Examkin

Planlama Fonksiyonu, Aşamaları ve Plan Türleri

14 soru

Soru 1Soru →

Bir kamu kurumunda, üst yönetim tarafından belirlenen uzun vadeli stratejik amaçların hayata geçirilmesi için orta kademe yöneticiler (daire başkanları, bölge müdürleri vb.) tarafından hazırlanan, kaynakların bölümler arası tahsisini ve koordinasyonunu içeren orta vadeli uygulama planları, yönetim biliminde aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taktik planlar

Cevap

Taktik planlar, orta kademe yöneticiler tarafından hazırlanan ve stratejik planları uygulama düzeyine yaklaştıran orta vadeli planlardır.
Taktik planlar, kurumun üst yönetimi tarafından çizilen genel stratejik çerçeveyi, ilgili bölümler veya departmanlar düzeyinde uygulanabilir somut adımlara dönüştürme işlevini görür. Orta kademe yöneticiler tarafından hazırlandıkları için stratejik planlar ile operasyonel planlar arasında bir köprü vazifesi üstlenirler.

Adım Adım Çözüm

1
Planı hazırlayan yönetim kademesini belirleyin.
Soruda belirtilen 'orta kademe yöneticiler' (daire başkanları, bölge müdürleri) ifadesi, planın hiyerarşik düzeyini belirler.
Yönetim hiyerarşisinde her kademenin hazırladığı plan türü farklılık gösterir.
2
Planın süresini ve kapsamını analiz edin.
Sorudaki 'orta vadeli' ve 'bölümler arası kaynak tahsisi' ifadeleri taktik planlamanın temel özellikleridir.
Stratejik planlar uzun vadeli ve genelken, operasyonel planlar kısa vadeli ve çok dardır; taktik planlar ise bu ikisi arasında köprü kurar.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yapın.
Stratejik amaçların alt birimlere aktarılmasını sağlayan orta düzey faaliyetleri içeren yapı 'taktik planlama'dır.
Yönetim biliminde hiyerarşik planlama sınıflandırması bu üçlü ayrım (stratejik-taktik-operasyonel) üzerine kuruludur.

Anahtar Kavram

Hiyerarşik Planlama Türleri (Stratejik, Taktik, Operasyonel)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 2Soru →

Kamu kurumlarında üst düzey yöneticiler tarafından hazırlanan, kurumun bütününe yönelik uzun vadeli amaç ve hedefleri belirleyen en kapsamlı plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik planlar

Cevap

Stratejik planlar
Stratejik planlar, kurumun misyon ve vizyonu doğrultusunda üst yönetim tarafından oluşturulan, tüm örgütü etkileyen ve gelecekteki temel yönelimleri belirleyen uzun vadeli planlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Anahtar kavramları analiz etme
"Üst düzey yönetim", "uzun vade" ve "kurumun bütünü" ifadeleri tespit edildi.
Bu ifadeler planlama hiyerarşisindeki en üst düzeyi işaret eder.
2
Plan türlerini hiyerarşik olarak karşılaştırma
Taktik planların bölümsel, operasyonel planların ise birimsel/günlük olduğu belirlendi.
Hiyerarşide yukarı çıkıldığında planların kapsamı genişler, süresi uzar.
3
Doğru tanımı eşleştirme
Belirtilen özelliklerin tamamen stratejik planlama tanımıyla örtüştüğü görüldü.
Stratejik planlar bir örgütün ne olduğunu, ne yaptığını ve neden yaptığını belirleyen temel kararları içerir.

Anahtar Kavram

Planlama Hiyerarşisi ve Stratejik Planlama

İpuçları

1
Yönetim kademesi yükseldikçe planların süresinin ve kapsamının nasıl değiştiğini düşünün.
2
Bir kurumun 'gelecek 5 yılını' tasarlayan plan türünü hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Planlama hiyerarşisindeki diğer düzeylerin (Taktik ve Operasyonel) hazırlayıcılarını ve sürelerini karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru →

Yönetim bilimi literatüründe planlama, belirli bir mantıksal silsileyi takip eden bir süreç olarak ele alınır. Bu süreçte amaca yönelik temel hedeflerin saptanmasının ardından; planın üzerine inşa edileceği gelecekteki iç ve dış çevresel koşullara (ekonomik veriler, teknolojik öngörüler, yasal kısıtlar vb.) ilişkin kabullerin yapıldığı ve planın 'çerçevesinin' çizildiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Planlama varsayımlarının (dayanaklarının) belirlenmesi

Cevap

Planlama varsayımlarının (dayanaklarının) belirlenmesi aşaması, hedeflerin saptanmasından sonra gelen ve gelecekteki çevresel koşulların analiz edildiği süreçtir.
Yönetim literatüründe planlama süreci şu sırayı izler: 1) Hedeflerin saptanması, 2) Planlama varsayımlarının (dayanaklarının) belirlenmesi, 3) Alternatif hareket yollarının belirlenmesi, 4) Alternatiflerin değerlendirilmesi, 5) Seçim, 6) Yardımcı planların yapılması ve 7) Bütçeleme. Soru kökünde tarif edilen 'gelecekteki iç ve dış çevresel koşullara ilişkin kabuller', planlamanın ikinci aşaması olan varsayımların belirlenmesine tekabül eder.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama sürecinin başlangıç noktasını hatırla.
Süreç 'Hedeflerin (Amaçların) Saptanması' ile başlar.
Nereye gidileceği bilinmeden yol haritası çizilemez.
2
Hedeflerden sonraki ikinci adımı tanımla.
Planlama Varsayımlarının (Dayanaklarının) Belirlenmesi aşamasına geçilir.
Planın hangi koşullar altında (enflasyon, nüfus, rakip stratejileri vb.) çalışacağı bu aşamada kararlaştırılır.
3
Sonraki aşamaları kontrol et.
Varsayımlar netleştikten sonra alternatif yollar belirlenir, değerlendirilir ve seçim yapılır.
Gerçekçi varsayımlar olmadan üretilen alternatifler kağıt üzerinde kalır.

Anahtar Kavram

Planlama Sürecinin Aşamaları (Koontz ve O'Donnell Yaklaşımı)
Soru 4Soru →

Yönetim fonksiyonları hiyerarşisinde diğer tüm fonksiyonlardan önce gelen ve örgütün 'ne yapması gerektiğini' tayin eden planlama süreci, belirli bir mantıksal sıralama izler. Buna göre, bir yönetim faaliyeti olarak planlama sürecinin ilk ve başlangıç aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amaç ve hedeflerin saptanması

Cevap

Planlama sürecinin ilk aşaması amaç ve hedeflerin saptanmasıdır.
Planlama sürecinin başlangıç noktası, örgütün gelecekte ulaşmak istediği durumları ifade eden amaç ve hedeflerin belirlenmesidir. Diğer tüm adımlar (alternatiflerin bulunması, seçim yapılması vb.) bu hedefler doğrultusunda şekillenir.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama kavramının tanımını ve kapsamını analiz edin.
Planlamanın bir 'geleceği tasarlama' ve 'hedef koyma' süreci olduğu belirlenir.
Sürecin neyle başlayacağını bulmak için tanımındaki öncelikli unsuru saptamak gerekir.
2
Yönetim süreci aşamalarını (POSDCORB veya Fayol silsilesi) gözden geçirin.
İlk adımın her zaman 'neyin başarılmak istendiği' olduğu görülür.
Hedef belirlenmeden ne bir plan yapılabilir ne de bir yapı kurulabilir.

Anahtar Kavram

Planlama Sürecinin Aşamaları
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru →

Kamu yönetiminde planlama hiyerarşisi içerisinde yer alan; stratejik amaçları daha somut ve ölçülebilir eylem adımlarına dönüştüren, genellikle alt kademe yöneticiler tarafından hazırlanan ve bir yıldan az süreli (kısa vadeli) hedeflere odaklanan plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Operasyonel planlar

Cevap

Operasyonel planlar
Operasyonel planlar, stratejik ve taktik amaçların eyleme döküldüğü en alt basamaktır. Bu planlar, alt kademe yöneticiler tarafından bir yıldan kısa süreler için hazırlanır ve kaynakların verimli kullanımı ile somut eylemlerin gerçekleştirilmesine odaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama hiyerarşisindeki düzeyleri analiz et.
Planlama hiyerarşisi Stratejik (üst), Taktik (orta) ve Operasyonel (alt) olmak üzere üç temel düzeye ayrılır.
Soru kökündeki 'alt kademe yöneticiler' ve 'kısa vadeli' ifadeleri hiyerarşik bir sınıflandırmaya işaret etmektedir.
2
Hiyerarşik düzeylerin özelliklerini eşleştir.
Operasyonel planlar; alt kademe, kısa vade (1 yıldan az) ve somut eylem odaklıdır.
Stratejik planlar uzun vadeli ve genelken, operasyonel planlar bu amaçların uygulama aşamasındaki detaylarını içerir.
3
Doğru plan türünü teyit et.
Operasyonel planlar seçeneği soru kökünde verilen tüm kriterleri (alt kademe, kısa vade, somut eylem) karşılamaktadır.
Taktik planlar orta kademeyi, stratejik planlar ise üst kademeyi temsil ettiği için elenir.

Anahtar Kavram

Planlama Hiyerarşisi ve Plan Türleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

Yönetim biliminde planlar; kullanım sıklığına göre "tek kullanımlık" ve "sürekli" planlar olarak iki temel kategoride sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma içerisinde yer alan, örgüt üyelerinin karar alma süreçlerinde izleyecekleri genel sınırları belirleyen, ancak yöneticilere durumun gereklerine göre belirli bir yorumlama ve takdir yetkisi bırakan rehber niteliğindeki plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politikalar

Cevap

Politikalar, yönetimde karar vericilere genel bir çerçeve çizen ve esneklik payı bırakan sürekli plan türüdür.
Politikalar, bir örgütte karar verme süreçlerinde düşünce ve eylemlere rehberlik eden genel ifadelerdir. Diğer sürekli planlardan (kural ve prosedür) en büyük farkı, karar vericiye durumun özelliklerine göre belirli bir takdir yetkisi ve yorumlama alanı tanımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Planların kullanım sıklığına göre sınıflandırılmasını belirleme
Planlar; tek kullanımlık (program, bütçe, proje) ve sürekli (politika, prosedür, kural) olarak ikiye ayrılır.
Soruda sorulan planın hangi ana kategoriye girdiğini anlamak için bu ayrım temeldir.
2
Sürekli planların kendi içindeki farklarını analiz etme
Politikalar genel rehberdir, prosedürler adım adım süreçtir, kurallar ise kesin emirlerdir.
Özellikleri bakımından birbirine yakın olan sürekli plan türlerini ayrıştırmak gerekir.
3
Belirtilen özelliklerle (genel rehber, yorumlama alanı) eşleştirme yapma
Yorumlama alanı bırakan ve genel bir yön tayin eden türün politika olduğu saptanır.
Politikalar, yöneticiye takdir yetkisi tanıyan esnek yapıdaki sürekli planlardır.

Anahtar Kavram

Kullanım Biçimlerine Göre Plan Sınıflandırması

Daha Fazla Pratik

Tek kullanımlık planlardan 'Program' ve 'Proje' arasındaki kapsam farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 7Soru →

Yönetim hiyerarşisinin en alt kademesinde yer alan birimlerin günlük, haftalık veya aylık rutin faaliyetlerini düzenleyen, oldukça dar kapsamlı ve kısa vadeli hedeflere odaklanan plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Operasyonel planlar

Cevap

Operasyonel planlar
Operasyonel planlar, örgüt hiyerarşisinin en alt basamağındaki yöneticiler tarafından hazırlanan; gün, hafta veya ay gibi kısa dönemleri kapsayan, spesifik ve teknik detayları içeren planlardır. Bu planlar stratejik ve taktik planların eyleme dökülmüş son halidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetim hiyerarşisini ve plan türlerini eşleştir.
Üst kademe - Stratejik, Orta kademe - Taktik, Alt kademe - Operasyonel eşleşmesi görülür.
Planlar, hazırlandıkları yönetim düzeyine ve kapsadıkları süreye göre hiyerarşik olarak sınıflandırılır.
2
Sorudaki 'en alt kademe' ve 'rutin faaliyet' ipuçlarını değerlendir.
Bu özelliklerin kısa vadeli ve dar kapsamlı planlara işaret ettiği belirlenir.
Alt kademe yöneticileri, uzun vadeli vizyondan ziyade günlük işleyişin sürekliliğinden sorumludur.

Anahtar Kavram

Planlama hiyerarşisi ve operasyonel planların özellikleri

Daha Fazla Pratik

Planlama sürecinin ilk aşaması olan 'hedeflerin belirlenmesi' ile 'planlama varsayımlarının (planning premises) saptanması' arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

Yönetim fonksiyonları içerisinde 'diğer tüm fonksiyonların temeli' olarak kabul edilen planlama sürecinde; hedeflere ulaşmak için saptanan muhtemel hareket tarzlarının her birinin, örgüt amaçlarına katkı düzeyi, maliyet-fayda dengesi ve olası riskler bakımından analiz edildiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alternatiflerin karşılaştırılması ve değerlendirilmesi

Cevap

Alternatiflerin karşılaştırılması ve değerlendirilmesi
Doğru cevap olan alternatiflerin karşılaştırılması ve değerlendirilmesi aşaması, saptanan hareket tarzlarının örgütün amaçlarına katkısı, maliyeti, uygulanabilirliği ve taşıdığı riskler açısından derinlemesine incelendiği evredir. Bu aşama, seçenekler arasından en rasyonel olanın seçilmesine (karar verme) temel oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama sürecinin hiyerarşik adımlarını gözden geçirin.
Süreç; amaçlar, dayanaklar ve alternatiflerin belirlenmesi ile başlar.
Soru, belirli bir analiz ve karşılaştırma aşamasını sorguladığı için sırayı bilmek gerekir.
2
Alternatiflerin listelenmesi ile analiz edilmesi arasındaki farkı ayırt edin.
Yolların sadece 'saptanması' listelemedir, ancak bunların risk ve maliyet yönünden incelenmesi 'değerlendirme'dir.
Sorudaki 'maliyet-fayda dengesi ve olası riskler bakımından analiz' ifadesi doğrudan değerlendirme aşamasına işaret eder.

Anahtar Kavram

Planlama Sürecinin Aşamaları
Tahmini Süre:55s
Soru 9Soru →

Yönetim sürecinde planlama fonksiyonu icra edilirken, amaçların belirlenmesinden sonra ve alternatif hareket yollarının saptanmasından önce gerçekleştirilen; gelecekteki olası ekonomik koşullar, yasal düzenlemeler ve kurumsal imkânlar gibi değişkenler hakkında varsayımlarda bulunulan aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Planlama dayanaklarının belirlenmesi

Cevap

Planlama dayanaklarının (varsayımlarının) belirlenmesi
Yönetim biliminde planlama süreci belirli bir mantıksal sıra izler. Amaçlar belirlendikten sonra yönetici, bu amaçlara ulaşılacak sürede çevrenin nasıl olacağını (ekonomi, teknoloji, politika vb.) tahmin etmek zorundadır. Bu tahmin ve varsayımlara 'planlama dayanakları' denir. Dayanaklar netleşmeden alternatif yollar geliştirmek mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama sürecinin hiyerarşik sıralamasını analiz etme
Planlama; amaçların saptanmasıyla başlar, ardından bu amaçların gerçekleştirileceği dış ve iç çevreye dair varsayımlar (dayanaklar) oluşturulur.
Planın gerçekçi temellere dayanması için gelecekteki koşulların öngörülmesi gerekir.
2
Alternatiflerin saptanması aşamasıyla ilişkisini kurma
Belirlenen dayanaklar (varsayımlar) çerçevesinde, hangi yollarla hedeflere ulaşılabileceği (alternatifler) listelenir.
Dayanaklar belirlenmeden geliştirilen alternatifler, gerçek dışı varsayımlara dayalı olabilir.

Anahtar Kavram

Planlama Dayanakları (Planning Premises)

Daha Fazla Pratik

Planlama dayanaklarının 'iç' ve 'dış' dayanaklar olarak sınıflandırılmasını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

Bir kamu kurumunun hazırladığı stratejik plan belgesinde yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, yönetim bilimindeki planlama süreci aşamaları dikkate alındığında 'planlama dayanaklarının (varsayımlarının) belirlenmesi' aşamasına ait bir veri olarak nitelendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Planın uygulama süresince bölgedeki demografik yapının yaşlanacağı ve genç nüfus oranının %10 azalacağı öngörülmektedir.

Cevap

Planın uygulama süresince bölgedeki demografik yapının yaşlanacağı ve genç nüfus oranının %10 azalacağı öngörülmektedir ifadesi planlama dayanaklarını temsil eder.
Planlama dayanakları, planın uygulanacağı gelecekteki zaman dilimine ilişkin tahminleri ve varsayımları içerir. Demografik yapıdaki değişim öngörüsü (yaşlanan nüfus ve azalan genç nüfus), kurumun dış çevresindeki bir değişkenin gelecekte nasıl olacağına dair bir kabuldür ve bu durum planın stratejilerini doğrudan etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama aşamalarını analiz etme
Planlama süreci sırasıyla; amaçların saptanması, dayanakların belirlenmesi, alternatiflerin saptanması, karşılaştırılması, seçimi ve destekleyici planların yapılması aşamalarından oluşur.
Soru, belirli bir ifadenin bu aşamalardan hangisine ait olduğunu sormaktadır.
2
Planlama dayanaklarını (premises) tanımlama
Dayanaklar; planın gelecekte karşılaşacağı iç ve dış çevre koşullarına (ekonomik, demografik, yasal, teknolojik vb.) dair yapılan kabuller, öngörüler ve varsayımlardır.
Bu tanım, doğru seçeneği belirlemek için gerekli kriteri sağlar.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri sınıflandırma
Demografik yapıya ilişkin öngörü içeren ifade 'dayanak'; kapasite artırımı 'amaç'; işlem sırası 'yöntem'; kaynak tahsisi 'bütçe'; genel ilkeler ise 'politika' olarak sınıflandırılır.
Kavramlar arasındaki farkı analiz ederek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Planlama Dayanakları (Planning Premises)

Daha Fazla Pratik

Planlama hiyerarşisinde politikalar, yöntemler ve kurallar arasındaki farkları pekiştirmek için 'takdir yetkisi' kavramına odaklanan soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

Bir kamu kurumu, sosyal yardım başvurularını değerlendirme sürecini modernize etmek amacıyla yeni bir düzenleme seti hazırlamıştır. Hazırlanan metinde; başvurunun alınmasından sonuçlanmasına kadar takip edilecek olan kronolojik işlem basamakları ayrıntılı bir şekilde listelenmiş; ayrıca değerlendirme memurlarının başvuru sahiplerine karşı tutumlarında esas alacakları genel rehber ilkeler ile kesinlikle yapılmaması gereken (esneklik payı bırakılmayan) eylemler tanımlanmıştır.

Yönetim bilimindeki plan türleri ve hiyerarşisi dikkate alındığında; metinde geçen 'kronolojik işlem basamakları' ve 'esneklik payı bırakılmayan eylemler' ifadeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisini örneklendirmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Prosedürler - Kurallar

Cevap

Kronolojik işlem basamakları 'prosedürleri', esneklik payı bırakılmayan kesin eylemler ise 'kuralları' ifade etmektedir.
Yönetim biliminde prosedürler (yöntemler), bir faaliyetin yerine getirilmesi için izlenmesi gereken kronolojik sıralamayı belirtir. Kurallar ise yöneticinin veya çalışanın eylemlerinde hiçbir seçim hakkı veya esneklik tanımayan en dar kapsamlı sürekli planlardır. Senaryoda belirtilen 'kronolojik basamaklar' prosedürlere, 'esneklik bırakılmayan eylemler' ise kurallara tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki 'kronolojik işlem basamakları' ifadesinin planlama literatüründeki karşılığını analiz etmek.
Prosedür (Yöntem).
Prosedürler, belirli bir işin yapılmasında takip edilecek zaman dizinini ve aşamalı adımları tanımlayan sürekli planlardır.
2
Metindeki 'esneklik payı bırakılmayan eylemler' ifadesinin planlama hiyerarşisindeki karşılığını analiz etmek.
Kurallar.
Kurallar, personelin karar verme sürecinde herhangi bir takdir yetkisi kullanmasına izin vermeyen, kesin ve bağlayıcı eylem talimatlarıdır.
3
Elde edilen kavramsal karşılıkları uygun seçenekle eşleştirmek.
Prosedürler - Kurallar eşleşmesi.
Senaryodaki tanımlara tam uyum sağlayan tek seçenek budur.

Anahtar Kavram

Sürekli Planların (Politika, Prosedür, Kural) Birbirinden Ayrılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

Bir kamu kurumunda belirli bir amaca ulaşmak için hazırlanan; içerisinde bütçe, prosedürler, kurallar ve iş zaman çizelgesi gibi pek çok farklı unsuru bir arada barındıran, ancak hedeflenen o amaca ulaşıldığında geçerliliğini yitiren kapsamlı plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Program

Cevap

İçerisinde bütçe, prosedür, kural ve zaman çizelgesi gibi unsurları barındıran kapsamlı tek kullanımlık plan türü Program'dır.
Programlar, belirli bir hedefe ulaşmak için gereken her türlü kaynağı, zamanlamayı ve yöntemi bir araya getiren 'tek kullanımlık' planlardır. Sorudaki bütçe, prosedür ve kural birlikteliği programın karmaşık yapısını tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Planın kullanım sıklığını analiz etme
Soruda planın 'hedeflenen amaca ulaşıldığında geçerliliğini yitirdiği' belirtilmektedir, bu da planın 'tek kullanımlık' (single-use) bir plan olduğunu gösterir.
Planları kullanım sıklığına göre ayırmak, seçenekleri elemenin ilk adımıdır.
2
Planın kapsam ve karmaşıklığını değerlendirme
Planın içerisinde bütçe, prosedür ve kural gibi birden fazla alt unsuru barındırması, onun sadece bir 'proje' veya 'bütçe' değil, daha bütüncül bir yapı olduğunu kanıtlar.
Programlar, diğer tek kullanımlık planları da içine alan en kapsamlı plan türüdür.
3
Tanıma uygun terimi belirleme
Yönetim bilimi literatüründe bu özelliklerin tamamını karşılayan kavram Program'dır.
Doğru terminolojik eşleştirme yapılır.

Anahtar Kavram

Kullanım Sıklığına Göre Planlar (Tek Kullanımlık ve Sürekli Planlar)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 13Soru →

Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerin etkinliğini artırmak amacıyla orta vadeli bir plan hazırlama sürecine girmiştir. Kurum yetkilileri, öncelikle temel amaçlarını ve hedeflerini netleştirmiş; ardından planın uygulanacağı zaman diliminde gerçekleşmesi beklenen ekonomik büyüme oranları, nüfus hareketliliği ve teknolojik eğilimler gibi dış çevre faktörlerine dair kapsamlı öngörülerde bulunmuştur.

Yönetim bilimindeki planlama süreci aşamaları dikkate alındığında, kurumun dış çevre faktörlerine dair bu öngörüleri oluşturduğu aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Planlama dayanaklarının (varsayımlarının) belirlenmesi

Cevap

Kurumun dış çevre faktörlerine dair öngörüler oluşturduğu bu aşama 'Planlama dayanaklarının (varsayımlarının) belirlenmesi' olarak adlandırılır.
Yönetim biliminde planlama süreci; amaçların belirlenmesi, planlama dayanaklarının (varsayımların) saptanması, alternatiflerin belirlenmesi, alternatiflerin değerlendirilmesi ve seçimi, türev planların yapılması ve bütçeleme sıralamasını izler. Senaryoda ifade edilen ekonomik büyüme, nüfus hareketliliği ve teknolojik eğilimler gibi dış çevreye dair öngörüler, planın üzerine inşa edileceği temel 'varsayımları' yani planlama dayanaklarını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama sürecinin başlangıç noktasını tanımla.
Sürecin amaç ve hedeflerin belirlenmesiyle başladığı teyit edildi.
Senaryoda amaçların netleştirildiği belirtilerek ilk adım geçilmiştir.
2
Gelecekteki çevresel koşullara yönelik yapılan tahminlerin hangi aşamaya ait olduğunu saptan.
Ekonomik, demografik ve teknolojik öngörülerin 'dayanaklar' (premises) aşamasına ait olduğu belirlendi.
Planlama dayanakları, planın uygulanacağı gelecekteki ortamın sınırlarını ve şartlarını çizen varsayımlardır.
3
Diğer aşamalarla karşılaştırarak doğrula.
Alternatiflerin belirlenmesi ve bütçeleme gibi adımların bu öngörülerden sonra geldiği sonucuna varıldı.
Dayanaklar netleşmeden sağlıklı alternatifler üretilemez veya bütçe yapılamaz.

Anahtar Kavram

Planlama Dayanakları (Planning Premises)

Daha Fazla Pratik

Planlama dayanaklarının 'içsel' ve 'dışsal' olarak ikiye ayrıldığını hatırlayarak, kurum bütçesinin hangi tür dayanak olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

Aşağıdaki tabloda bir kamu kurumuna ait iç yönergede yer alan iki farklı düzenleme metni verilmiştir:

NoDüzenleme Metni
IKurum personeli, yürüttüğü kamu hizmeti karşılığında her ne ad altında olursa olsun hediye kabul edemez.
IIHizmet içi eğitim programlarına katılacak personelin belirlenmesinde, teknik uzmanlığı yüksek olan adayların öncelenmesi esastır.

Yönetim bilimindeki plan türleri dikkate alındığında; yöneticilere hareket serbestisi bırakmayan kesin bir direktif niteliğindeki birinci ifade ile karar verme sürecinde bir rehber görevi gören genel içerikli ikinci ifade, sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kural - Politika

Cevap

İfadeler sırasıyla kural ve politika olarak adlandırılmalıdır.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, birinci ifade yöneticilere herhangi bir takdir yetkisi tanımayan ve kesin bir yasaklama getiren bir 'kural'dır. İkinci ifade ise personelin seçilmesinde hangi kriterin öncelikli olacağını belirleyen ancak bu seçimin detaylarını yöneticinin değerlendirmesine bırakan genel bir rehber yani 'politika'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadenin niteliğini analiz etme
İfade kesin bir emir içeriyor ve yöneticilere hiçbir takdir yetkisi bırakmıyor.
Yönetim biliminde hareket serbestisi tanımayan kesin talimatlar 'kural' olarak tanımlanır.
2
İkinci ifadenin niteliğini analiz etme
İfade karar vericilere bir yön gösteriyor ancak uzmanlığın nasıl ölçüleceği gibi konularda esneklik payı bırakıyor.
Karar vermede rehberlik eden genel ifadeler 'politika' kategorisine girer.

Anahtar Kavram

Sürekli Plan Türleri: Kural ve Politika Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Planlama Fonksiyonu, Aşamaları ve Plan Türleri Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin