Soru

Zorluk: Çok zorVergi Mükellefi ve Vergi Sorumlusu

Vergi hukukunda mükellefiyet ve sorumluluk statüleri, vergilendirme sürecinde hak ve ödevlerin muhatabını belirleyen temel hukuki kategorilerdir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 8. maddesi ve vergi sorumluluğunun kapsamına ilişkin diğer hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi 'yanlıştır'?

  1. A
    Vergi sorumlusu, vergi kanunlarına göre üzerine vergi borcu terettüp etmediği halde, verginin ödenmesi bakımından vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir.
  2. B
    VUK’un 8. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, bu kanunda geçen 'mükellef' tabiri vergi sorumluları için de geçerli kabul edilir.
  3. Vergi sorumlusu, vergi borcunun ekonomik yüklenicisi olmadığı için sadece bildirim ve beyan gibi şekli ödevlerden sorumlu olup; vergi aslı ve vergi ziyaı cezası her durumda asıl mükellefe yöneltilir.Cevap
  4. D
    Vergi mükellefiyeti için medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olma şartı aranmadığından, fiil ehliyeti bulunmayan küçükler ve kısıtlılar da kanuni temsilcileri aracılığıyla vergi sorumlusu sıfatına sahip olabilirler.
  5. E
    Vergi mükellefiyeti veya sorumluluğuna ilişkin olarak taraflar arasında düzenlenen özel sözleşmeler, vergi dairesince yapılacak idari işlemlerin ve tarhiyatın kanuni muhatabını değiştirmez.

Cevap

Vergi sorumlusunun sadece şekli ödevlerden sorumlu olduğunu ve vergi aslı ile cezasının her durumda mükellefe yöneltileceğini belirten ifade yanlıştır.
Vergi sorumlusunun sadece bildirim ve beyan gibi şekli ödevlerden sorumlu olduğu iddiası yanlıştır; çünkü 213 sayılı VUK'un 8/2. maddesine göre vergi sorumlusu 'verginin ödenmesi' bakımından muhataptır. Ayrıca, tevkifat gibi sorumluluk hallerinde vergi dairesi vergi aslını ve gecikme faizini doğrudan sorumludan talep eder. VUK 341. maddede vergi ziyaı suçunun faili olarak 'mükellef veya sorumlu' birlikte sayıldığından, sorumluluk ödevini yerine getirmeyen vergi sorumlusu adına vergi ziyaı cezası kesilmesi kanuni bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
VUK 8. madde kapsamındaki 'Vergi Sorumlusu' tanımının incelenmesi.
Vergi sorumlusunun, verginin 'ödenmesi' (maddi ödev) bakımından idareye karşı asıl muhatap olduğu sonucuna varılır.
Sorumluluğun sadece şekli ödevlerle sınırlı olup olmadığını belirlemek için.
2
VUK 341. madde uyarınca 'Vergi Ziyaı' kavramının sorumlular açısından değerlendirilmesi.
Vergi ziyaı hükmünün hem mükellefleri hem de sorumluları kapsadığı; dolayısıyla sorumluluk ödevini yerine getirmeyen kişi adına ceza kesilebileceği tespit edilir.
Cezai muhataplığın kime yöneleceğini netleştirmek için.
3
VUK 11. madde uyarınca tevkifat yapanların sorumluluğunun analizi.
Vergi kesenlerin, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden sorumlu oldukları ve idarenin vergi aslını sorumludan talep edebileceği görülür.
Vergi aslının her durumda mükellefe yöneltilip yöneltilmediğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Vergi sorumlusu, vergi borcunun ekonomik yükünü taşımasa da hem şekli hem de maddi (ödeme) ödevlerin yasal muhatabıdır ve kendi kusuruyla vergi kaybına yol açarsa adına vergi ziyaı cezası kesilir.
Bu soruyu puanla