Soru

Zorluk: ZorGini Katsayısı ve Diğer Eşitsizlik Ölçütleri

Bir maliye başmüfettişinin hazırladığı sektörel ve demografik analiz raporunda şu iki temel saptamaya yer verilmiştir:

I. Üretim sürecine katılan faktörlerin elde ettiği getiriler incelendiğinde, emek faktörünün (ücretlerin) toplam milli hasıladan aldığı payın son beş yıllık dönemde istikrarlı biçimde düştüğü saptanmıştır.
II. Aynı dönemde, devletin devreye soktuğu yüksek oranlı müterakki servet vergileri ve hedeflenmiş nakdi sosyal destek programları sayesinde, toplumun en yoksul ve en zengin kesimleri arasındaki net harcanabilir gelir farklarının kapandığı istatistiksel olarak kanıtlanmıştır.

Buna göre, söz konusu ekonomide yaşanan bu durumun gelir dağılımı türleri ve eşitsizlik ölçütleri (Gini Katsayısı ve Lorenz Eğrisi) bağlamında analiziyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

  1. Fonksiyonel gelir dağılımı emek aleyhine bozulurken kişisel gelir dağılımı iyileşmiş olup, bu süreçte Lorenz Eğrisi Tam Eşitlik Doğrusu'na yaklaşmış ve Gini Katsayısı'nın değeri küçülmüştür.Cevap
  2. B
    Emeğin payının düşmesi fonksiyonel dağılımı bozsa da, devlet müdahaleleri sayesinde Gini Katsayısı 11'e doğru yaklaşarak toplumda tam eşitliğin sağlandığını kanıtlamıştır.
  3. C
    Ücretlilerin milli gelirden aldığı payın daralması kişisel gelir dağılımının da kesin olarak bozulmasına yol açacağından, Gini Katsayısı büyümüş ve mutlak eşitlikten uzaklaşılmıştır.
  4. D
    Harcanabilir gelir makasının daralmasıyla kişisel gelir dağılımı iyileşmiştir; ancak bu iyileşme Lorenz Eğrisi'nin Tam Eşitlik Doğrusu'ndan daha fazla uzaklaşıp kavislenmesiyle diyagrama yansır.
  5. E
    Vergi ve transfer harcamaları kaynak dağılımında etkinliği sağlamaya dönük olduğundan, Lorenz Eğrisi ile Tam Eşitlik Doğrusu arasındaki alan genişleyerek fonksiyonel dağılım dengelenmiştir.

Cevap

Ekonomide fonksiyonel gelir dağılımı bozulmuş olmasına rağmen uygulanan mali politikalarla kişisel gelir dağılımı iyileşmiştir. Bu iyileşmenin sonucu olarak Lorenz Eğrisi Tam Eşitlik Doğrusu'na yaklaşır ve Gini Katsayısı küçülür.
Doğru yanıt, rapordaki iki farklı olguyu kusursuz bir şekilde ekonomik kavramlara dönüştürmektedir. Emek payının düşmesi fonksiyonel dağılımın bozulmasıdır. Ancak vergi ve sosyal yardımlar sonrası haneler arası farkın kapanması kişisel dağılımın iyileştiğini kanıtlar. Kişisel gelir dağılımındaki bu iyileşme, teorik olarak Lorenz Eğrisi'nin 4545 derecelik Tam Eşitlik Doğrusu'na yaklaşması ve iki alan arasındaki oransal ilişkiyi veren Gini Katsayısı'nın küçülmesi (00'a yaklaşması) anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Rapordaki birinci saptamayı gelir dağılımı türü açısından analiz et.
Emeğin milli gelirden aldığı payın düşmesi, 'fonksiyonel gelir dağılımının' emek aleyhine bozulduğunu gösterir.
Fonksiyonel gelir dağılımı, gelirin üretim faktörleri (emek, sermaye, toprak, girişimci) arasındaki bölüşümünü inceler.
2
Rapordaki ikinci saptamayı gelir dağılımı türü açısından analiz et.
Hanehalkları arası harcanabilir gelir farkının kapanması, 'kişisel gelir dağılımının' iyileştiğini gösterir.
Kişisel gelir dağılımı, gelirin ekonomideki bireyler veya haneler arasındaki nihai bölüşümünü inceler ve vergi/transfer politikalarından doğrudan etkilenir.
3
Kişisel gelir dağılımındaki iyileşmenin eşitsizlik ölçütlerine yansımasını belirle.
Gini Katsayısı 00'a (küçülür) ve Lorenz Eğrisi 4545 derecelik Tam Eşitlik Doğrusu'na yaklaşır.
Gini Katsayısı eşitsizlik arttıkça büyür (11'e yaklaşır), eşitlik arttıkça küçülür (00'a yaklaşır). Aynı şekilde eşitlik arttıkça Lorenz Eğrisi kavisini kaybederek çapraz doğruya yanaşır.
4
Elde edilen bulguları seçeneklerle eşleştir.
Fonksiyonel dağılımın bozulduğunu, kişisel dağılımın iyileştiğini ve bunun Lorenz/Gini üzerindeki doğru matematiksel etkisini belirten ifade tespit edilir.
Hem teorik ayrımı (fonksiyonel/kişisel) hem de geometrik/matematiksel yansımayı (Lorenz/Gini) hatasız sunan tek bir birleşim aranır.

Anahtar Kavram

Gelir Dağılımı Türleri ve Gini/Lorenz İlişkisi
Bu soruyu puanla