Soru

Zorluk: ZorKamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

Kamu kesimi ile özel kesim arasındaki temel yapısal farklardan biri, kaynak tahsisine yönelik karar alma sürecinde bireylerin tercihlerinin sisteme yansıması ve bu süreçteki ağırlıklarıdır.

Buna göre, her iki kesimin karar alma ve tercih belirleme mekanizmaları arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Özel kesimde tercihler satın alma gücüne göre ağırlıklandırılmış bir oylama mantığıyla belirlenirken, kamu kesiminde demokratik süreçlerde her kişinin eşit oy hakkına sahip olması esastır.Cevap
  2. B
    Kamu kesiminde finansman tamamen gönüllü mübadeleye ve fiyat mekanizmasına dayanırken, özel kesimde egemenlik gücüne dayalı zorunlu ödemeler esastır.
  3. C
    Özel kesimde mal ve hizmetler bireylere paket halinde ve bölünemez şekilde sunulurken, kamu kesiminde her hizmet için ayrı ayrı marjinal tercihte bulunma imkânı daha yüksektir.
  4. D
    Kamu kesiminde temel güdü kâr maksimizasyonu yoluyla verimlilik artışı sağlamak iken, özel kesimde sadece toplumsal faydanın maksimize edilmesi hedeflenir.
  5. E
    Her iki kesimde de bireyler tercihlerini fiyat sinyalleri aracılığıyla tam olarak açıkladıkları için bedavacılık sorunu kamu kesiminde de gözlenmez.

Cevap

Özel kesimde kararlar satın alma gücüne (para) göre ağırlıklandırılırken, kamu kesiminde demokratik eşitlik (kişi başı bir oy) ilkesi geçerlidir.
Özel kesimde kaynak tahsisi piyasada gerçekleşir ve burada bireylerin 'oy gücü' sahip oldukları gelire ve yapabildikleri harcamaya (satın alma gücü) bağlıdır. Kamu kesiminde ise kaynak tahsisi siyasal süreçle belirlenir ve demokratik sistemlerde her bireyin gelirinden bağımsız olarak eşit bir siyasal temsil (oy) gücü bulunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Karar alma birimlerinin ve mekanizmalarının belirlenmesi
Özel kesimde piyasa/fiyat mekanizması, kamu kesiminde ise siyasal/oylama mekanizması işler.
İki kesim arasındaki kaynak tahsis farkını anlamak için temel karar birimlerini karşılaştırmak gerekir.
2
Bireysel tercihlerin sisteme olan etkisinin (ağırlığının) analizi
Piyasada bireyin ağırlığı harcayabildiği para miktarıyla (satın alma gücü) orantılıdır; siyasal süreçte ise her birey (ideal olarak) bir oy hakkına sahiptir.
Bu durum piyasadaki 'her kuruş bir oy' mantığına karşılık kamu kesimindeki 'her kişi bir oy' farkını ortaya koyar.

Anahtar Kavram

Karar alma mekanizmalarında ağırlıklandırma ve eşitlik farkı

Daha Fazla Pratik

Kamu ve özel kesim arasındaki bütçe kısıtı farklarını (yumuşak vs. sert bütçe kısıtı) incelemek konuyu pekiştirebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla