Arz yönlü iktisat yaklaşımına göre, stagflasyonist eğilimlerin baskın olduğu bir ekonomide yüksek marjinal vergi oranları bir 'vergi takozu' (tax wedge) oluşturarak makroekonomik sorunları derinleştirmektedir.
Bu yaklaşıma dayanarak, politika yapıcıların kurumlar vergisi oranlarında ve istihdam üzerindeki sosyal güvenlik kesintilerinde (vergi takozunda) yapısal bir indirime gitmesi durumunda, ekonomide çalışması beklenen temel aktarım mekanizması aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Aİstihdamın artırılması amacıyla yapılan vergi indirimlerinin, zorunlu bir ödünleşim (trade-off) sonucu fiyatlar genel düzeyini daha da tırmandırması
- BVergi oranlarındaki indirimin hiçbir ek yasal düzenlemeye gerek kalmaksızın devreye girerek ekonomiyi kendiliğinden tam istihdam seviyesine taşıması
- Üretim faktörlerinin net getirilerindeki artışın faktör arzını teşvik etmesiyle üretim hacminin genişlemesi ve maliyet enflasyonunun hafiflemesiCevap
- DVergi kesintilerinin hanehalkının harcanabilir gelirini yükseltmesiyle toplam talebin canlanması ve bu yolla milli gelirin artması
- EBüyümeyi teşvik etmek için vergi indirimleriyle eş zamanlı olarak kamu harcamalarının da rekor seviyede artırılarak piyasadaki derin daralmanın tersine çevrilmesi
Cevap
Arz yönlü yaklaşımda vergi indirimlerinin temel amacı, üretim faktörlerinin net getirilerindeki artışın faktör arzını teşvik etmesiyle üretim hacminin genişlemesi ve maliyet enflasyonunun hafiflemesidir.
Arz yönlü iktisat teorisine göre stagflasyonun panzehiri, üretimin üzerindeki maliyet yüklerinin ve vergi takozunun hafifletilmesidir. Kurumlar vergisi ve sosyal güvenlik kesintilerindeki kalıcı indirimler, sermayenin ve emeğin net getirisini yükseltir. Net getirisi artan faktörlerin arzı çoğalır, yatırımlar hızlanır. Makro ölçekte bu durum Toplam Arz (AS) eğrisinin sağa kayması anlamına gelir. AS eğrisinin sağa kayması ise hem milli geliri (üretimi) artırır hem de birim maliyetleri düşürerek fiyatlar genel düzeyindeki artış ivmesini (enflasyonu) kırar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Arz Yönlü İktisat ve Vergi Takozu Etkisi