Soru

Zorluk: ZorTüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

Bir sermaye şirketinin kanuni temsilcisinin, şirketin vergi ödevlerini yerine getirirken 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre "kaçakçılık" sayılan bir fiili işlediği ve bu fiil sonucunda vergi ziyaı doğduğu tespit edilmiştir. Vergi incelemesi süreci devam ederken söz konusu kanuni temsilci vefat etmiştir.

Bu durumda, bu fiil nedeniyle uygulanacak yaptırımlar ve hukuki sorumlulukla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Temsilcinin ölümü nedeniyle "cezaların şahsiliği" ilkesi gereği hem şirket adına kesilecek vergi ziyaı cezası hem de hapis cezası istemli dava düşer.
  2. B
    Vergi ziyaı cezası temsilcinin mirasçılarına miras hisseleri oranında intikal eder; ancak hapis cezası temsilcinin vefatı nedeniyle düşer.
  3. Vergi ziyaı cezası şirket tüzel kişiliği adına kesilir, ancak temsilcinin ölümü nedeniyle kaçakçılık suçundan dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza takibatı yapılamaz.Cevap
  4. D
    Kaçakçılık fiilini bizzat temsilci işlediği için, vergi ziyaı cezası şirkete değil, ölen temsilcinin terekesinden tahsil edilmek üzere mirasçılarına kesilir.
  5. E
    Şirketin tüzel kişiliği devam ettiği için hem hapis cezası hem de vergi ziyaı cezası şirketin yeni atanacak kanuni temsilcisine yöneltilir.

Cevap

Vergi ziyaı cezası şirket tüzel kişiliği adına kesilir, ancak temsilcinin ölümü nedeniyle kaçakçılık suçundan dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza takibatı yapılamaz.
Doğru seçenek, vergi hukukundaki sorumluluk ayrımını tam olarak yansıtmaktadır. 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 333333. maddesi uyarınca, tüzel kişilerin vergi ödevlerine aykırı fiillerinden doğan vergi ziyaı cezaları doğrudan tüzel kişi adına kesilir. Aynı madde ve 359359. madde uyarınca, kaçakçılık gibi hürriyeti bağlayıcı cezalar ise fiili işleyen gerçek kişiye (temsilciye) verilir. Kanun’un 372372. maddesine göre ölüm halinde vergi cezaları düşse de, bu durum cezaya muhatap olan mükellefin ölümüyle ilgilidir. Şirket (mükellef) hayatta olduğu için vergi ziyaı cezası kesilmeye devam ederken, temsilcinin vefatı sadece onun şahsına yönelik hapis cezası takibatını sona erdirir.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzel kişilerde ceza muhatabının belirlenmesi
Vergi ziyaı ve usulsüzlük gibi parasal cezalar tüzel kişi (şirket) adına kesilir.
213213 sayılı VUK Madde 333333 uyarınca tüzel kişilerin idare ve tasfiyesinde vergi kanununa aykırı hareketlerden doğan vergi cezaları tüzel kişiler adına kesilir.
2
Hürriyeti bağlayıcı cezaların sorumluluğunun tespiti
Kaçakçılık gibi hapis cezasını gerektiren suçlarda ceza, fiili bizzat işleyen kanuni temsilciye verilir.
VUK Madde 333333 ve 359359 uyarınca hapis cezaları tüzel kişilere değil, suçun maddi unsurunu gerçekleştiren gerçek kişilere verilir.
3
Ölüm halinin cezalara etkisinin analizi
Temsilcinin ölümü kendi şahsi hapis cezasını düşürürken, şirketin vergi ziyaı cezasını etkilemez.
VUK Madde 372372 uyarınca ölüm halinde "vergi cezaları" düşer; ancak burada cezanın muhatabı olan mükellef (şirket) ölmediği için parasal ceza devam eder. Temsilcinin hapis cezası ise şahsiyetin sona ermesiyle düşer.

Anahtar Kavram

Tüzel Kişilerde ve Temsilcilerde Ceza Sorumluluğunun Ayrışması

Daha Fazla Pratik

Tüzel kişinin tasfiyesi durumunda vergi borçları ve cezalarından kimlerin sorumlu olacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla