Soru

Zorluk: OrtaBağışlar ve Yardımlar

Kamu maliyesi literatüründe kamu gelirleri, devletin egemenlik gücünü kullanıp kullanmamasına göre 'cebri' ve 'iradi' gelirler olarak ikiye ayrılmaktadır. Buna göre, devletin mülkiyet haklarına veya egemenlik gücüne başvurmadan elde ettiği ve kişilerin tamamen kendi rızalarına dayanan 'bağış ve yardımları', harç ve şerefiye gibi diğer vergi dışı gelirlerden ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hem hukuki hem de fiili açıdan zorlama içermeyen, tamamen gönüllülük esasına dayalı bir ödeme olmasıCevap
  2. B
    Sunulan spesifik bir kamu hizmetinden doğrudan faydalanma karşılığında ödenen bir bedel olması
  3. C
    Devletin sunduğu bir izne veya yetkiye bağlı olarak ödenen yükümlülük niteliği taşıması
  4. D
    Bayındırlık hizmetleri sonucunda gayrimenkullerde meydana gelen değer artışından alınan bir pay olması
  5. E
    Bütçe dengesinin sağlanması amacıyla her yıl düzenli olarak toplanan bir olağan gelir kalemi olması

Cevap

Bağış ve yardımları diğer vergi dışı gelirlerden ayıran temel fark, hem hukuki hem de fiili açıdan tamamen gönüllülük esasına dayalı bir ödeme olmasıdır.
Bağış ve yardımları diğer tüm kamu gelirlerinden ayıran en temel fark, bu gelirlerin toplanmasında devletin egemenlik gücüne başvurmaması ve ödemeyi yapanın tamamen kendi serbest iradesiyle (iradi/gönüllü) bu işlemi gerçekleştirmesidir. Harç, şerefiye ve resim gibi gelirler vergi dışı olsalar bile, ödenmeleri belirli bir kanuni zorunluluğa veya hizmetten yararlanma şartına bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirlerin egemenlik gücüne göre sınıflandırılmasını analiz et.
Vergi, harç ve şerefiye devletin egemenlik gücüne dayalı (cebri) gelirlerken; bağışlar bu güce dayanmayan (iradi) gelirlerdir.
Bağış ve yardımların iradi niteliğini belirlemek için hukuki temeli anlamak gerekir.
2
Bağış ve yardımları harç ve şerefiyeden ayıran temel unsuru belirle.
Harç bir hizmet karşılığı, şerefiye ise bir değer artışı karşılığı zorunlu olarak ödenir. Bağışta ise herhangi bir zorunluluk veya doğrudan karşılık bulunmaz.
Diğer vergi dışı gelirlerin cebri unsurlar içermesi, bağışın gönüllü doğasını en belirgin ayırt edici özellik yapar.

Anahtar Kavram

Bağış ve yardımlar, devletin egemenlik gücünü kullanmadığı, hukuken ve fiilen gönüllü olan iradi kamu gelirleridir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla