Maliye politikasında ekonomik konjonktür dalgalanmalarının şiddetini hafifletmek amacıyla devreye giren otomatik istikrar sağlayıcılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AÖnceden saptanan makroekonomik göstergelerin belirli bir eşik değere ulaşması halinde, yürütme organının vergi oranlarını değiştirmesine olanak tanıyan mekanizmalar otomatik istikrar sağlayıcı olarak kabul edilir.
- BEkonomik daralma dönemlerinde toplam talebi canlandırmak amacıyla, yasama organı kararıyla kamu yatırımlarının artırılması bütçe üzerinden etki eden en önemli otomatik istikrar sağlayıcıdır.
- İşsizlik sigortası ödemeleri gibi transfer harcamaları daralma dönemlerinde kendiliğinden artarak harcanabilir geliri destekler ve iradi politikalarda karşılaşılan karar gecikmesi sorununu ortadan kaldırır.Cevap
- DEkonomik büyüme ve enflasyon ortamında, artan oranlı vergi sisteminin bireylerin vergi yükünü artırarak ekonomik büyümeyi istem dışı yavaşlatması durumu mali literatürde "formül esnekliği" olarak adlandırılır.
- EBütçe fazlası üzerinden etki yaratan artan oranlı vergiler birer otomatik istikrar sağlayıcı iken, daralma dönemlerinde artan transfer harcamalarının tamamı meclis onayına tabi olan iradi politikalardır.
Cevap
İşsizlik sigortası ödemeleri gibi transfer harcamaları daralma dönemlerinde kendiliğinden artarak harcanabilir geliri destekler ve iradi politikalarda karşılaşılan karar gecikmesi sorununu ortadan kaldırır.
Otomatik istikrar sağlayıcıların en temel özelliği, ekonomideki dalgalanmalar karşısında herhangi bir yasal veya idari karar alınmasına gerek duymadan anında devreye girmeleridir. İşsizlik sigortası ödemeleri, ekonominin daralma evrelerinde işsizliğin artmasıyla yasama kararına ihtiyaç duymaksızın kendiliğinden artar. Bu durum, hanehalkının harcanabilir gelirindeki düşüşü sınırlar ve toplam talebi destekler. İradi (ihtiyari) politikalarda görülen tanıma ve karar gecikmeleri, bu mekanizmalar kendiliğinden işlediği için söz konusu değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otomatik İstikrar Sağlayıcılar, Formül Esnekliği ve İradi Maliye Politikası Arasındaki Farklar