Bir ülkenin Ekonomi Koordinasyon Kurulu tarafından yayımlanan kriz değerlendirme raporunda; sanayi üretim endeksinin ardışık dört çeyrek boyunca mutlak bir daralma yaşadığı, işten çıkarmaların kitlesel boyuta ulaştığı ve eş anlı olarak temel mal gruplarındaki fiyat artışlarının çift haneli ivmeyle devam ettiği vurgulanmıştır. Raporda, yalnızca toplam talebi yönetmeye odaklanan geleneksel müdahalelerin bu özgül kriz dinamiklerinde bir makroekonomik sorunu çözerken diğerini daha da derinleştireceği tespiti yapılmıştır.
Buna göre, raporda tanımlanan ekonomik kriz tablosundan çıkmak için atılması gereken en uygun maliye politikası adımı aşağıdakilerden hangisidir?
- AToplam talebi baskılayarak fiyat istikrarını sağlamak önceliğiyle, otonom kamu harcamalarının daraltılması ve tüketim vergisi oranlarının artırılması
- BDerinleşen ekonomik küçülmeyi tersine çevirmek amacıyla, bütçe açığı pahasına kamu altyapı yatırımlarının ve transfer harcamalarının genişletilmesi
- Faktör piyasalarındaki atıl kapasiteyi harekete geçirmek ve maliyet enflasyonunu kırmak için kurumlar ile gelir vergilerinde marjinal oranların düşürülmesiCevap
- DMali sürüklenme etkisini güçlendirerek enflasyonist baskıyı kırmak amacıyla, artan oranlı gelir vergisi tarifesinin daha dik hale getirilmesi
- EEnflasyonist bekleyişleri kırmak için hazinenin uzun vadeli borçlanma yerine ticari bankalardan kısa vadeli borçlanmaya ağırlık vermesi
Cevap
Faktör piyasalarındaki atıl kapasiteyi harekete geçirmek ve maliyet enflasyonunu kırmak için kurumlar ile gelir vergilerinde marjinal oranların düşürülmesi
Soruda tanımlanan kriz durumu, reel üretimin mutlak olarak daraldığı (negatif büyüme) ve yüksek enflasyonun eş anlı yaşandığı 'slumpflasyon' olgusudur. Bu durumda sadece toplam talebe müdahale eden politikalar yetersiz kalır. Çözüm, Arz Yönlü İktisat yaklaşımıyla toplam arz eğrisini (AS) sağa kaydırmaktır. Kurumlar ve gelir vergilerinde marjinal oranların düşürülmesi; girişimcilerin üretim maliyetlerini azaltarak enflasyonu frenler, aynı zamanda yatırımları ve emek arzını teşvik ederek ekonomik küçülmeyi tersine çevirir. Böylece her iki sorun aynı anda çözülmeye çalışılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Slumpflasyon Durumunda Arz Yönlü Maliye Politikası