uygulanabilirliği (bireysel davranış veya davranış ortamı) olmak üzere iki boyutta sınıflandırılır. Zorlamanın doğrudan hissedildiği ve hedef kitlenin geniş toplumsal sınıflar (davranış ortamı) olduğu politikalar 'yeniden dağıtıcı' politikalardır. Bu politikalar, kaynakların bir kesimden alınıp başka bir kesime aktarılması nedeniyle 'sıfır toplamlı' (birinin kazancı diğerinin kaybı) bir çatışma ortamı yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Zorlama olasılığını analiz et
Doğrudan/Yakın zorlama
Soruda zorlama gücünün doğrudan/yakın olduğu belirtilmiştir, bu durum seçeneği 'Düzenleyici' veya 'Yeniden Dağıtıcı' kategorisine daraltır.
2
Zorlamanın uygulanabilirliğini (hedef kitleyi) analiz et
Davranış Ortamı (Geniş Sınıflar)
Bireysel davranışlar yerine toplumun geniş kesimlerini kapsayan davranış ortamına odaklanılması, düzenleyici politikaları eler ve bizi yeniden dağıtıcı politikalara götürür.
3
Lowi'nin matrisi ile doğrula
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
Lowi'nin 2×22 \times 2 matrisinde 'Doğrudan Zorlama' ve 'Davranış Ortamı' kesişimi Yeniden Dağıtıcı Politikaları verir.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Kamu Politikası Matrisi (Zorlama Olasılığı ve Uygulanabilirliği)

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin matrisindeki her bir politika türünün yarattığı 'iktidar arenası' (arena of power) ve 'çıkar grupları arasındaki ilişki biçimi' (logrolling, pluralist rekabet, sınıf çatışması) üzerine çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 13Soru →

Theodore Lowi, kamu politikalarını devletin "zorlama" (coercion) gücünü kullanma biçimine göre sınıflandırırken; zorlamanın uygulanabilirliğini (bireysel davranış veya davranış ortamı) ve zorlamanın olasılığını (yakın/doğrudan veya uzak/dolaylı) temel alan bir matris geliştirmiştir. Lowi’nin bu matrisine göre, devletin zorlama gücünün "davranış ortamına" (environment of conduct) yönelik olduğu ve zorlamanın "uzak/dolaylı" (remote) bir ihtimal olarak kaldığı politika türü ve bu türün temel odağı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurucu politikalardır; devletin temel yapısı, idari işleyiş kuralları ve yeni kurumların inşası gibi makro düzeydeki düzenlemeleri kapsar.

Cevap

Doğru yanıt, kurucu politikaların devletin temel yapısı ve idari kuralları gibi makro düzenlemeleri kapsadığını belirten seçenektir.
Doğru seçenek olan kurucu politikalar, Lowi'nin matrisinde zorlama olasılığının 'uzak/dolaylı' olduğu ve zorlamanın doğrudan kişilere değil 'davranış ortamına' (kurallar, yapılar, sistem) yönelik olduğu alanı temsil eder. Bu politikalar, devletin iç işleyişini ve oyunun genel kurallarını belirlediği için makro düzeydedir.

Adım Adım Çözüm

1
Zorlama matrisinin boyutlarını analiz etme
Matris; zorlamanın olasılığı (yakın/uzak) ve zorlamanın uygulanabilirliği (bireysel/ortam) olmak üzere iki eksenden oluşur.
Soruda verilen koordinatların hangi türe denk geldiğini bulmak için temel yapı taşlarını belirlemek gerekir.
2
Belirtilen koordinatları eşleştirme
'Uzak zorlama' ve 'Davranış ortamı' kesişimi 'Kurucu (Constituent) Politikalar' hücresine denk gelir.
Lowi'nin tipolojisindeki her hücre, devletin otoritesini kullanma biçimini temsil eder.
3
Kurucu politikaların özelliklerini doğrulama
Bu politikalar anayasal değişiklikler, yeni idari birimlerin kurulması veya kamu personel rejimi gibi 'sistemin kendisini' ilgilendiren konulardır.
Doğru seçeneğin içeriğinin teorik tanımla örtüşüp örtüşmediği kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Lowi Kamu Politikası Matrisi (Zorlama Gücü)
Soru 14Soru →

Theodore Lowi'nin "politika siyaseti belirler" (policy determines politics) tezi çerçevesinde; devletin zorlama gücünün uzak (dolaylı) olduğu, kararların birbirine eklemlenmeden bağımsız birimler hâlinde (disaggregated) alındığı ve aktörler arasında "karşılıklı destek/oy ticareti" (logrolling) ilişkisinin baskın olduğu politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dağıtıcı politikalar

Cevap

Dağıtıcı politikalar
Doğru cevap olan dağıtıcı politikalar, Lowi'nin sınıflandırmasında kararların küçük parçalara bölünerek dağıtıldığı, kazananların olduğu ama görünürde kaybedenlerin (maliyet geniş bir kitleye yayıldığı için) hissedilmediği bir yapıya sahiptir. Bu yapı, siyasal aktörlerin birbirlerinin projelerine destek vererek kendi projelerini de onaylatmalarına (logrolling) imkan tanır ve siyasal gerilimi en düşük seviyede tutar.

Adım Adım Çözüm

1
Politika sürecindeki etkileşim biçimini analiz etme
Aktörler arasında çatışmanın düşük olduğu ve 'sen benimkini destekle, ben de seninkini' (logrolling) mantığının işlediği görüldü.
Lowi'nin tipolojisinde her politika türünün kendine özgü bir siyasal arenası (çatışma düzeyi ve aktör ilişkisi) vardır.
2
Karar alma yapısını inceleme
Kararların parçalı (disaggregated) bir yapıda, genel bir kurala bağlanmadan birimler bazında alındığı tespit edildi.
Dağıtıcı politikalarda kaynaklar (hibe, teşvik vb.) herkese ayrı ayrı sunulabildiği için kararlar bütüncül değildir.
3
Lowi'nin zorlama (coercion) matrisi ile eşleştirme
Zorlama gücünün uzak (remote) ve bireye yönelik olduğu durumun dağıtıcı politikalara karşılık geldiği belirlendi.
Dağıtıcı politikalarda devlet doğrudan bir yasak koymaz, sadece kaynak dağıtır; bu nedenle zorlama dolaylıdır.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Politika Tipolojisi ve Siyasal Arenalar

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin zorlama gücü matrisini (Doğrudan/Dolaylı ve Bireysel/Sistemik) bir tablo çizerek çalışmanız, bu dört türü birbirine karıştırmanızı engelleyecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

Theodore Lowi tarafından geliştirilen ve kamu politikalarının içeriğinin siyasal süreçleri (siyaset tarzını) belirlediğini savunan tipolojide; devletin zorlama (coercion) gücünün dolaylı (uzak) olduğu ve bu gücün doğrudan bireyler yerine davranış ortamı (sistemin geneli) üzerinde etkili olduğu, devletin kendi iç işleyişini veya 'oyunun kurallarını' (rules for rules) belirlemeye yönelik yürüttüğü politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurucu politikalar

Cevap

Kurucu politikalar; devletin zorlama gücünün dolaylı olarak sistemin geneline (davranış ortamına) uygulandığı politika türüdür.
Lowi'nin matrisinde kurucu politikalar, zorlama gücünün bireyler üzerinde değil, sistemin genel yapısı üzerinde dolaylı olarak kullanıldığı alanı temsil eder. Yeni bakanlıkların kurulması, idari reformlar ve seçim kanunu değişiklikleri gibi devletin kendi kurallarını belirlediği uygulamalar bu kategoriye girer.

Adım Adım Çözüm

1
Lowi'nin matrisindeki zorlama gücünün olasılığını belirleyin.
Zorlama gücü 'dolaylı/uzak' (remote) olarak tanımlanmıştır.
Soruda zorlamanın dolaylı olduğu belirtilerek ilk boyut netleştirilir.
2
Zorlamanın uygulanabilirlik düzeyini (hedefini) analiz edin.
Etki alanı 'davranış ortamı/sistemin geneli' (environment of conduct) olarak belirlenmiştir.
Soruda 'kurallar için kural' ifadesi, odak noktasının bireysel davranış değil, sistemin yapısı olduğunu gösterir.
3
İki boyutu Lowi'nin 2×22 \times 2 matrisinde eşleştirin.
Dolaylı Zorlama + Sistemsel Etki = Kurucu (Constituent) Politika.
Lowi'nin kuramsal çerçevesine göre bu koordinatlar kurucu politikaları tanımlar.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Kamu Politikası Matrisi (Zorlamanın Olasılığı ve Uygulanabilirliği)
Soru 16Soru →

Bir kamu politikası türünde, devletin yaptırım (zorlama) gücü oldukça dolaylı (uzak) bir biçimde hissedilmektedir. Bu politikalar, toplumun genelinden ziyade spesifik bireylere veya dar gruplara doğrudan fayda sağlarken; maliyetler geniş kitlelere yayıldığı için aktörler arasında sert çatışmalar yerine 'karşılıklı çıkar birliği' (logrolling) ve siyasal pazarlıklar görülmektedir. Theodore Lowi'nin tipolojisinde bu özelliklerle tanımlanan politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dağıtıcı politikalar

Cevap

Dağıtıcı politikalar; devletin zorlama gücünün dolaylı (uzak) hissedildiği, bireysel birimlere somut faydalar sunan ve logrolling (karşılıklı taviz) siyasetiyle işleyen politika türüdür.
Dağıtıcı politikalar (distributive policies), devletin belirli kesimlere (tarımsal üreticiler, AR-GE firmaları vb.) kaynak aktardığı, zorlamanın doğrudan hissedilmediği (uzak olduğu) ve aktörlerin birbirlerinin taleplerini destekleyerek pastadan pay aldığı (logrolling) süreçlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın zorlama (coercion) gücünün niteliğini belirlemek
Soruda zorlama gücünün 'dolaylı/uzak' olduğu belirtilmiştir. Bu durum Lowi matrisinde dağıtıcı veya kurucu politikalara işaret eder.
Lowi'ye göre devletin yaptırım gücünün hissedilme derecesi politika türlerini birbirinden ayıran temel ölçütlerden biridir.
2
Politikanın hedef kitlesini ve siyasal etkileşim biçimini analiz etmek
Soruda faydanın spesifik gruplara odaklandığı ve siyasal sürecin 'logrolling' (karşılıklı çıkar birliği) olduğu vurgulanmıştır.
Logrolling, aktörlerin birbirlerinin projelerine (örneğin bölgesel teşvikler) destek vererek çatışmadan kaçındığı, dağıtıcı politikalara özgü bir siyasal arena özelliğidir.
3
Özellikleri birleştirerek sonuca ulaşmak
Uzak zorlama + Bireysel odak + Logrolling = Dağıtıcı Politikalar.
Düzenleyici ve yeniden dağıtıcı politikalarda zorlama 'yakın/doğrudan' iken, kurucu politikalarda odak birey değil 'ortam'dır.

Anahtar Kavram

Theodore Lowi'nin Kamu Politikası Matrisi ve Siyasal Arenalar

Daha Fazla Pratik

James Q. Wilson'ın maliyet ve fayda dağılımına dayalı (Binbaşı, Müşteri, Girişimci, Çıkar Grubu) politika sınıflandırmasını inceleyerek Lowi ile kıyaslayınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 17Soru →

Theodore Lowi, kamu politikalarının içeriğinin siyasal ilişkilerin biçimini ve iktidar alanlarını (arenas of power) belirlediğini savunur. Buna göre; doğrudan bireysel davranışları hedefleyen, bu davranışları belirli standartlara bağlayan ve siyasal sürecin "çıkar grupları arasındaki rekabet ve pazarlık" (çoğulcu siyaset) ekseninde şekillenmesine neden olan kamu politikası türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenleyici Politikalar

Cevap

Düzenleyici Politikalar
Düzenleyici politikalar (Regulatory policies), bireylerin veya kurumların davranışlarını belirli standartlara bağlayan ve bu standartlara uyulmasını sağlamak için yaptırım (zorlama) gücünü doğrudan kullanan politikalardır. Lowi'ye göre bu politikaların oluşturulma süreci, birbirleriyle rekabet eden çıkar grupları arasındaki pazarlıklar ve çoğulcu bir siyasal ortam tarafından şekillendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Politika türünün uygulama odağını belirleme
Soruda belirtilen politika, 'doğrudan bireysel davranışları' hedeflemekte ve standartlar getirmektedir.
Lowi'nin matrisinde bireysel davranışlara doğrudan müdahale eden türler Dağıtıcı ve Düzenleyici iken, yaptırımın 'yakın/doğrudan' olduğu tür Düzenleyici'dir.
2
Siyasal sürecin (iktidar alanının) özelliklerini analiz etme
Sürecin 'çıkar grupları arasındaki pazarlık ve çoğulcu siyaset' üzerine kurulu olduğu görülmektedir.
Düzenleyici politikalar, belirli sektörleri veya davranışları sınırladığı için bu durumdan etkilenen grupların yoğun lobicilik ve rekabet içine girmesine neden olur.
3
Tanımlanan özellikleri Lowi tipolojisi ile eşleştirme
Bireysel davranış odaklılık + yaptırım + çoğulcu siyaset = Düzenleyici Politika.
Bu üç özellik Lowi tarafından Düzenleyici politikaların (Regulatory policies) temel karakteristiği olarak tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Lowi'nin Kamu Politikası Tipolojisi ve İktidar Alanları
Kamu Politikası Türleri (Lowi ve Diğer Yaklaşımlar) Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin