K Ülkesi, tarım arazilerinin büyük bir bölümünü etkileyen ve hızla yayılan yıkıcı bir biyolojik afet (tarımsal salgın) ile aniden karşı karşıya kalmıştır. Hükümet; muhtemel bir gıda krizinin önüne geçmek için yurt dışından acil alımlar yapmak, üretim araçları zarar gören çiftçileri desteklemek ve ekolojik tahribatı onarmak amacıyla devasa boyutta ilave harcama yapmak zorunda kalmıştır. Ortaya çıkan bu devasa fon gereksinimini ivedilikle karşılamak maksadıyla Hazine, uzun vadeli tahvil ihracına çıkmıştır.
Kamu borçlanmasının nedenleri ve kamu maliyesi teorisi dikkate alındığında, K Ülkesinin başvurduğu bu finansman politikasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Gerçekleştirilen harcamalar olağanüstü gider niteliği taşıdığından; vergi gelirlerinin kısa vadede artırılamaması ve acil likidite ihtiyacı karşısında finansmanın borçlanma yoluyla sağlanması maliye teorisine uygun bir yaklaşımdır.Cevap
- BAfet tazminatları, memur maaşları ve sosyal güvenlik ödemeleri gibi kalemler devletin öngörülebilir rutin yükümlülükleri olduğundan, yapılan bu tahvil ihracı temelde yapısal bütçe açıklarının kapatılması amacına hizmet eder.
- CHazine tarafından sağlanan bu fonlar, özel sektör işletmeciliği mantığıyla doğrudan mali kâr elde etme amacı taşıdığından özel borçlanma ilkelerine ve piyasa kurallarına tabi olarak yönetilir.
- Dİthal edilen tüketim malları ve çiftçilere dağıtılan nakdi fonlar, devletin aktiflerinde kalıcı ve kendi kendini geri ödeyen bir değer yarattığı için bu finansman işlemi verimli borç (özden ödenen borç) statüsündedir.
- EOlağanüstü giderleri finanse eden bu borçların ilerideki itfası için bir defaya mahsus alınan sermaye vergileri gibi olağanüstü gelirler kullanılamaz; geri ödemeler yalnızca sürekli nitelikteki dolaylı vergilerle yapılmalıdır.
Cevap
Afet harcamaları olağanüstü giderdir ve vergi tahsilatının zaman alması (vergi gecikmesi) ile acil fon ihtiyacı gibi gerekçelerle devasa nakit gereksiniminin borçlanmaya başvurularak çözülmesi maliye teorisi açısından en uygun yaklaşımdır.
Verilen senaryoda devletin aniden ortaya çıkan ve devasa kaynak gerektiren bir biyolojik afet karşısında yaptığı tüm harcamalar tipik bir olağanüstü gider örneğidir. Olağanüstü giderlerin finansmanında, yeni bir vergi ihdas etmenin yasama sürecine tabi olması ve tahsilatının zaman alması (vergi gecikmesi) sebebiyle acil fon ihtiyacı vergilerle anında karşılanamaz. Bu bağlamda devletlerin en hızlı likidite sağlama aracı olan borçlanmaya başvurması, kamu maliyesi teorisi açısından en beklenen ve rasyonel politikadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Olağanüstü Giderlerin Finansmanında Vergi ve Borçlanma Tercihi
Tahmini Süre:2m 0s