James Buchanan ve Gordon Tullock tarafından savunulan Kamu Tercihi perspektifine göre siyaset; kaynakların bir 'sosyal mühendis' eliyle dağıtıldığı bir teknik mekanizma değil, bireylerin karşılıklı rızasına dayanan bir 'katallaksi' (mübadele süreci) olarak tanımlanır. Bu metodolojik duruş, geleneksel refah iktisadının kolektif tercihleri analiz etmek için kullandığı 'Sosyal Refah Fonksiyonu' kavramına yönelik köklü bir eleştiriyi de beraberinde getirmektedir.
Buna göre, Kamu Tercihi Teorisi'nin metodolojik temelleri dikkate alındığında, Sosyal Refah Fonksiyonu yaklaşımına yöneltilen temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
- ASiyasal aktörlerin rasyonel olduğunu varsayarak, seçmenlerin ve politikacıların 'rasyonel cehalet' içerisinde olabileceği gerçeğini modelleme dışında bırakması
- Toplumsal tercihleri bireyler arası bir uzlaşma süreci olarak görmek yerine; toplumu, bireylerden bağımsız bir tercih sıralamasına sahip organik bir 'üst-birey' gibi kurgulayarak metodolojik bireycilik ilkesini ihlal etmesiCevap
- CSiyasal mübadelenin sadece anayasal düzeyde gerçekleştiğini varsayması ve anayasa sonrası süreçte ortaya çıkan rant kollama faaliyetlerini analiz edememesi
- DPozitif maliye analizinin sınırlarını aşarak, değer yargılarına dayalı 'normatif' bir çözümleme sunması nedeniyle bilimsellikten uzaklaşması
- EArrow'un İmkansızlık Teoremi uyarınca, tutarlı ve rasyonel bir toplumsal tercih sıralaması üretmenin teknik olarak imkansız olduğu gerçeğini göz ardı etmesi
Cevap
Sosyal Refah Fonksiyonu'nun toplumu bireylerden bağımsız bir tercih sıralamasına sahip organik bir bütün gibi kurgulayarak metodolojik bireycilik ilkesini ihlal etmesi
Kamu Tercihi Teorisi'nin kalbinde yer alan metodolojik bireycilik, toplumun kendine ait bir aklı, iradesi veya amacı olamayacağını; sadece bireylerin tercihleri olabileceğini savunur. Siyasetin 'katallaksi' (mübadele) olarak görülmesi, kolektif kararların ancak bireylerin gönüllü uzlaşmasıyla (oybirliği veya çoğunluk) ortaya çıkan bir süreç olduğunu vurgular. Sosyal Refah Fonksiyonu ise, sanki toplumun tek bir refah seviyesi ve tercih sıralaması varmış gibi davranarak bir 'üst-birey' kurgusu yaratır. Bu durum, bireylerin farklılaşan tercihlerini yok sayan ve toplumu organik bir bütün olarak gören metodolojik bütüncülüğe (holizm) kaydığı için Kamu Tercihi tarafından reddedilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Metodolojik Bireycilik vs. Metodolojik Bütüncülük (Holizm)
Daha Fazla Pratik
Buchanan'ın 'metodolojik şizofreni' kavramını ve bunun piyasa-siyaset davranış simetrisiyle ilişkisini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s