Soru

Zorluk: Çok zorYıllık Olma İlkesi ve İstisnaları

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda düzenlenen bütçenin "yıllık olma ilkesi" ve bu ilkeye getirilen yasal istisnalar (gelecek yıllara yaygın yüklenmeler, ödenek devri vb.) birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Yatırım projelerine ilişkin gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişilebilmesi için söz konusu projenin çok yıllı yatırım programında yer alması temel bir yasal zorunluluktur.
  2. B
    Bütçe ödeneklerinin kullanım süresinin mali yıl ile sınırlı olması kuralı gereği yıl sonunda harcanmayan ödenekler iptal edilirken; dış proje kredileri gibi kalemlerin ertesi yıla devredilebilmesi bu ilkenin istisnai bir uygulamasıdır.
  3. C
    Süreklilik arz eden temizlik ve güvenlik gibi hizmet alımlarında, idarelerin gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişme yetkisi kanunla üç yıl ile sınırlandırılmıştır.
  4. Gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişildiğinde, sözleşme konusu işin toplam maliyetinin tamamının yüklenmeye girişilen ilk yılın bütçesinde ödenek olarak ayrılmış olması zorunludur.Cevap
  5. E
    Bütçe kanununun mali yıl başına kadar yürürlüğe konulamaması durumunda uygulanan geçici bütçe, devlet hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak adına yıllık bütçe onay sürecine getirilen fonksiyonel bir istisnadır.

Cevap

Gelecek yıllara yaygın yüklenmelerde toplam maliyetin ilk yılın bütçesinde ödenek olarak bulunması zorunluluğunu ifade eden seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü "gelecek yıllara yaygın yüklenme" müessesesinin temel amacı, bütçenin yıllık olma ilkesine bir istisna getirerek, finansmanı sonraki yılların ödeneklerinden karşılanacak uzun vadeli işlerin (yatırım, temizlik, güvenlik vb.) yürütülmesine olanak sağlamaktır. Eğer sözleşme tutarının tamamının ilk yılın bütçesinde bulunması gerekseydi, bu bir "yaygın yüklenme" değil, normal bir yıllık harcama olurdu. Bu mekanizma sayesinde devlet, gelecekteki gelirlerini ipotek altına almadan uzun vadeli planlama yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin temel kuralını belirle.
Bütçe ödenekleri bir mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için verilir ve yıl sonunda kullanılmayanlar iptal edilir.
İlkenin standart tanımını ve sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
"Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler" (GYYY) kavramını analiz et.
İdarelerin, ödemesi sonraki yılların bütçelerinden yapılmak üzere birden fazla yılı kapsayan sözleşmeler yapabilme yetkisidir.
Yüklenme (commitment) ile ödenek (appropriation) arasındaki farkı ayırt etmek için gereklidir.
3
50185018 Sayılı Kanun Madde 2727 ve 2828 hükümlerini karşılaştır.
Kanun, bu yüklenmelerin finansmanının "gelecek yılların bütçelerinden" karşılanacağını açıkça belirtir.
Yüklenmeye girişilen ilk yılda tüm tutarın bulunması zorunluluğunun olmadığını teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ödeneklerin yıllığı ile yüklenmelerin yaygınlığı arasındaki ayrım
Bu soruyu puanla