Ekonomik karar alma süreçlerinde bireylerin tercihlerini ortaya koyma biçimleri, kamu ve özel sektör ayrımının en belirgin göstergelerinden biridir. Özel sektörde birey, piyasa fiyatı üzerinden bir malı satın alıp almama kararıyla net bir bilgi sinyali üretirken; kamu sektöründe bu süreç siyasal bir temsil ve paket oylama (bundle voting) ilişkisine dönüşür. Buna göre, kamu kesiminde 'tercihlerin açıklanması' sürecinde ortaya çıkan bilgi çarpıtılması ve etkinlik kaybının temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Kamu hizmetlerinin paket halinde sunulması ve finansmanının cebri vergilerle yapılması nedeniyle, bireyin her bir hizmetten elde ettiği marjinal fayda ile ödediği vergi arasında doğrudan bir bağ kurarak gerçek tercihini açıklama teşvikine sahip olmamasıCevap
- BÖzel kesimde kâr maksimizasyonu hedefinin toplumsal faydanın üzerinde tutulması nedeniyle, fiyat mekanizmasının kamu kesimine kıyasla her zaman daha düşük bir bilgi taşıma kapasitesine sahip olması
- CKamu kesiminde sunulan her bir malın teknik olarak tam bölünebilir (divisible) karakterde olması sebebiyle, bireylerin bu mallardan elde ettikleri faydayı piyasa fiyatı üzerinden ölçme eğiliminde olmaları
- DSiyasal süreçte seçmenlerin rasyonel bilgisizlik (rational ignorance) içinde olmasının, kamu kesimindeki tüm mal ve hizmetlerin üretiminde marjinal maliyetin marjinal faydaya eşitlendiği bir dengeyi garanti etmesi
- EKamu kesiminde finansman yönteminin gönüllü mübadele esasına dayanması sebebiyle, bireylerin sadece tüketmek istedikleri hizmetlerin maliyetine katlanarak piyasa disiplinini sağlaması
Cevap
Kamu kesiminde tercihlerin açıklanması sürecindeki etkinlik kaybının nedeni, hizmetlerin paket halinde sunulması ve finansmanın cebri olması sebebiyle bireylerin marjinal maliyet-fayda analizi yapma teşvikinin zayıf olmasıdır.
Kamu kesiminde bireyler piyasadaki gibi her bir malın fiyatına bakarak marjinal bir karar veremezler. Bunun yerine, siyasi partilerin sunduğu 'paket programlar' (bundle) için oy kullanırlar. Ayrıca bu hizmetlerin karşılığında ödedikleri vergiler ile aldıkları hizmetler arasında doğrudan bir miktar ilişkisi yoktur. Bu durum, bireylerin gerçek tercihlerini açıklama teşvikini kırar ve 'tercih çarpıtılması' (preference distortion) denilen etkinlik kaybına yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bölünmezlik ve Cebri Finansman İlişkisi (Indivisibility and Coercive Financing)
Daha Fazla Pratik
Wicksell'in 'Oybirliği Kuralı'nın bu bilgi sorununu (maliyet-fayda bağını yeniden kurarak) nasıl çözmeyi amaçladığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s