Examkin

Soru

Zorluk: ZorVerimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, sermayesinin tamamı devlete ait olan ve uzun süredir zarar eden bir Kamu İktisadi Teşebbüsünün (KİT) birikmiş ticari borçlarını tasfiye etmek ve cari personel maaşlarını ödeyebilmek amacıyla iç borçlanmaya gitmiştir. Borçlanmadan elde edilen fonlarla, söz konusu KİT'in üretim kapasitesinde, teknolojik altyapısında veya fiziki tesislerinde herhangi bir yenileme ya da kapasite artışı yapılmamıştır.

Klasik maliye teorisinde yer alan 'verimlilik kriterine göre kamu borçlarının sınıflandırılması' dikkate alındığında, Hazinenin gerçekleştirdiği bu işlem sonucunda üstlenilen borcun niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Harcama sonucunda yeni bir fiziki varlık veya doğrudan bir mali getiri yaratılmadığı için "ölü borç"Cevap
  2. B
    Piyasada mal ve hizmet üreten ticari nitelikli bir kuruma finansman sağlandığı için "verimli borç"
  3. C
    Kurumun iflası önlenerek hukuki ve kurumsal varlığının devamı korunduğu için "gayrimenkul borç"
  4. D
    Cari harcamaların ve geçmiş dönem zararlarının finansmanında kullanıldığı için "dalgalı borç"
  5. E
    Devletin kamu hizmeti sunmaktan ziyade ticari piyasa borçlarını üstlenmesi nedeniyle "özel borç"

Cevap

Harcama sonucunda yeni bir fiziki varlık veya doğrudan bir mali getiri yaratılmadığı için "ölü borç"
Klasik maliye teorisinde kamu borçları verimliliğine göre; verimli borçlar, gayrimenkul (verimsiz) borçlar ve ölü borçlar olmak üzere üçe ayrılır. Verimli borçlar, borçlanılan tutarın kendi kendini geri ödeyebilecek (gelir getiren) yeni üretim yatırımlarına harcandığı borçlardır. Gayrimenkul borçlar, doğrudan mali gelir getirmeyen ancak yol, hastane gibi kalıcı bir fiziki varlık bırakan borçlardır. Ölü borçlar ise savaş harcamaları, cari personel giderleri veya geçmiş dönem zararlarının kapatılması gibi sonucunda devlete ne mali bir gelir ne de kalıcı bir fiziki varlık bırakan borçlanmalardır. Senaryoda Hazine fonları yalnızca maaş ödemesi ve geçmiş ticari zararların tasfiyesinde kullanıldığından, KİT için ihraç edilmiş olsa bile bu işlem verimlilik kriterine göre ölü borç statüsündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanmanın hangi sınıflandırma kriterine göre değerlendirileceğini belirle.
Soru metni açıkça 'verimlilik kriterine göre' sınıflandırma istemektedir. Bu sınıflandırmada borçlar; verimli, gayrimenkul (verimsiz) ve ölü borç olarak üçe ayrılır.
Sınıflandırma eksenini netleştirmek, vadesine (dalgalı/konsolide) veya kaynağına (iç/dış) göre olan çeldiricileri elemek için gereklidir.
2
Borçlanmadan elde edilen fonun kullanım yerini ve sonucunu analiz et.
Fonlar, bir KİT'in geçmiş zararlarının (ticari borçlar) ve cari giderlerinin (personel maaşları) ödenmesinde kullanılmış, üretim kapasitesini artırıcı hiçbir fiziki veya teknolojik yatırım yapılmamıştır.
Harcamanın mahiyeti, verimlilik sınıflandırmasındaki temel belirleyicidir.
3
Kullanım yeri ile verimlilik kriteri türlerini eşleştir.
Kendini geri ödeyen bir yatırım yapılmadığı için 'verimli' değildir. Yol, köprü, okul gibi doğrudan gelir getirmeyen ancak kalıcı bir fiziki fayda bırakan yatırım olmadığı için 'gayrimenkul (verimsiz)' de değildir. Sadece geçmişi tasfiye eden ve tüketilen cari giderler olduğu için 'ölü borç'tur.
Klasik maliye teorisindeki kavramsal tanımların somut senaryoya doğru şekilde uygulanması hedeflenmektedir.

Anahtar Kavram

Ölü Borçlar (Deadweight Debts)
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla

Konular

Verimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Bu konudan daha fazla soru