Soru

Zorluk: OrtaVergi Yansıması

Tam rekabet piyasası koşullarında bir malın arz ve talep esneklikleri arasındaki ilişki, vergi yükünün piyasa tarafları arasındaki paylaşımını belirlemektedir. Bir malın **talebinin fiyat esnekliğinin, arzın fiyat esnekliğinden daha yüksek olduğu (ed>ese_d > e_s)** varsayıldığında; bu mal üzerine konulan birim satış vergisinin yansıması ve vergi yükünün paylaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vergi yükünün tamamı fiyat artışı yoluyla tüketiciye yansıtılır.
  2. Vergi yükünün daha büyük bir kısmı, fiyat esnekliği daha düşük olan üretici (satıcı) tarafından üstlenilir.Cevap
  3. C
    Vergi yükü, esneklik farkına bakılmaksızın üretici ve tüketici arasında eşit olarak paylaştırılır.
  4. D
    Talebin daha esnek olması nedeniyle vergi yükünün tamamı üretim faktörlerine (geriye doğru) yansıtılır.
  5. E
    Kanuni mükellef olan satıcı, verginin hiçbir kısmını devredemez ve vergi 'vurgu' aşamasında kalır.

Cevap

Vergi yükünün daha büyük bir kısmı, fiyat esnekliği daha düşük olan üretici (satıcı) tarafından üstlenilir.
Vergi yansıması sürecinde yükün kimin üzerinde kalacağını belirleyen temel faktör arz ve talep esneklikleridir. Genel kurala göre, esnekliği düşük olan taraf piyasaya daha bağımlıdır ve vergi yükünün büyük kısmını üstlenmek zorunda kalır. Talebin arzdan daha esnek olduğu (ed>ese_d > e_s) bu senaryoda, üreticiler vergiyi fiyata yansıtmak istediklerinde talep miktarındaki düşüş çok şiddetli olacağı için vergi yükünün çoğunu kendileri (üreticiler) taşımak durumunda kalırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Esneklik ve vergi yükü arasındaki ilişkiyi belirle
Vergi yansıması kuramına göre, vergi yükü taraflar arasında esnekliklerle ters orantılı olarak paylaşılır.
Esnekliği az olan taraf, fiyat değişimlerine karşı daha az duyarlı olduğu için vergiden kaçınma imkanı daha kısıtlıdır.
2
Soruda verilen esneklik değerlerini analiz et
ed>ese_d > e_s durumu, talebin (tüketicilerin) arzdan (üreticilerden) daha esnek olduğunu gösterir.
Tüketicilerin ikame imkanları daha fazla veya mala olan ihtiyaçları daha az şiddetlidir.
3
Paylaşım sonucuna ulaş
Arz esnekliği daha düşük (ese_s) olduğu için üreticiler vergi yükünün çoğunu taşır.
Üreticiler vergiyi fiyatlara tam olarak yansıttığında talep miktarında büyük bir düşüş olacağı için fiyatı yeterince artıramazlar.

Anahtar Kavram

Vergi Yansıması ve Esneklik İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla