Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorGörünüşte Artış Nedenleri

Kamu harcamalarındaki artışları analiz eden bir maliye uzmanı; devletin fonksiyonlarında, sunduğu hizmetlerin miktarında veya kalitesinde reel bir genişleme olmamasına rağmen, çeşitli yapısal ve teknik nedenlerle bütçe rakamlarının nominal olarak şiştiğini raporlamıştır.

Buna göre, uzmanın raporunda bahsettiği bu artış türüne (görünüşte artış) yol açan temel etken aşağıdakilerden hangisinde doğru bir senaryo ile örneklendirilmiştir?

  1. Kamu personeline daha önce ayni olarak sağlanan lojman, ısınma ve yiyecek gibi imkânların kaldırılarak, bu bedellerin piyasa rayiçleri üzerinden doğrudan maaşlara nakdi tazminat olarak eklenmesiCevap
  2. B
    Kamusal hizmet üretiminde emeğin yoğun olarak kullanılması nedeniyle verimlilik artışı sağlanamamasına rağmen, kamu sektörü ücretlerinin endüstriyel sektörlere paralel olarak artırılması
  3. C
    Seçmenlerin katlandıkları vergi yükünü eksik algılamaları neticesinde, siyasi karar alıcıların borçlanma gibi alternatif finansman yöntemlerine başvurarak kamu projelerini sürekli genişletmesi
  4. D
    Ekonomik kalkınma süreciyle birlikte kişi başına düşen geliri artan toplumun, devletten daha nitelikli eğitim, sağlık ve güvenlik hizmetleri talep etmesi üzerine bütçe ödeneklerinin artırılması
  5. E
    Savaş veya doğal afet gibi olağanüstü dönemlerde uygulamaya konulan yeni vergilerin, kriz bittikten sonra kaldırılamayarak kamu idaresine kalıcı yeni bir harcama kapasitesi yaratması

Cevap

Kamu personeline daha önce ayni olarak sağlanan lojman, ısınma ve yiyecek gibi imkânların kaldırılarak, bu bedellerin piyasa rayiçleri üzerinden doğrudan maaşlara nakdi tazminat olarak eklenmesi
Görünüşte artış, devletin sunduğu hizmetlerin hacminde veya kalitesinde reel bir artış olmamasına rağmen kamu harcamalarının yalnızca rakamsal olarak artmasıdır. Ayni ödemelerden nakdi ödemelere geçilmesi (hizmetlerin parasallaşması), personele sağlanan gerçek faydayı veya devlete ait fonksiyonların miktarını değiştirmez. Ancak daha önce bütçede görünmeyen veya düşük maliyetle yansıyan ayni yardımların, tam piyasa değeriyle nakdi olarak bütçeye dâhil edilmesi bütçe rakamlarını şişirir. Bu durum devlete yeni bir fonksiyon eklemeyen, bütçe tekniği ve yapısal değişimden kaynaklanan tipik bir görünüşte artış nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel kavramın tespit edilmesi
Uzmanın bahsettiği kavramın 'görünüşte artış' (hizmet miktarında/kalitesinde reel genişleme olmadan nominal büyüme) olduğu belirlenir.
Soruyu çözebilmek için aranacak senaryonun devletin fiili hacmini büyütmeyen teknik/istatistiksel bir nedene dayanması gerektiği anlaşılmalıdır.
2
Seçeneklerdeki senaryoların analizi ve sınıflandırılması
Seçeneklerdeki durumların maliye teorisindeki karşılıkları (Baumol, Wagner, Mali İllüzyon vb.) tespit edilir.
Gerçek artış teorileri ile görünüşte artış nedenlerini birbirinden ayırmak, çeldiricileri elemek için şarttır.
3
Çeldirici teorilerin elenmesi
Baumol Hastalığı, Mali İllüzyon, Wagner Kanunu ve Peacock-Wiseman Sıçrama Tezi'ne ait olan senaryolar, devletin ekonomideki reel yükünü ve hizmet ağını genişlettikleri için elenir.
Bu teoriler, devletin kaynak kullanımında veya üstlendiği görevlerde fiili (reel) bir artış olduğunu açıklar.
4
Doğru senaryonun belirlenmesi
Ayni ödemelerin nakdi tazminata dönüştürülmesi senaryosu doğru cevap olarak seçilir.
Bu işlemde personele sağlanan reel fayda aynı kalmasına rağmen, bütçeden çıkan nakit miktarı muhasebe tekniği gereği istatistiksel olarak arttığından tam bir görünüşte artış örneğidir.

Anahtar Kavram

Görünüşte Artış Nedenleri ve Gerçek Artış Teorilerinin Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Görünüşte Artış Nedenleri

Bu konudan daha fazla soru