Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖzel Ekonomi ve Kamu Ekonomisi Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin tasnifinde JusJus GestionisGestionis (Özel Ekonomi Gelirleri) ile JusJus ImperiiImperii (Kamu Ekonomisi Gelirleri) ayrımı yapıldığında; devletin mülklerinden, ormanlarından veya ticari iştiraklerinden elde ettiği gelirleri, vergi ve harç gibi kamu ekonomisi gelirlerinden ayıran temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümünde kural olarak adli yargı yolunun görevli olmasıCevap
  2. B
    Gelirin miktarının ve ödeme zamanının devlet tarafından tek taraflı bir idari işlemle belirlenmesi
  3. C
    Gelirin elde edilmesinde devletin egemenlik gücüne (imperiumimperium) dayanarak cebrilik unsurunu kullanması
  4. D
    Gelirin tahsilinde 'resen tahsil' ve 'icrai takip' gibi kamu gücü ayrıcalıklarının işletilmesi
  5. E
    Ödemenin yapılmasında taraflar arasında hiyerarşik bir üstünlük ilişkisinin bulunması

Cevap

Özel ekonomi gelirlerini kamu ekonomisi gelirlerinden ayıran temel hukuki özellik, uyuşmazlıkların çözümünde adli yargı yolunun görevli olması ve taraflar arasındaki eşitlik ilkesidir.
Özel ekonomi gelirleri (JusJus GestionisGestionis), devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir. Bu gelirler irade serbestisine dayandığı ve taraflar hukuken eşit olduğu için, uyuşmazlık durumunda kural olarak genel mahkemeler (adli yargı) yetkilidir. Oysa kamu ekonomisi gelirleri (JusJus ImperiiImperii) egemenlik gücüne dayanır ve idari yargı denetimine tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel ekonomi gelirlerinin (JusJus GestionisGestionis) hukuki niteliği tanımlanır.
Bu gelirlerin devletin özel hukuk kişisi gibi hareket ederek, irade serbestisi ve sözleşme hürriyeti çerçevesinde elde ettiği gelirler olduğu belirlenir.
Sınıflandırmanın temel ayrım noktasını anlamak için gelirin hangi hukuki rejim altında doğduğunu saptamak gerekir.
2
Kamu ekonomisi gelirleri (JusJus ImperiiImperii) ile karşılaştırma yapılır.
Kamu ekonomisi gelirlerinin (vergi gibi) egemenlik gücüne, cebriliğe ve kamu hukuku rejimine tabi olduğu; özel ekonomi gelirlerinin ise bunlardan yoksun olduğu saptanır.
İki kavram arasındaki zıtlıklar, ayırt edici özellikleri (yargı yolu, tarafların eşitliği vb.) ortaya çıkarır.
3
Uyuşmazlık çözüm merciine göre sonuç çıkarılır.
Özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların adli yargıda, kamu gücünden doğan uyuşmazlıkların ise idari yargıda görüldüğü kuralı uygulanır.
Hukuki rejim farklılığı, doğrudan görevli yargı kolunu belirleyen en somut ayrım kriteridir.

Anahtar Kavram

Jus Gestionis ve Jus Imperii Ayrımı

İpuçları

1
Devletin bu gelirleri elde ederken bir 'vergi dairesi' gibi mi yoksa bir 'mülk sahibi' gibi mi davrandığını düşünün.
2
Özel hukuk sözleşmelerinden (kira, satış vb.) doğan kavgaların hangi mahkemelerde görüldüğünü hatırlayın.
3
Eşitlik ve irade serbestisi ilkeleri, bu gelir grubunun idari yargıdan ziyade adli yargıya tabi olmasını sağlar.

Daha Fazla Pratik

Devletin orman gelirleri ile harç gelirleri arasındaki cebrilik ve uyuşmazlık çözüm farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Özel Ekonomi ve Kamu Ekonomisi Gelirleri Ayrımı