Soru

Zorluk: Çok zorTüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

Bir limited şirketin kanuni temsilcisi tarafından gerçekleştirilen ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca hem vergi ziyaına yol açan hem de kaçakçılık suçu (VUK md. 359) kapsamında değerlendirilen fiiller nedeniyle idari ve adli süreçler başlatılmıştır. İlgili şirket adına vergi ziyaı cezası kesilmiş, kanuni temsilci hakkında ise hapis cezası istemiyle kamu davası açılmıştır. Söz konusu kanuni temsilcinin, yargılama ve kesinleşme süreçleri tamamlanmadan vefat etmesi durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Temsilcinin ölümüyle birlikte cezaların şahsiliği ilkesi gereği hem şirket adına kesilen vergi ziyaı cezası düşer hem de hapis cezası istemli kamu davası ortadan kalkar.
  2. Şirket tüzel kişiliği adına kesilen vergi ziyaı cezası varlığını korur; ancak kanuni temsilci hakkındaki hapis cezası istemli kamu davası, Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca düşer.Cevap
  3. C
    Şirket adına kesilen vergi ziyaı cezası, temsilcinin terekesine rücu edilmek üzere mirasçılarına payları oranında intikal eder.
  4. D
    Kaçakçılık suçuna konu fiiller şirket lehine işlendiğinden, temsilcinin ölümü durumunda hapis cezası adli para cezasına dönüştürülerek şirketten tahsil edilir.
  5. E
    Ölümün gerçekleştiği takvim yılına ait vergi cezaları, VUK'un 372. maddesi uyarınca kendiliğinden terkin edilirken; önceki yıllara ait cezalar temsilcinin mirasçılarına geçer.

Cevap

Şirket tüzel kişiliği adına kesilen vergi ziyaı cezası varlığını korur; ancak kanuni temsilci hakkındaki hapis cezası istemli kamu davası, Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca düşer.
Vergi hukukunda tüzel kişilerin vergi kanunlarına aykırı fiilleri nedeniyle düzenlenen idari para cezaları (vergi ziyaı ve usulsüzlük), VUK 333 uyarınca tüzel kişilik adına kesilir. Mükellef olan şirket tüzel kişiliği sona ermediği sürece, temsilcinin vefatı bu cezaların düşmesine neden olmaz. Diğer yandan, kaçakçılık gibi hapis cezası gerektiren suçlar şahsidir ve sadece gerçek kişilere uygulanır; failin ölümü durumunda ise Türk Ceza Kanunu hükümleri gereğince kamu davası ortadan kalkar.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzel kişilerin vergi cezalarındaki sorumluluk statüsünü saptamak.
VUK 333. maddesine göre, tüzel kişilerin vergi ödevlerini ihlalinden doğan vergi cezaları (vergi ziyaı gibi) tüzel kişilik adına kesilir.
Tüzel kişiler vergi hukukunda bağımsız hak ve borç ehliyetine sahip mükelleflerdir.
2
Kanuni temsilcinin ölümünün tüzel kişi cezası üzerindeki etkisini değerlendirmek.
VUK 372 uyarınca ölüm halinde ceza düşer ancak bu kural mükellefin ölümü içindir. Şirket müdürünün ölümü mükellef olan şirketin varlığını sona erdirmez.
Mükellef ile kanuni temsilci farklı hukuki kişiliklerdir; cezanın muhatabı olan şirket tüzel kişiliği sona ermediği sürece ceza varlığını korur.
3
Hürriyeti bağlayıcı cezaların (kaçakçılık) hukuki niteliğini analiz etmek.
VUK 359 kapsamındaki kaçakçılık suçları için hapis cezası sadece fiili bizzat işleyen gerçek kişiye verilir. TCK 64 uyarınca sanığın ölümü durumunda kamu davası düşer.
Ceza hukukunda şahsilik ilkesi gereği hapis cezası terekeye yüklenemez veya başkasına devredilemez.

Anahtar Kavram

Tüzel Kişilerde Vergi Cezası Muhatabı ve Ölümün Cezai Sorumluluğa Etkisi
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla