Maliye politikası literatüründe Arz Yönlü İktisat yaklaşımı, uygulanan politikaların bireylerin ve firmaların ekonomik kararları üzerindeki nispi fiyat (ikame) etkilerine odaklanır.
Bu yaklaşıma göre, ekonomik büyümeyi hızlandırmak ve faktör arzını (emek ve sermaye) maksimize etmek amacıyla uygulanması gereken en uygun vergi politikası tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Marjinal vergi oranlarının önemli ölçüde düşürülerek vergi tabanının genişletilmesi ve vergi sisteminin tasarruf ile yatırımlar üzerindeki caydırıcı etkilerinin en aza indirilmesi.Cevap
- BVergi oranlarında yapılacak genel bir indirimle bireylerin harcanabilir gelirlerinin artırılması ve böylece çarpan mekanizması aracılığıyla toplam talebin canlandırılması.
- CKaynak tahsisinde etkinlikten ziyade gelir dağılımında adaletin hedeflenmesi ve bu amaçla marjinal tüketim eğilimi düşük olan kesimler için artan oranlılığın şiddetlendirilmesi.
- DKonjonktürel dalgalanmalara karşı ekonominin direncini artırmak için, artan oranlı gelir vergisinin en temel otomatik istikrar sağlayıcı araç olarak kullanılması.
- EKamu harcamalarının finansmanında borçlanmanın yaratacağı dışlama (crowding-out) etkisini önlemek amacıyla, durgunluk dönemlerinde dahi vergi oranlarının artırılarak denk bütçenin sağlanması.
Cevap
Arz Yönlü İktisat yaklaşımına göre en uygun tasarım, marjinal vergi oranlarının düşürülerek vergi tabanının genişletilmesini ve sistemin tasarruf ile yatırımlar üzerindeki caydırıcı etkilerinin kaldırılmasını içeren seçenektir.
Arz Yönlü İktisat yaklaşımı, ekonomik sorunların (örneğin stagflasyon) temelinde yetersiz talep değil, üretimi ve yatırımı caydıran yüksek vergi oranları ile aşırı regülasyonların yattığını savunur. Bu nedenle, bireylerin çalışma, tasarruf ve yatırım eğilimlerini artırmak (ikame etkisini güçlendirmek) için marjinal vergi oranlarının düşürülmesi ve vergi sisteminin faktör arzı üzerindeki caydırıcı yükünün hafifletilmesi gerektiğini öne sürer. Vergi tabanının genişletilmesi ise, oran indirimlerinin yaratacağı olası vergi geliri kayıplarını Laffer eğrisi mantığıyla dengelemek için desteklenen tamamlayıcı bir yapısal reformdur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Arz Yönlü İktisatta Marjinal Vergi Oranları ve Teşvik Mekanizması