Soru

Zorluk: OrtaOtomatik İstikrar Sağlayıcılar

K ülkesinde gelir üzerinden alınan vergiler tek bir sabit oranla (düz oranlı) tahsil edilirken, L ülkesinde yüksek derecede artan oranlı bir gelir vergisi tarifesi uygulanmaktadır. Her iki ülkede de geniş kapsamlı bir işsizlik sigortası sistemi mevcuttur. İki ülke eşzamanlı olarak şiddetli bir ekonomik daralma (resesyon) sürecine girmiştir.

Bu bilgilere göre, ülkelerin mali yapılarında devreye girecek olan istikrar sağlayıcı mekanizmalar ve olası etkileri hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    K ülkesindeki vergi sisteminin sabit oranlı olması, denk bütçe savunan geleneksel maliye yaklaşımına paralel olarak, vergi hasılatının konjonktüre karşı tamamen duyarsız kalmasını sağlar.
  2. B
    Her iki ülkede de resesyon derinleştikçe işsizlik sigortası fonundan yapılan ödemelerin artması, yürütme organının önceden belirlenmiş şartlara dayanarak aldığı bir karara bağlı formül esnekliği uygulamasıdır.
  3. C
    K ülkesinde hükümetin resesyonla mücadele amacıyla yasama organından yetki alarak kamu altyapı yatırımlarını artırması, transfer harcamaları üzerinden işleyen bir otomatik istikrar sağlayıcıdır.
  4. D
    L ülkesinde uygulanan artan oranlı vergi tarifesi, resesyon döneminde kendiliğinden mali sürüklenme yaratarak toplam talebi daha da daraltıcı bir etki gösterir.
  5. L ülkesinde daralma evresinin ardından başlayacak olası bir enflasyonist canlanma sürecinde, artan oranlı vergi yapısı mali sürüklenme yaratarak ekonomik toparlanmanın hızını istem dışı kesebilir.Cevap

Cevap

L ülkesinde enflasyonist canlanma sürecinde artan oranlı vergi yapısının mali sürüklenme yaratarak toparlanmayı yavaşlatabileceğini ifade eden seçenek doğrudur.
Doğru olan ifade, artan oranlı vergi uygulayan bir ülkede enflasyonist büyüme başladığında bireylerin daha yüksek vergi dilimlerine geçeceği ve bunun sonucunda harcanabilir gelirlerin düşerek ekonomik canlılığı frenleyeceğidir. Literatürde bu olgu 'mali sürüklenme' olarak adlandırılır ve otomatik istikrar sağlayıcıların genişleme dönemlerindeki doğal bir yan etkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
K ve L ülkelerindeki vergi sistemlerinin yapısal özelliklerini analiz et.
K ülkesindeki sabit oranlı vergi nispeten zayıf, L ülkesindeki artan oranlı vergi ise güçlü bir otomatik istikrar sağlayıcıdır.
Vergi esnekliği, bütçe dengesinin konjonktüre karşı verdiği otomatik tepkinin gücünü belirler.
2
İşsizlik sigortasının hangi tür bir mali araç olduğunu belirle.
İşsizlik sigortası, yasal değişikliğe veya idari karara gerek duymadan bütçe giderlerini (transferleri) artıran bir otomatik istikrar sağlayıcıdır.
Formül esnekliği veya iradi politika ile karıştırılmaması gerekir; mekanizma karar alıcılardan bağımsız işler.
3
Mali Sürüklenme (Fiscal Drag) olgusunun geçerli olduğu ekonomik evreyi tanımla.
Mali sürüklenme, daralma (resesyon) dönemlerinde değil; enflasyonist canlanma ve büyüme dönemlerinde nominal gelirlerin artmasıyla ortaya çıkar.
Mükelleflerin üst vergi dilimlerine geçmesi ancak gelirlerin artış gösterdiği durumlarda gerçekleşir.
4
Seçenekleri analiz edilen bu makroekonomik kurallara göre değerlendir.
Yalnızca L ülkesinin enflasyonist canlanma evresinde mali sürüklenme yaşayacağını belirten ifade tüm maliye politikası teorilerine uygundur.
Diğer ifadeler mekanizmaların işleyişi, karar süreçleri ve konjonktürel aşamalar konusunda temel teorik hatalar içermektedir.

Anahtar Kavram

Otomatik İstikrar Sağlayıcılar, Formül Esnekliği ve Mali Sürüklenme
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla