Kamu tercihi literatüründe bir çıkar grubunun, hükümet nezdinde yürüttüğü lobi faaliyetleri aracılığıyla kendisine yönelik özel bir teşvik veya ithalat kotası elde etme çabası 'rant kollama' (rent-seeking) olarak adlandırılır. Bu faaliyetlerin toplumsal kaynak kullanımı açısından 'kâr kollama' (profit-seeking) faaliyetlerinden temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
- Rant kollama faaliyetlerinde harcanan kaynakların yeni bir değer yaratmak yerine mevcut gelirin yeniden dağıtımına harcanarak net bir refah kaybına yol açmasıCevap
- BSiyasal aktörlerin farklı politikalar üzerinde karşılıklı olarak birbirlerinin kararlarını desteklemesi yoluyla siyasal tıkanıklığı gidermesi
- CSeçmenlerin, bilgi edinme maliyetinin elde edilecek faydadan yüksek olması nedeniyle siyasal sürece karşı ilgisiz kalmayı tercih etmesi
- DHükümetin maliyetleri gizlemesi nedeniyle mükelleflerin ödedikleri vergilerin gerçek maliyetini algılayamaması
- EGirişimcilerin yeni üretim teknikleri geliştirerek maliyetlerini düşürmesi ve bu yolla toplumsal toplam faydayı artırması
Cevap
Rant kollama faaliyetlerinin kâr kollama faaliyetlerinden temel farkı, harcanan kaynakların yeni bir değer yaratmak yerine mevcut gelirin yeniden dağıtımı için kullanılması ve bu nedenle toplum açısından net bir kaynak israfı (negatif toplamlı oyun) yaratmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, rant kollamanın ekonomik doğasını tam olarak yansıtmaktadır. Rant kollama sürecinde harcanan emek, zaman ve sermaye (örneğin lobi şirketlerine ödenen paralar), yeni bir mal üretimi için harcanabilecekken sadece bir gelirin yer değiştirmesi için harcandığından, toplum bu kaynaklardan mahrum kalır ve net bir refah kaybı oluşur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rant Kollamanın Toplumsal Maliyeti
Daha Fazla Pratik
Rant kollama faaliyetlerinin yarattığı refah kaybını grafiksel olarak gösteren 'Tullock Yamuğu' (Tullock Square) analizini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s