Soru

Zorluk: ZorSağlandığı Para Cinsine Göre Kamu Borçları

Kamu borçlarının 'sağlandığı para cinsi' (yerli para veya döviz) bakımından sınıflandırılması, hazinenin borç servisi kapasitesi ve para politikası üzerindeki kısıtları doğrudan etkilemektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde borcun para birimi ile alacaklının kimliği arasındaki ilişki, 'orijinal günah' (original sin) ve 'transfer sorunu' gibi kavramlarla ilişkilendirilmektedir.

Buna göre, kamu borçlarının sağlandığı para cinsine göre sınıflandırılması ve bu sınıflandırmanın ekonomik sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yerli para cinsinden borçlanma devlete enflasyon veya emisyon yoluyla borcun reel değerini düşürme imkânı sağlarken; döviz cinsinden borçlanma devletin bu esnekliğini kısıtlar ve kur riskini beraberinde getirir.Cevap
  2. B
    Modern maliye literatüründe borcun kaynağına göre iç veya dış borç ayrımı tamamen kullanılan para birimine endekslenmiştir; bu nedenle dövizle yapılan tüm borçlanmalar alacaklıya bakılmaksızın dış borçtur.
  3. C
    Döviz endeksli (index-linked) borçlar, itfası yabancı para ile yapıldığı için sağlandığı para cinsi bakımından 'dövizli borç' kategorisinde yer alır ve rezervler üzerinde doğrudan yük oluşturur.
  4. D
    Bir devletin kendi merkez bankasından yaptığı borçlanmalar, ulusal para birimi üzerinden olsa dahi sağlandığı para cinsi bakımından literatürde 'dış borç' olarak kabul edilir.
  5. E
    Kamu borç stokunun sağlandığı para cinsi 'yerli para' olarak belirlenmişse, bu borçların iktisadi etkileri bakımından vadesine bakılmaksızın 'dalgalı borç' sayılması teknik bir zorunluluktur.

Cevap

Yerli para cinsinden borçlanma devlete enflasyon veya emisyon yoluyla borcun reel değerini düşürme imkânı sağlarken; döviz cinsinden borçlanma devletin bu esnekliğini kısıtlar ve kur riskini beraberinde getirir.
Doğru olan seçenek, yerli para cinsinden borçlanmanın devlete sağladığı parasal egemenlik avantajını ve döviz borçlanmasının yarattığı kur riskini doğru bir şekilde kıyaslamaktadır. Devletler kendi bastıkları para birimi cinsinden borçlandıklarında, enflasyon yoluyla borcun reel değerini eritebilirler; ancak döviz üzerinde bu yetkileri yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Sağlandığı para cinsi ayrımını tanımla.
Borçlar, ulusal para birimi (yerli para) veya yabancı para birimi (döviz) üzerinden tanımlanmasına göre ikiye ayrılır.
Sınıflandırmanın temel kriterini belirlemek için gereklidir.
2
Yerli para cinsinden borçlanmanın iktisadi avantajlarını analiz et.
Devlet, kendi parası üzerinde emisyon yetkisine sahip olduğu için, beklenmeyen enflasyonla borcun reel değerini düşürebilir (enflasyon vergisi/zımni itfa).
Parasal egemenliğin borç üzerindeki etkisini anlamak için gereklidir.
3
Döviz cinsinden borçlanmanın risklerini belirle.
Döviz borçlarında devletin para basma yetkisi yoktur; dolayısıyla kur artışları borç yükünü doğrudan artırır ve transfer sorunu yaratır.
Döviz cinsinden borçlanmanın neden daha riskli olduğunu açıklamak için gereklidir.
4
Kaynak ve para cinsi ayrımını netleştir.
Borcun iç veya dış borç olması alacaklının ikametgahına (yerleşiklik) bağlıdır, kullanılan para birimine değil.
En yaygın kavramsal hatayı (modern kriter vs geleneksel kriter) elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sağlandığı Para Cinsine Göre Borçlar ve Parasal Egemenlik

Daha Fazla Pratik

Borç yönetiminde 'orijinal günah' kavramının gelişmekte olan ülkelerin dövizle borçlanma zorunluluğu üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla