Bir ekonomide milli gelirin ardışık dönemlerde mutlak bir düşüş sergilediği ve eş anlı biçimde enflasyonist sürecin sertleştiği bir kriz tablosu ortaya çıkmıştır.
Söz konusu dengesizlik durumunda, maliye otoritesinin salt toplam talep yönetimine dayalı araçları kullanmaktan kaçınmasının ardında yatan temel teorik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- AGenişletici yönde atılacak adımların piyasaya süreceği likiditenin, üretim artışından bağımsız olarak fiyatlar üzerinde doğrudan düşürücü bir etki yaratması.
- BArzı teşvik edici mali düzenlemelerin temel işlevinin hanehalkı tüketimini maksimize etmek olması ve böylece yapısal krizleri kısa vadede ortadan kaldırması.
- CGeleneksel maliye yaklaşımının savunduğu tarafsız vergi prensibinin, her türlü konjonktürel dalgalanmada otomatik istikrar sağlayıcı bir tampon görevi üstlenmesi.
- Toplam talebe yönelik teşviklerin enflasyonist baskıları ivmelendirmesi, kısıtlayıcı müdahalelerin ise mevcut üretim kaybını daha da derinleştirerek politika çıkmazına yol açması.Cevap
- EBüyüme hızının sıfıra yaklaştığı dönemlerde uygulanan standart mali reçetelerin, milli gelirin mutlak olarak azaldığı bu evrede kendiliğinden başarılı sonuçlar vermesi.
Cevap
Toplam talebe yönelik teşviklerin enflasyonist baskıları ivmelendirmesi, kısıtlayıcı müdahalelerin ise mevcut üretim kaybını daha da derinleştirerek politika çıkmazına yol açması.
Soruda tanımlanan kriz durumu slumpflasyon (enflasyon içinde küçülme) tablosudur. Bu makroekonomik dengesizlikte salt talep yönetimine dayalı politikalar bir ikilem (trade-off) yaratır. Eğer ekonomi yönetimi daralmayı durdurmak için talebi canlandırıcı (genişletici) mali araçlar kullanırsa, halihazırda var olan yüksek enflasyon daha da ivmelenir. Tam tersi, enflasyonu dizginlemek için talebi kısıtlayıcı (daraltıcı) politikalar tercih edilirse, bu sefer de üretim kaybı ve küçülme çok daha yıkıcı boyutlara ulaşır. Bu teorik çıkmaz, karar alıcıları talep yönetimi yerine üretim maliyetlerini düşürmeye odaklanan arz yönlü politikalara yönelmeye mecbur bırakır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Slumpflasyon Ortamında Politika İkilemi