Geleneksel istikrar politikalarının yetersiz kaldığı bir ekonomide, politika yapıcılar arz yönlü iktisat yaklaşımını benimseyerek marjinal gelir ve kurumlar vergisi oranlarında kapsamlı bir indirim yapma kararı almıştır.
Buna göre, arz yönlü iktisat teorisi çerçevesinde söz konusu vergi indirimlerinin faktör piyasalarındaki "teşvik etkisi" ve Laffer eğrisi bağlamında toplam vergi hasılatı ile olan ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?
- İndirimler emek arzını ve sermaye birikimini artırarak üretim hacmini genişletir; ekonomi Laffer eğrisinin yasak bölgesinde bulunuyorsa, genişleyen vergi matrahı sayesinde oranlar düşse dahi toplam vergi hasılatı artar.Cevap
- Bİndirimler hanehalkının harcanabilir gelirini yükselterek toplam talebi canlandırır; artan tüketim harcamaları çarpan mekanizmasıyla büyümeyi hızlandırdığı için vergi oranlarından bağımsız olarak toplam vergi hasılatı her zaman yükselir.
- Cİndirimler bireylerin hedefledikleri refah düzeyine daha az çalışarak ulaşmasını sağlayacağından emek arzını daraltır; vergi oranlarındaki düşüş, toplam vergi hasılatını Laffer eğrisinin normal bölgesinde her koşulda azaltır.
- DVergi indirimleri sonucu oluşan bütçe açıkları faiz oranlarını yükselterek özel kesim yatırımlarını dışlar (crowding-out); bu durum uzun dönemde büyümeyi durdururken, toplam vergi hasılatı vergi oranları ile doğrusal olarak azalır.
- Eİndirimler öncelikle maliyet enflasyonunu aşağı çekmeyi hedefler; ancak Laffer eğrisi vergi oranları ile toplam vergi hasılatı arasında sürekli ters yönlü bir ilişki öngördüğünden, indirimler kamu gelirlerinde kalıcı kayba yol açar.
Cevap
İndirimler emek arzını ve sermaye birikimini artırarak üretim hacmini genişletir; ekonomi Laffer eğrisinin yasak bölgesinde bulunuyorsa, genişleyen vergi matrahı sayesinde oranlar düşse dahi toplam vergi hasılatı artar.
Arz yönlü iktisat yaklaşımı, marjinal vergi oranlarındaki düşüşün nispi fiyatları değiştirerek çalışma ve tasarruf/yatırım eğilimlerini (teşvik etkisi) artıracağını ve toplam arzı genişleteceğini savunur. Laffer eğrisi analizine göre, ekonomide vergi oranlarının optimum noktayı aştığı (yasak bölge) durumlarda vergi oranlarının düşürülmesi, daralmış olan vergi matrahını hızla büyüteceğinden toplam vergi hasılatında azalışa değil, artışa neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Arz Yönlü İktisat ve Laffer Eğrisi