Soru

Zorluk: OrtaBağışlar ve Yardımlar

Kamu gelirleri, devletin bu gelirleri elde ederken egemenlik gücünü kullanıp kullanmamasına göre cebri ve iradi gelirler olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrım çerçevesinde ele alındığında, 'bağış ve yardımların' hukuki ve iktisadi niteliği bakımından vergi ve harç gibi gelirlerden ayrılan temel yönü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemeyi yapanın tamamen kendi özgür iradesine dayanması ve devletin herhangi bir zorlama (icbar) yetkisini kullanmamasıCevap
  2. B
    Belirli bir kamu hizmetinin maliyetini finanse etmek amacıyla o hizmetten doğrudan yararlananlardan tahsil edilmesi
  3. C
    Devletin egemenlik gücüne dayanarak, kamu harcamalarının finansmanı için karşılıksız ve zorunlu olarak alması
  4. D
    Kamu tarafından yapılan bayındırlık hizmetleri neticesinde taşınmazların değerinde görülen artıştan pay alınması
  5. E
    Sosyal güvenlik kurumlarının finansman ihtiyacını karşılamak üzere belirli meslek gruplarından toplanması

Cevap

Bağış ve yardımları diğer kamu gelirlerinden ayıran temel özellik, ödemeyi yapanın özgür iradesine dayanması ve devletin zorlama yetkisini kullanmamasıdır.
Bağış ve yardımlar, devletin egemenlik gücüne başvurmadan elde ettiği en önemli iradi gelir kalemidir. Vergi, harç ve şerefiye gibi gelir türlerinde devlet kanunlara dayanarak zorlama (cebir) gücünü kullanırken; bağışlarda ödeme yapan tarafın rızası ve isteği esastır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu gelirlerinin hukuki niteliklerine göre sınıflandırılması
Gelirler, devletin egemenlik gücüne dayalı olup olmamasına göre cebri (zorunlu) ve iradi (isteğe bağlı) olarak ikiye ayrılır.
Bağışların yerini saptamak için bu temel ayrımı anlamak gerekir.
2
Bağış ve yardımların karakterizasyonu
Bağışlar, bireylerin veya kurumların kendi isteğiyle devlete yaptığı karşılıksız transferlerdir.
Bu gelir türünde devletin emretme ve zorla alma yetkisi (imperium) bulunmaz.
3
Diğer vergi dışı gelirlerle karşılaştırma
Vergi, harç, şerefiye ve resim gibi gelirlerde az veya çok bir zorlama (cebir) unsuru varken, bağışlarda bu unsur tamamen yoksundur.
Bağışları özgün kılan, hukuki sürecin iradi bir sözleşmeye veya tek taraflı irade beyanına dayanmasıdır.

Anahtar Kavram

İradi Kamu Gelirleri
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla