Soru

Zorluk: OrtaDışsallıkların İçselleştirilmesi ve Çözüm Araçları

Dışsallıkların piyasa başarısızlığına yol açmasını engellemek amacıyla başvurulan çözüm araçlarından biri olan "birleşme" (merger) yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Dışsallığa neden olan taraf ile dışsallıktan etkilenen tarafın tek bir iktisadi işletme çatısı altında toplanması, dışsal maliyetlerin firmanın kendi iç maliyet süreciyle bütünleşmesini sağlayarak içselleştirmeyi gerçekleştirir.Cevap
  2. B
    Bu yöntem, maliye bilimindeki kurumsal yaklaşımın önerdiği ve sadece kamu kesimi ile özel sektör arasındaki çıkar çatışmalarını gidermek için kullanılan bir araçtır.
  3. C
    Negatif dışsallık durumunda, tarafların birleşmesi sonucunda yeni oluşan birimin toplam üretim miktarının birleşme öncesine göre artması toplumsal etkinliğe ulaşıldığını gösterir.
  4. D
    Birleşme yöntemi, devletin kirleten firmalara ödediği sübvansiyonlar yoluyla dışsallığın fiyatlandırılması esasına dayanan bir maliye politikası aracıdır.
  5. E
    Birleşme, devletin kaynak tahsisi fonksiyonu kapsamında uyguladığı ve piyasa mekanizmasını tamamen devre dışı bırakan bir 'komuta-kontrol' yöntemidir.

Cevap

Dışsallığın tarafları olan birimlerin tek bir işletme altında birleşmesi, dışsal maliyetlerin/faydaların firmanın özel maliyetleri haline gelmesini ve böylece içselleştirilmesini sağlar.
Dışsallığın taraflarının tek bir yönetim altında toplanması, dışsal maliyetlerin kar maksimizasyonu sürecinde bir 'iç maliyet' (internal cost) olarak değerlendirilmesine yol açar. Bu durum, dışsallığın tanımı gereği piyasa dışı kalmasını önler ve kaynak tahsisinde etkinliği sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dışsallığın doğasını belirleme
Dışsallıkta bir birimin faaliyeti, fiyat mekanizması dışında bir başka birimin refahını veya maliyetini etkiler.
Sorunu tanımlamak için dışsallığın neden piyasa başarısızlığına yol açtığını anlamak gerekir.
2
Birleşme (Merger) mekanizmasını analiz etme
Taraflar birleştiğinde, örneğin çamaşırhaneyi kirleten fabrikanın kâr fonksiyonu ile çamaşırhanenin maliyet fonksiyonu birleşir.
Birleşme sonrası oluşan yeni firma, toplam kârını maksimize ederken fabrikanın çamaşırhaneye verdiği zararı da kendi maliyeti olarak görür.
3
İçselleştirmenin sonucunu değerlendirme
Daha önce dikkate alınmayan dışsal maliyetler özel maliyete dönüştüğü için Pareto etkin üretim düzeyine ulaşılır.
İçselleştirme süreci, marjinal özel maliyet ile marjinal dışsal maliyetin toplamını (yani marjinal sosyal maliyeti) dikkate almayı sağlar.

Anahtar Kavram

Dışsallıkların Birleşme (Merger) Yoluyla İçselleştirilmesi
Bu soruyu puanla