Vergi mükellefi (A), mali müşaviri (B)’nin telkiniyle ve (B)’ye bu işlem karşılığında belirli bir komisyon ödemesi yaparak, gerçek bir muameleye dayanmayan sahte faturalar düzenlemiştir. Vergi incelemesi neticesinde durum tespit edilmiş ve her iki şahıs hakkında da Vergi Usul Kanunu (VUK) 359. madde kapsamında kaçakçılık suçu nedeniyle kamu davası açılmış, ayrıca üç kat vergi ziyaı cezası kesilmiştir. Ancak, yargılama süreci devam ederken asıl fail olan mükellef (A) vefat etmiştir.
VUK ve genel ceza hukuku ilkeleri uyarınca, bu olaydaki hapis cezaları ve vergi ziyaı cezalarının akıbetiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Asıl fail (A)’nın ölümüyle hapis cezasının şahsiliği ilkesi gereği hakkındaki kamu davası düşer ve vergi ziyaı cezası terkin edilir; ancak iştirakçi (B) hakkında hapis cezası yargılaması devam eder ve maddi menfaat sağladığı tespit edildiği için cezasında indirim yapılmaz.Cevap
- BKaçakçılık suçunun maddi unsuru asıl failin fiiline bağlı olduğundan, asıl fail (A)’nın vefatı ile suç ortadan kalkmış sayılır ve iştirakçi (B) hakkında açılan kamu davası da beraatle sonuçlanır.
- CAsıl fail (A)’nın ölümü hapis cezasını düşürse de, vergi ziyaı cezası bir 'idari para cezası' niteliğinde olduğu için mükellefin mirasçılarına geçer ve tereke borcu olarak tahsil edilir.
- Dİştirakçi (B), asıl fail olmadığı ve sadece eyleme yardım ettiği için, asıl failin vefat edip etmediğine bakılmaksızın her durumda VUK 360 gereği hapis cezasından yarı oranında indirim almalıdır.
- EAsıl fail (A)’nın ölümü nedeniyle kamu davası düştüğünden, iştirakçi (B) hakkındaki hapis cezası, VUK 359'daki alt sınır olan 3 yıl yerine genel usulsüzlük cezasına dönüştürülür.
Cevap
Asıl failin ölümü şahsi olan hapis davasını ve vergi cezalarını düşürürken, maddi menfaat sağlayan iştirakçinin tam ceza ile yargılanmasına engel teşkil etmez.
VUK ve TCK'nın ortak ilkeleri uyarınca, failin ölümü hem hapis cezası istemli kamu davasını hem de idari nitelikteki vergi ziyaı cezasını sonlandırır. Ancak suçun işlenişine katılan iştirakçi, kendi eyleminden dolayı bağımsız olarak sorumlu tutulmaya devam eder. Ayrıca VUK 360. madde, kaçakçılık suçuna iştirak eden kişinin bu eylemden maddi bir menfaat (soruda belirtilen komisyon gibi) sağlaması durumunda, asıl fail için öngörülen cezanın indirim yapılmaksızın aynen uygulanmasını hükme bağlamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
VUK 359 Kaçakçılık Suçlarında Ölüm ve İştirak Hükümleri
Tahmini Süre:3m 0s