Siyaseti rasyonel bireyler arasındaki bir iş birliği ve etkileşim ağı olarak kurgulayan "mübadele süreci" (catallaxy) yaklaşımı, Kamu Tercihi Teorisi'nin temel metodolojik dayanaklarından biridir. Bu yaklaşıma göre, piyasadaki gönüllü mübadele mantığı siyasal alandaki kolektif karar alma mekanizmalarına da uygulanmalıdır. Bu çerçevede, Kamu Tercihi perspektifinden bir siyasal kararın veya kuralın "etkin" (efficient) olarak kabul edilebilmesi için temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- Karara katılan bireylerin karar veya kural üzerinde sağladığı gönüllü oydaşma (mutabakat) düzeyiCevap
- BKararın Pareto iyileştirmesi sağlayan bir kaynak tahsisi gerçekleştirmesi
- CKararın bürokratik maliyetleri en aza indirgeyecek şekilde uygulanması
- DKararın toplumsal refah fonksiyonunu dışsal bir hakem gözüyle maksimize etmesi
- EKararın yasal mevzuata ve anayasal metinlere şekilsel uygunluğu
Cevap
Kamu Tercihi perspektifinden siyasal etkinliğin temel ölçütü, karara katılan bireylerin üzerinde sağladığı gönüllü oydaşma (mutabakat) düzeyidir.
Kamu Tercihi Teorisi'nin metodolojisinde siyasal süreç, bireylerin karşılıklı kazanım elde etmek amacıyla katıldıkları bir "mübadele" (katallaksi) olarak tanımlanır. Bu yaklaşımda bir kararın veya kuralın etkinliği, piyasadaki alışverişlerde olduğu gibi, tarafların bu sürece gönüllü rıza gösterip göstermediklerine bağlıdır. James Buchanan tarafından geliştirilen bu perspektife göre, oybirliği veya gönüllü oydaşma, siyasal alandaki iktisadi etkinliğin yegane kanıtıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasetin Mübadele Olarak Görülmesi (Katallaksi) ve Oydaşma Ölçütü