Soru

Zorluk: OrtaMülk ve Teşebbüs Gelirleri (Dometik Gelirler)

Kamu maliyesi literatüründe "dometik gelirler" başlığı altında incelenen mülk ve teşebbüs gelirleri; devletin mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması, orman ürünlerinin satışı veya sermaye iştiraki bulunan işletmelerin kâr payları gibi kalemlerden oluşur.

Buna göre, dometik gelirlerin elde ediliş yöntemi ve hukuki mahiyeti dikkate alındığında, bu gelirlerin temel karakteristiği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Devletin egemenlik gücüne (imperium) dayanarak, kamu hukuku çerçevesinde tek taraflı iradesiyle belirlediği cebri ödemeler olması
  2. Devletin bir özel hukuk kişisi (fiskus) sıfatıyla hareket ederek, piyasa ekonomisi kuralları içinde ve sözleşmeye dayalı iradi ilişkiler sonucunda elde etmesiCevap
  3. C
    Belirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlanan kişilerin, bu hizmetten sağladıkları özel fayda karşılığında maliyete katılma payı olarak ödedikleri bedeller olması
  4. D
    Kamu yatırımları dolayısıyla değeri artan gayrimenkul sahiplerinden, artan değer üzerinden bir defaya mahsus alınan kamusal yükümlülükler olması
  5. E
    Sosyal güvenlik kurumları veya meslek kuruluşları gibi özerk kurumların, finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla üyelerinden topladığı parafiskal nitelikteki fonlar olması

Cevap

Devletin bir özel hukuk kişisi (fiskus) sıfatıyla hareket ederek, piyasa ekonomisi kuralları içinde ve sözleşmeye dayalı iradi ilişkiler sonucunda elde ettiği gelirlerdir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin kamu gücünü (imperium) kullanmadan, mülkiyetindeki haklara dayanarak bir özel hukuk kişisi (fiskus) gibi piyasada gerçekleştirdiği faaliyetlerden doğar. Bu gelirlerin elde edilmesinde karşı tarafla yapılan sözleşme ve piyasa fiyatları esas alındığı için hukuki mahiyeti özel hukuktur.

Adım Adım Çözüm

1
Dometik gelirlerin (mülk ve teşebbüs gelirleri) kapsamını belirlemek.
Bu gelirlerin devletin sahip olduğu taşınmazlardan (kira), ormanlardan (satış bedeli) ve iktisadi teşebbüslerden (kâr payı) geldiği anlaşılır.
Dometik gelirler, devletin egemenlik gücünü kullanmadan sahip olduğu varlıkları ekonomiye kazandırmasıyla oluşur.
2
Devletin bu gelirleri elde ederken büründüğü hukuki sıfatı analiz etmek.
Devletin kamu gücü (imperium) kullanan bir otorite değil, piyasada işlem yapan bir "fiskus" (özel hukuk kişisi) olduğu saptanır.
Mülk kiralama veya ticaret yapma eylemleri, doğası gereği özel hukuk hükümlerine ve gönüllülük esasına dayanır.
3
Seçenekler arasında özel hukuk ve iradi ilişki vurgusunu doğrulayan ifadeyi bulmak.
Piyasa koşullarında ve iradi (gönüllü) sözleşmelerle elde edilen gelirin doğru tanım olduğu görülür.
Bu özellikler, dometik gelirleri cebri (zorunlu) olan vergi ve benzeri gelirlerden ayıran temel farktır.

Anahtar Kavram

Fiskus (Özel Hukuk Kişisi Olarak Devlet) Kavramı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla