Examkin

Soru

Zorluk: ZorVerimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Kamu borçlarının "verimlilik" kriterine göre sınıflandırılmasında temel ölçüt, borçlanılarak elde edilen fonların doğrudan bir mali getiri (parasal gelir) sağlayıp sağlamaması ve devletin mal varlığında fiziki bir artış yaratıp yaratmamasıdır. Bu bağlamda kamu borçları genel olarak; verimli, verimsiz (maddi/gayrimenkul) ve ölü borçlar olmak üzere üç temel kategoriye ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen borçlanma senaryolarından hangisinin kamu maliyesi literatüründe doğrudan "verimli borç" statüsünde değerlendirilmesi ve borcun kendi kendini itfa etme (ödeyebilme) kapasitesine sahip olması beklenir?

  1. Devlet Su İşleri tarafından, üreteceği elektriği piyasa koşullarında satarak elde edeceği gelirle yatırım maliyetini karşılayacak bir hidroelektrik santralinin inşa edilmesiCevap
  2. B
    Vatandaşlara tamamen ücretsiz sağlık hizmeti sunmak amacıyla, merkezi bütçeden sağlanan fonlarla tam teşekküllü yeni şehir hastanelerinin inşa edilmesi
  3. C
    Yaşanan yıkıcı bir doğal afet sonrasında, afet bölgesindeki mağdur vatandaşlara sosyal devlet ilkesi gereği karşılıksız nakdi barınma yardımlarının yapılması
  4. D
    Bütçe dönemi içerisinde öngörülemeyen personel gideri artışlarının ve sosyal güvenlik sistemindeki aktüeryal açıkların finanse edilmesi
  5. E
    Kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak üzere ihraç edilen dalgalı borç senetlerinin, vade sonunda uzun vadeli devlet tahvilleriyle değiştirilmesi

Cevap

Doğrudan verimli borç statüsünde değerlendirilen ve kendi kendini ödeyebilen yatırım, üreteceği elektriği satarak gelir elde edecek olan bir hidroelektrik santralinin inşa edilmesidir.
Verimli borçlar, borçlanılan fonların kendi anapara ve faiz ödemelerini karşılayacak düzeyde mali getirisi olan (kendi kendini amorti eden) yatırımlara dönüştüğü durumlardır. Üreteceği elektriği piyasa koşullarında satarak doğrudan parasal gelir elde edecek olan bir hidroelektrik santralinin inşası, tam olarak bu tanıma uymakta ve kendi kendini itfa edebilen bir yatırım niteliği taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verimliliğine göre kamu borçları sınıflandırmasının akademik tanımlarını hatırlama.
Verimli borçlar parasal gelir getirir; verimsiz (gayrimenkul) borçlar gelir getirmeyen fiziki varlık yaratır; ölü borçlar ise ne gelir ne de varlık yaratır.
Seçeneklerdeki senaryoları bu üç temel tanıma göre ayrıştırabilmek için.
2
Seçeneklerdeki senaryoların yarattığı ekonomik değerleri analiz etme.
Hastaneler varlık yaratır ancak ücretsiz olduğu için gelir yaratmaz (verimsiz). Nakdi yardımlar ve personel giderleri varlık yaratmaz (ölü). Dalgalı borcun tahville değişimi bir vade (konsolidasyon) işlemidir.
Her bir borçlanmanın doğrudan parasal bir getiri (kendi kendini itfa etme) sağlayıp sağlamadığını tespit etmek için.
3
Verimli borç tanımıyla eşleşen durumu belirleme.
Hidroelektrik santrali yatırımı, ürettiği elektriği satarak finansal bir getiri sağlar ve anapara/faiz ödemelerini kendi geliriyle karşılayabilir.
Soruda istenen 'kendi kendini itfa edebilen' ve 'doğrudan mali getiri sağlayan' borçlanma şartının yalnızca bu yatırımda bulunması nedeniyle.

Anahtar Kavram

Verimli, Verimsiz (Gayrimenkul) ve Ölü Borç Kavramsal Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Verimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Bu konudan daha fazla soru