Examkin

Yıllık Olma İlkesi ve İstisnaları

22 soru

Soru 1Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda düzenlenen bütçenin "yıllık olma ilkesi" ve bu ilkeye getirilen yasal istisnalar (gelecek yıllara yaygın yüklenmeler, ödenek devri vb.) birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişildiğinde, sözleşme konusu işin toplam maliyetinin tamamının yüklenmeye girişilen ilk yılın bütçesinde ödenek olarak ayrılmış olması zorunludur.

Cevap

Gelecek yıllara yaygın yüklenmelerde toplam maliyetin ilk yılın bütçesinde ödenek olarak bulunması zorunluluğunu ifade eden seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü "gelecek yıllara yaygın yüklenme" müessesesinin temel amacı, bütçenin yıllık olma ilkesine bir istisna getirerek, finansmanı sonraki yılların ödeneklerinden karşılanacak uzun vadeli işlerin (yatırım, temizlik, güvenlik vb.) yürütülmesine olanak sağlamaktır. Eğer sözleşme tutarının tamamının ilk yılın bütçesinde bulunması gerekseydi, bu bir "yaygın yüklenme" değil, normal bir yıllık harcama olurdu. Bu mekanizma sayesinde devlet, gelecekteki gelirlerini ipotek altına almadan uzun vadeli planlama yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin temel kuralını belirle.
Bütçe ödenekleri bir mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için verilir ve yıl sonunda kullanılmayanlar iptal edilir.
İlkenin standart tanımını ve sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
"Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler" (GYYY) kavramını analiz et.
İdarelerin, ödemesi sonraki yılların bütçelerinden yapılmak üzere birden fazla yılı kapsayan sözleşmeler yapabilme yetkisidir.
Yüklenme (commitment) ile ödenek (appropriation) arasındaki farkı ayırt etmek için gereklidir.
3
50185018 Sayılı Kanun Madde 2727 ve 2828 hükümlerini karşılaştır.
Kanun, bu yüklenmelerin finansmanının "gelecek yılların bütçelerinden" karşılanacağını açıkça belirtir.
Yüklenmeye girişilen ilk yılda tüm tutarın bulunması zorunluluğunun olmadığını teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ödeneklerin yıllığı ile yüklenmelerin yaygınlığı arasındaki ayrım
Soru 2Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca, bütçe ödeneklerinin bir mali yıl ile sınırlı olması ve yıl sonunda harcanmayan tutarların iptal edilerek bütçe ile ilişiğinin kesilmesi temel kuraldır. Ancak kamu hizmetlerinin sürekliliği ve yatırım projelerinin doğası gereği, bu süresel kısıtlamaya bazı istisnalar tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yıllık olma ilkesinin istisnalarından biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırım projeleri gibi işler için gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişilmesi

Cevap

Yatırım projeleri gibi süreklilik arz eden işler için gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişilmesi, bütçenin yıllık olma ilkesinin temel bir istisnasıdır.
Doğru cevap olan seçenek, 50185018 sayılı Kanun'un 2828. maddesinde düzenlenen 'Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler' kavramını ifade etmektedir. Bu uygulama, normalde bir yıl için verilen harcama yetkisinin, özellikle yatırım projeleri ve belirli sürekli hizmetler için sonraki yıllara taşmasına izin vererek yıllık olma ilkesini esnetir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin kapsamını belirle.
Bütçe ödeneklerinin 11 mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için geçerli olması ve yıl sonunda kullanılmayanların iptal edilmesidir.
Soruda bu ilkeye getirilen istisnayı bulmak için kuralın sınırlarını bilmek gerekir.
2
5018 sayılı Kanun'daki istisnaları hatırla.
Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler (Madde 28), Ertesi yıla geçen yüklenmeler (Madde 27) ve Geçici bütçe (Madde 19) temel istisnalardır.
Kanuni çerçevede süreyi aşan veya süreyi esneten uygulamaları tespit etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki diğer ilkeleri ele.
Gayrisafi usul ve Adem-i tahsis 'Genellik', tek bütçe 'Birlik', onay süreci ise 'Önceden İzin' ilkesine aittir.
Kavram kargaşasını önlemek için doğru seçeneği diğer ilkelerin kurallarından ayırt etmek şarttır.

Anahtar Kavram

Yıllık Olma İlkesi ve Çok Yıllı Bütçeleme İstisnaları
Soru 3Soru →

Bütçe ödeneklerinin kullanım süresini ve mali yıl sonundaki hukuki akıbetini düzenleyen "yıllık olma ilkesi" çerçevesinde, 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun gelecek yıllara yaygın yüklenmelere ilişkin hükümleriyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecek yıllara yaygın bir yüklenme kapsamında, bir mali yıl içinde kullanılmayan ödenek tutarları; herhangi bir işleme gerek kalmaksızın takip eden yılın bütçe ödeneklerine eklenerek kullanılmaya devam edilir.

Cevap

Gelecek yıllara yaygın yüklenmelerde, bir mali yıl içinde kullanılmayan ödenek tutarlarının otomatik olarak ertesi yıla devredilip eklenmesi ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan ifadede belirtilen 'otomatik devir' mekanizması bütçe hukukuna aykırıdır. 50185018 sayılı Kanun'un 3535. maddesi uyarınca, ertesi yıla devrine ilişkin özel bir hüküm (örneğin yatırım projelerinde belirli şartlar veya özel ödenekler) bulunmadıkça, cari yıl içinde kullanılmayan ödenekler mali yıl sonunda iptal edilir. Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler, idareye cari yılı aşan bir sözleşme yapma yetkisi verir ancak bu yetki harcanmayan nakit limitlerinin (ödeneklerin) bir sonraki yıla doğrudan eklenmesini sağlamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçenin yıllık olma ilkesinin temel kuralını (50185018 Sayılı Kanun Madde 1313) analiz et.
Bütçenin bir mali yıl (1 Ocak - 31 Aralık) için verildiği ve ödeneklerin o yıl ile sınırlı olduğu saptanır.
Genel kuralın kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
Gelecek yıllara yaygın yüklenmelerin (50185018 Sayılı Kanun Madde 2828) işleyişini incele.
Sözleşme süresinin yılı aşabildiği ancak ödeneklerin her yıl için ayrı ayrı tahsis edildiği görülür.
İstisnanın ödenek kullanımını mı yoksa sadece sözleşme süresini mi etkilediğini anlamak için gereklidir.
3
Ödeneklerin yıl sonundaki durumunu (50185018 Sayılı Kanun Madde 3535) değerlendir.
Kullanılmayan bütçe ödeneklerinin yıl sonunda iptal edildiği (iptal kuralı) ve otomatik devir mekanizmasının bulunmadığı netleşir.
Yanlış olan idari ve hukuki süreci teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Ödeneklerinin Yıllık Sınırı ve İptal Kuralı

İpuçları

1
Bütçe ödeneklerinin 'kullanım süresi' ile bir sözleşmenin 'hukuki geçerlilik süresi' arasındaki farka odaklanın.
2
50185018 sayılı Kanun'un 3535. maddesinde yer alan 'ödeneklerin iptali' kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bütçe ilkeleri arasındaki 'Genellik' ve 'Birlik' ilkelerinin istisnalarını karşılaştırarak yıllık olma ilkesiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre bütçe ödeneklerinin kullanımı kural olarak ilgili mali yıl ile sınırlıdır ve bu süre sonunda harcanmayan ödenekler iptal edilir. Ancak kamu hizmetlerinin sürekliliği ve teknik özellikleri nedeniyle bu ilkeye bazı esneklikler veya istisnalar getirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 50185018 sayılı Kanun kapsamında bütçenin "yıllık olma ilkesinin" doğrudan bir istisnası veya bu ilkenin süresel kısıtlamalarını esneten bir uygulama olarak değerlendirilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe gelir ve giderlerinin mahsup edilmeden ayrı ayrı gösterildiği gayrisafi usul uygulaması

Cevap

Bütçe gelir ve giderlerinin mahsup edilmeden ayrı ayrı gösterildiği gayrisafi usul uygulaması
Doğru cevap olan gayrisafi usul uygulaması, bütçenin 'Genellik İlkesi'ne aittir. Bu ilke, devletin tüm gelir ve giderlerinin bütçede açıkça ve birbirine mahsup edilmeden (brüt olarak) gösterilmesini gerektirir. Bütçenin süresi (bir yıl olması) veya ödeneklerin yıl sonunda iptal edilmesi/devredilmesi gibi zaman eksenli konularla bir ilgisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin tanımını analiz et.
Bütçe ödeneklerinin sadece bir mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için geçerli olması ve yıl sonunda kullanılmayanların iptal edilmesidir.
50185018 sayılı Kanun'un 13/h13/h maddesinde düzenlenen temel kuraldır.
2
Kanun'daki istisnaları ve esneklik mekanizmalarını listele.
Geçici bütçe (1919. madde), gelecek yıllara yaygın yüklenmeler (2828. madde) ve dış proje kredileri gibi devreden ödenekler (3535. madde) bu ilkenin esneklikleridir.
Bu mekanizmalar ödeneklerin veya harcama yetkisinin tek bir mali yılın sınırlarını aşmasına izin verir.
3
Seçenekleri bütçe ilkeleri bazında sınıflandır.
Gayrisafi usul uygulamasının 'Genellik İlkesi'nin (Universality) bir parçası olduğu tespit edilir.
Genellik ilkesi bütçenin kapsamı ve kayıt yöntemiyle (gayrisafi usul ve adem-i tahsis) ilgilidir, zaman boyutuyla ilgili değildir.

Anahtar Kavram

Bütçe İlkeleri Ayrımı (Yıllık Olma vs. Genellik)
Soru 5Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda yer alan 'bütçe ödeneklerinin kullanım süresi' ve 'yıllık olma ilkesi' dikkate alındığında, yıl sonu işlemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali yıl sonuna kadar harcanamayan tüm bütçe ödenekleri, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ertesi yıla otomatik olarak devredilir.

Cevap

Mali yıl sonuna kadar harcanamayan tüm bütçe ödeneklerinin otomatik olarak ertesi yıla devredileceği ifadesi yanlıştır.
Bütçe ilkelerinden 'yıllık olma ilkesi' uyarınca, bütçe ile verilen harcama yetkisi kural olarak o mali yılın sonunda sona erer ve kullanılmayan ödenekler iptal edilir. 50185018 sayılı Kanun’un 3535. maddesine göre; yalnızca yatırım projelerine ilişkin taahhüt artıkları, dış proje kredileri çerçevesinde açılan akreditifler gibi belirli ve sınırlı kalemler ertesi yıla devredilebilir. Tüm bütçe ödeneklerinin otomatik olarak ve herhangi bir işleme gerek kalmadan devredilmesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin tanımını analiz edin.
Bütçe ödeneklerinin sadece bir mali yıl için geçerli olduğu kuralı hatırlanmıştır.
Genel kuralın bilinmesi istisnaların ayırt edilmesi için ön koşuldur.
2
50185018 sayılı Kanun’un 3535. maddesindeki 'Ödeneklerin Kullanım Süresi' hükmünü inceleyin.
Kullanılmayan ödeneklerin yıl sonunda iptal edileceği, ancak yatırım projeleri ve akreditiflerin devredilebileceği görülmüştür.
Yasal çerçeve, hangi harcamaların devredilebileceğini kesin olarak belirler.
3
Seçeneklerdeki 'otomatik devir' kavramını sorgulayın.
Herhangi bir işlem yapılmadan tüm ödeneklerin devredilmesinin bütçe hakkı ve yıllık olma ilkesine aykırı olduğu saptanmıştır.
Yıllık olma ilkesi, yasamanın denetim yetkisini korumak için ödeneklerin süresini kısıtlar.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yıllık Olma İlkesi ve 50185018 Sayılı Kanun Madde 3535 İstisnaları
Soru 6Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bütçe ilkeleri çerçevesinde, kamu idarelerinin bütçe ödeneklerini kullanımıyla ilgili aşağıdaki uygulamalardan hangisi bütçenin 'yıllık olma ilkesi'ne aykırı bir durum oluşturur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıl sonu itibarıyla kullanılmayan personel gideri ödeneklerinin, herhangi bir yasal istisna kapsamında olmamasına rağmen iptal edilmeyerek ertesi yılın bütçesine devredilmesi

Cevap

Yıl sonu itibarıyla kullanılmayan personel gideri ödeneklerinin ertesi yıla devredilmesi yıllık olma ilkesine aykırıdır.
Bütçenin yıllık olma ilkesine göre, kamu idarelerine tahsis edilen ödeneklerin kullanım süresi mali yılın sonu olan 3131 Aralık tarihinde biter. Bu tarihe kadar harcanmayan ödenekler kural olarak iptal edilir. Personel giderleri gibi cari harcamalar için bu kuralın herhangi bir istisnası bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu ödeneklerin bir sonraki yıla devredilmesi doğrudan yıllık olma ilkesinin ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin temel kuralını hatırla.
Bütçe ödenekleri bir mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için verilir ve kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edilir.
Bütçenin zaman bakımından sınırlandırılması denetim ve planlama için esastır.
2
50185018 sayılı Kanun'daki istisnaları analiz et.
Akreditifler, dış proje kredileri ve gelecek yıllara yaygın yüklenmeler kanunen tanınmış istisnalardır.
Bazı kamu hizmetleri ve yatırımları doğası gereği bir yılı aşan süreler gerektirir.
3
Personel giderlerinin niteliğini değerlendir.
Personel giderleri gibi cari harcamalar için herhangi bir devir istisnası öngörülmemiştir.
Bu giderler yıllık periyotlarla tüketilen ve bir sonraki yıla aktarılması hizmetin doğasına aykırı olan kalemlerdir.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yıllık Olma İlkesi ve Ödenek İptal/Devir Kuralları
Soru 7Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca, bütçe ödeneklerinin belirli bir malî yıl ile sınırlı olması kuralını ifade eden "yıllık olma ilkesi"nin en temel istisnası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birden fazla yılı kapsayan yatırım projelerine ilişkin sözleşmeler

Cevap

Birden fazla yılı kapsayan yatırım projelerine ilişkin sözleşmeler
Yıllık olma ilkesi, bütçe ile verilen harcama yetkisinin o malî yılın sonunda bitmesini gerektirir. Ancak büyük ölçekli ve uzun süreli yatırım projeleri (örneğin baraj, otoyol yapımı), teknik olarak bir yıl içinde tamamlanamayacağı için 5018 sayılı Kanun bu projeler için çok yıllı sözleşme yapılmasına izin vererek yıllık olma ilkesine bir istisna getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin tanımını hatırla.
Bütçe ödeneklerinin sadece bir malî yıl (1 Ocak - 31 Aralık) için verilmesi ve kullanılması kuralıdır.
İlkenin kapsamını belirlemek için temel tanımdan başlanmalıdır.
2
5018 sayılı Kanun'daki istisnaları gözden geçir.
Yatırım projeleri, geçici bütçe ve bazı durumlarda ödenek devirleri bu ilkeye esneklik kazandırır.
Yasal çerçevedeki özel durumları tespit etmek gerekir.
3
Seçenekleri bütçe ilkeleriyle eşleştir.
Yatırım projeleri dışındaki seçenekler genellik, birlik ve yasallık ilkeleriyle ilgilidir.
Doğru cevabı diğer ilkelerden ayırt etmek için eliminasyon yapılır.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yıllık Olma İlkesi ve Yatırım Projeleri İstisnası
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca, bütçe ödeneklerinin belirli bir mali yıl ile sınırlı olması ve o yılın sonunda kullanılmayan ödeneklerin iptal edilmesi "yıllık olma ilkesi"nin bir gereğidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söz konusu ilkenin uygulanmasına yönelik yasal bir istisna teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırım projelerine ilişkin sözleşmelerin gelecek yıllara yaygın yüklenmelere imkan tanıması

Cevap

Yatırım projelerine ilişkin sözleşmelerin gelecek yıllara yaygın yüklenmelere imkan tanıması yıllık olma ilkesinin bir istisnasıdır.
Yıllık olma ilkesi, bütçenin belirli bir zaman dilimi (genellikle bir yıl) için yetki vermesini öngörür. Ancak bazı kamu hizmetleri (örneğin büyük inşaat projeleri veya baraj yapımı gibi yatırım projeleri) doğası gereği bir yılda tamamlanamaz. 50185018 sayılı Kanun, bu tür durumlar için "gelecek yıllara yaygın yüklenmelere" izin vererek hizmetin kesintiye uğramamasını sağlar. Bu durum yıllık olma ilkesinin en temel ve somut istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin kapsamını belirle.
Bütçenin bir mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için geçerli olması ve ödeneklerin o yıl sonunda iptal edilmesi kuralıdır.
İlkenin temel kuralını bilmek, hangi durumun bu kuralı esnettiğini anlamayı sağlar.
2
50185018 sayılı Kanun'daki istisnai durumları gözden geçir.
Yatırım projeleri, geçici bütçe ve gelecek yıllara yaygın yüklenmeler bu ilkenin yasal istisnalarıdır.
Kanuni çerçevede süreklilik arz eden işlerin yıllık sınırın dışına taşabildiği durumları tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yıllık Olma İlkesi ve Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler

Daha Fazla Pratik

Bütçenin yıllık olma ilkesinin bir diğer önemli istisnası olan 'Geçici Bütçe' uygulamasının şartlarını ve süresini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun öngördüğü bütçe ilkeleri ve uygulama esasları dikkate alındığında, bütçenin "yıllık olma ilkesi" ve bu ilkeye getirilen hukuki istisnalar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yılı bütçe kanununda süresi belirtilmek ve tutarı gösterilmek kaydıyla, birden fazla yılı kapsayan yatırım projeleri için gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişilebilmesi, yıllık olma ilkesinin temel bir istisnasıdır.

Cevap

Birden fazla yılı kapsayan yatırım projeleri için gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişilebilmesi, bütçe kanununda belirtilmek şartıyla yıllık olma ilkesinin temel bir istisnasıdır.
Doğru seçenek, 50185018 sayılı Kanun'un 2727. maddesinde düzenlenen "Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler" mekanizmasını ifade etmektedir. Bu hükme göre, yatırım projeleri, personel taşıma, yemek hizmeti gibi süreklilik arz eden işlerde bütçe kanununda belirtilmek kaydıyla bir yılı aşan taahhütlere girilebilir. Bu durum, ödeneklerin mali yıl ile sınırlı olması kuralının en somut hukuki istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin tanımını analiz edin.
Bütçe yetkisinin 1212 aylık bir süre için verilmesini ve ödeneklerin o yılın sonunda hükmünü yitirmesini ifade eder.
İlkenin kapsamını belirlemek, istisnaları ayırt etmek için temel adımdır.
2
50185018 sayılı Kanun kapsamındaki istisnaları değerlendirin.
Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler (2727. madde) ve geçici bütçe uygulaması (1919. madde) gibi durumlar tespit edilir.
Yatırım projeleri gibi uzun vadeli işlerin tek bir yıla sığdırılamayacağı gerçeği, hukuki bir esneklik gerektirir.
3
Diğer bütçe ilkeleriyle olan kavramsal farkları kontrol edin.
Gelir-gider mahsubu (Genellik), harcama yetkisi (Yasallık) ve denetim süreçleri gibi kavramlar elenir.
Sorudaki çeldiriciler genellikle Genellik ve Yasallık ilkelerinden seçilmektedir.

Anahtar Kavram

Yıllık Olma İlkesi ve Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 10Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, bütçe ödeneklerinin kullanımı bir malî yıl ile sınırlıdır ve yıl sonunda harcanmayan ödenekler kural olarak iptal edilir. Ancak kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla bu "yıllık olma ilkesine" belirli yasal istisnalar getirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 50185018 sayılı Kanun kapsamında yıllık olma ilkesinin istisnaları arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belli bir kamu gelirinin, belirli bir kamu giderine tahsis edilmeden bütçeye kaydedilmesi

Cevap

Belli bir kamu gelirinin belirli bir kamu giderine tahsis edilmeden bütçeye kaydedilmesi seçeneği, bütçenin Genellik (Universality) ilkesi kapsamındaki Adem-i Tahsis kuralını ifade eder ve Yıllık Olma ilkesinin bir istisnası değildir.
Belli bir kamu gelirinin belirli bir gidere tahsis edilmemesi kuralı 'Adem-i Tahsis' olarak bilinir. Bu kural, bütçenin 'Genellik' ilkesinin bir alt unsurudur. Yıllık olma ilkesi ise bütçenin zaman boyutuyla (bir yıl) ilgiliyken; gelecek yıllara yaygın yüklenmeler, yatırım projeleri, geçici bütçe ve bazı ödenek devirleri bu zaman kısıtının yasal istisnalarını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin kapsamını belirle
Ödeneklerin bir malî yıl (1 Ocak - 31 Aralık) ile sınırlı olması ve yıl sonunda iptal edilmesi kuralıdır.
Soruda istenen kavramın temel sınırlarını çizmek için gereklidir.
2
5018 sayılı Kanun'daki istisnaları hatırla
Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler (Madde 27-28), Geçici Bütçe (Madde 24) ve Ödenek Devri (Hibe vb. özel durumlar).
Seçenekleri bu yasal çerçeve ile karşılaştırmak gerekir.
3
Çeldirici seçeneği analiz et
Gelirlerin giderlere tahsis edilmemesi (Adem-i Tahsis) Genellik ilkesiyle ilgilidir.
Yıllık olma ilkesi zamanla ilgiliyken, genellik ilkesi gelir ve giderlerin bütçeye kaydedilme usulüyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Bütçe İlkeleri ve İstisnaları (Yıllık Olma vs. Genellik)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistemi içerisinde "yıllık olma ilkesi" ile "gelecek yıllara yaygın yüklenmeler" arasındaki ilişki dikkate alındığında; mali yıl sonunda harcanmayan ödeneklerin hukuki durumu ve bu durumun yüklenme yetkisine etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali yıl sonunda harcanmayan ödenek tutarları, kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla iptal edilir; ancak bu durum idarenin giriştiği gelecek yıllara yaygın yüklenme yetkisini hukuken sona erdirmez.

Cevap

Mali yıl sonunda harcanmayan ödenek tutarlarının iptal edilmesinin, idarenin gelecek yıllara yaygın yüklenme yetkisini hukuken sona erdirmemesi doğru açıklamadır.
Bütçenin yıllık olma ilkesi gereği, bütçe ile verilen harcama yetkisi (ödenek) mali yıl sonunda biter. 50185018 sayılı Kanun'un 4040. maddesine göre harcanmayan ödenekler iptal edilir. Ancak gelecek yıllara yaygın yüklenmeler (2727 ve 2828. maddeler), idarenin bir mali yılı aşan işler için sözleşme yapabilmesine olanak tanır. Bu yetki, ödenek iptal edilse dahi hukuki geçerliliğini korur; çünkü yüklenme yetkisi 'harcama yetkisi'nden (ödenekten) farklı bir hukuki statüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin temel kuralını belirlemek.
Bütçe ödenekleri kural olarak bir mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için verilir ve yıl sonunda harcanmayan kısımlar iptal edilir.
Yıllık olma ilkesi, yasamanın yürütme üzerindeki denetimini periyodik hale getirir.
2
Gelecek yıllara yaygın yüklenme kavramını analiz etmek.
Bu uygulama, bir işin süresinin bir mali yılı aşmasına (örneğin 33 yıllık inşaat) ve bu süre için taahhüde girilmesine izin verir.
Bu durum, yıllık olma ilkesinin 'yüklenme/taahhüt yetkisi' bakımından bir istisnasıdır.
3
Ödenek ve yüklenme ayrımını yapmak.
Yüklenme çok yıllı olsa da, o yıla tahsis edilen ödenek harcanmazsa iptal edilir; ancak bu durum sözleşmenin veya yüklenme yetkisinin iptali anlamına gelmez.
50185018 sayılı Kanun'un 3535 ve 4040. maddeleri bu ayrımı netleştirir.

Anahtar Kavram

Ödeneklerin Yıllığı ve Yüklenme Yetkisinin Sürekliliği

Daha Fazla Pratik

Gelecek yıllara yaygın yüklenmelerin süre sınırlarını (örneğin yapım işlerinde 3 yıl kuralı) ve bu kuralın istisnalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre bütçenin "yıllık olma ilkesi" ve ödeneklerin kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe ödenekleri sadece ilgili olduğu mali yıl içinde kullanılabilir ve yıl sonunda harcanmayan tutarlar kural olarak iptal edilir.

Cevap

Bütçe ödeneklerinin sadece ilgili olduğu mali yıl içinde kullanılabileceği ve yıl sonunda harcanmayan tutarların kural olarak iptal edileceği ifadesi doğrudur.
Doğru cevap olan ifade, 5018 sayılı Kanun'un 35. maddesinde yer alan bütçe ödeneklerinin mali yıl ile sınırlı olması ve yıl sonunda harcanmayanların iptal edilmesi kuralını tam olarak yansıtmaktadır. Türkiye'de mali yıl 1 Ocak'ta başlar ve 31 Aralık'ta sona erer; bu süre zarfında kullanılmayan yetki (ödenek) kendiliğinden sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
5018 sayılı Kanun'un bütçe ilkeleriyle ilgili maddelerini inceleyin.
Kanun'un 13. ve 35. maddelerinde bütçe ödeneklerinin bir mali yıl ile sınırlı olduğu belirtilmiştir.
Yıllık olma ilkesinin yasal dayanağını belirlemek için.
2
Ödeneklerin yıl sonundaki hukuki durumunu değerlendirin.
Yıl sonunda harcanmayan ödenekler 'ödenek iptali' işlemine tabi tutulur.
İlkenin uygulama sonucunu tespit etmek için.
3
Seçeneklerde verilen diğer bütçe ilkelerini (Genellik, Yasallık, Birlik) eleyin.
Doğru tanımın yıllık olma ilkesine odaklanan seçenek olduğu görülür.
Kavram kargaşasını önlemek ve doğru ilkeyi seçmek için.

Anahtar Kavram

Yıllık Olma İlkesi (Annuity Principle)

Daha Fazla Pratik

Yıllık olma ilkesinin en önemli istisnası olan 'Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler' (Madde 27-28) konusunu inceleyerek bu kuralın hangi durumlarda esnetildiğini öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 'Bütçe ödeneklerinin kullanım süresi' başlıklı maddesinde, bütçe ilkelerinden 'yıllık olma ilkesi'ne yönelik bazı istisnai düzenlemeler getirilmiştir. Bu Kanun uyarınca, bütçe ödeneklerinin kullanım süresi ve ertesi yıla devri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış devletler veya uluslararası kuruluşlardan sağlanan dış kredilerle yürütülen projelerle ilgili ödeneklerden, malî yıl sonuna kadar harcanamayan kısımlar ertesi yıla devredilebilir.

Cevap

Dış kaynaklardan sağlanan dış kredilerle yürütülen projelerle ilgili ödeneklerin harcanamayan kısımlarının ertesi yıla devredilmesi, yıllık olma ilkesinin bir istisnasıdır.
Doğru seçenek olan dış kredilerle ilgili ifade, 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3535. maddesinde açıkça belirtilen bir istisnadır. Bu hükme göre, dış devletlerden veya uluslararası kuruluşlardan sağlanan dış kredilerle yürütülen projelerle ilgili ödeneklerin harcanamayan kısımları, ertesi yıla devredilerek aynı amaçla kullanılmaya devam edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçenin yıllık olma ilkesinin temel kuralını analiz etme
Bütçe ile verilen harcama yetkisi malî yıl (1 Ocak - 31 Aralık) ile sınırlıdır ve kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edilir.
Yıllık olma ilkesinin genel işleyişini anlamak istisnaları belirlemek için gereklidir.
2
50185018 sayılı Kanun'un 3535. maddesindeki istisnaları inceleme
Dış kredili projeler, akreditifler ve belirli yatırım projelerine dair ödeneklerin ertesi yıla devredilebileceği saptanmıştır.
Kanuni istisnaların kapsamını belirlemek sorunun doğru cevabına ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Bütçe Ödeneklerinin Kullanım Süresi ve İstisnaları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun "Bütçe ödeneklerinin kullanım süresi" başlıklı 3535. maddesi ve bütçenin "yıllık olma ilkesi"ne getirilen istisnai rejimler birlikte değerlendirildiğinde; kamu idarelerinin kullanımına sunulan bütçe ödeneklerinin mali yıl sonundaki hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış proje kredilerinden sağlanan ödenekler, yıllık olma ilkesinin bir istisnası olarak mali yıl sonuna kadar harcanamaması durumunda iptal edilmez ve ertesi yıl bütçesine devren ödenek kaydedilir.

Cevap

Dış proje kredilerinden sağlanan ödeneklerin mali yıl sonunda iptal edilmeyip ertesi yıla devredilmesi ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, dış proje kredilerinden sağlanan ödeneklerin yıllık olma ilkesinin bir istisnası olarak yıl sonunda iptal edilmeyip ertesi yıla devredileceğini belirtmektedir. 50185018 sayılı Kanun'un 3535. maddesi, genel kural olarak ödeneklerin yıl sonunda iptal edileceğini söylerken, dış proje kredilerinden sağlanan ödeneklerin bu kuralın dışında tutulduğunu ve projenin tamamlanmasına kadar devren kullanılabileceğini açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık Olma İlkesinin Genel Kuralını Belirleme
Bütçe ödenekleri kural olarak bir mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) için geçerlidir.
5018 sayılı Kanun'un 35. maddesine göre ödenekler mali yılın son günü saat 24:0024:00 itibarıyla iptal edilir.
2
Kanuni İstisnaları Tespit Etme
Dış proje kredileri ve gelecek yıllara yaygın yüklenmeler bu kuralın istisnalarıdır.
Yatırımların ve dış kaynaklı projelerin sürekliliğini sağlamak için yasa koyucu özel düzenlemeler yapmıştır.
3
Dış Proje Kredilerinin Hukuki Rejimini Analiz Etme
Dış proje kredilerinden sağlanan ödenekler iptal edilmez ve ertesi yıla devredilir.
Kredi anlaşmalarıyla belirli bir projeye özgülenen bu kaynakların mali yıl sınırı nedeniyle kaybedilmemesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

Ödeneklerin Kullanım Süresi ve Devir İstisnası
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru →

Kamu kurumlarının yürüttüğü bazı hizmet ve yatırımların doğası gereği bir mali yıl içerisinde tamamlanması mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda mevzuat, idarenin bir mali yılı aşan süreler için sözleşme (yüklenme) yapabilmesine imkan tanımıştır.

Süresi bir yılı aşan işlerin yapılmasına olanak sağlayan bu uygulama, aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisinin doğrudan bir istisnasını oluşturmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçenin yıllık olma ilkesi

Cevap

Bütçenin yıllık olma ilkesi
Bütçenin yıllık olma ilkesi, bütçe ile verilen harcama yetkisinin sadece bir mali yıl için geçerli olmasını ve yıl sonunda harcanmayan ödeneklerin iptal edilmesini gerektirir. Ancak yatırım projeleri gibi süresi bir yılı aşan işler için yapılan 'gelecek yıllara yaygın yüklenmeler', idareye sonraki yılların bütçelerini de kapsayan sözleşme yapma yetkisi vererek yıllık olma ilkesinin temel istisnasını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe ilkeleri arasındaki zaman kısıtını belirle
Bütçenin yıllık olma ilkesi, ödeneklerin 11 mali yıl (11 Ocak - 3131 Aralık) ile sınırlı olduğunu söyler.
İlkenin tanımı soruda verilen kuralın temelini oluşturur.
2
Soruda verilen uygulamayı analiz et
Bir yılı aşan işler (gelecek yıllara yaygın yüklenmeler), ödeneğin bir yılı aşan süreler için kullanılabilmesine imkan tanır.
Bu durum, yıllık olma kuralının dışına çıkıldığı (istisna) anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Bütçenin yıllık olma ilkesi ve gelecek yıllara yaygın yüklenmeler istisnası

Daha Fazla Pratik

Bütçenin yıllık olma ilkesinin diğer istisnaları olan 'dış proje kredileri' ve 'geçici bütçe' kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru →

Bir kamu idaresi, 20252025 yılı yatırım programında yer alan büyük ölçekli bir altyapı projesi için yılı içinde akreditif açmış ancak malın teslimi ve ödeme işlemlerinin 3131 Aralık tarihine kadar tamamlanamayacağı anlaşılmıştır. 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Bütçe ödeneklerinin kullanım süresi" ile ilgili hükümleri uyarınca, söz konusu ödenek artıkları hakkında tesis edilecek işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yılı içinde açılan akreditiflere ilişkin kredi artıkları ile taahhütnameye bağlanan kullanım artıkları ertesi yıla devredilir ve bu tutarlar karşılığı ödenekler ilgili kamu idaresi bütçesinin ilgili tertibine ödenek kaydolunur.

Cevap

Yılı içinde açılan akreditiflere ilişkin kredi artıkları ile taahhütnameye bağlanan kullanım artıkları ertesi yıla devredilir ve bu tutarlar karşılığı ödenekler ilgili kamu idaresi bütçesinin ilgili tertibine ödenek kaydolunur.
Doğru yanıt, 50185018 sayılı Kanun’un 3535. maddesinde yer alan açık hükmü yansıtmaktadır. Kanun'a göre, bütçe ödenekleri kural olarak mali yıl sonunda iptal edilse de; açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ile taahhütnameye bağlanan kullanım artıkları ertesi yıla devredilir. Bu tutarlar, yeni yılın bütçesinde ilgili tertibe ödenek olarak kaydedilir, böylece projenin finansal devamlılığı korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Durumun tespiti
Yatırım projesi için açılmış bir akreditif olduğu ve yıl sonuna kadar tamamlanamadığı belirlenmiştir.
Soruda verilen senaryonun hukuki kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
Yıllık olma ilkesi ve genel kuralın hatırlanması
5018 sayılı Kanun uyarınca bütçe ödeneklerinin kullanım süresi mali yıl ile sınırlıdır ve harcanmayanlar kural olarak iptal edilir.
Genel kuralın bilinmesi, istisnaların önemini kavramayı sağlar.
3
Kanun'un 35. maddesindeki istisnanın uygulanması
Akreditif ve taahhüt artıklarının iptal edilmeyip devredileceği kuralı tespit edilir.
Yıllık olma ilkesinin özel hukuk rejimine sahip istisnalarından biri bu durumdur.
4
Devir mekanizmasının belirlenmesi
Devredilen tutarların ertesi yıl bütçesinin ilgili tertibine ödenek olarak kaydedileceği sonucuna varılır.
Hukuki sürecin nasıl sonuçlanacağını belirleyen nihai adımdır.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yıllık Olma İlkesi ve Ödenek Devir İstisnaları

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun'un 27. ve 28. maddelerinde yer alan 'Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeler' konusuna bakarak yıllık olma ilkesinin diğer önemli istisnalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, bütçe ödeneklerinin "yıllık olma" ilkesi çerçevesinde malî yılın bitimiyle birlikte kullanım süresinin dolması kuralının temel istisnalarından biri olan "gelecek yıllara yaygın yükümlülükler" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yılı bütçesinde ödeneği bulunması kaydıyla; süresi üç yılı geçmemek üzere temizlik, yemek ve koruma gibi süreklilik arz eden hizmet işleri için gelecek yıllara yaygın yükümlülüğe girilebilir.

Cevap

Yılı bütçesinde ödeneği bulunması kaydıyla, süresi üç yılı geçmemek üzere temizlik, yemek, koruma ve taşıma gibi hizmet işleri için gelecek yıllara yaygın yükümlülüğe girilebilmesi yıllık olma ilkesinin doğru bir istisnasıdır.
Doğru cevap, 50185018 sayılı Kanun'un 2828. maddesinde düzenlenen hizmet alımları istisnasını yansıtmaktadır. Kanuna göre; süresi 33 yılı geçmemek üzere, yılı bütçesinde ödeneği bulunması kaydıyla; temizlik, yemek, koruma ve güvenlik, personel taşıma gibi süreklilik arz eden hizmetler için gelecek yıllara yaygın yükümlülüğe girilebilir. Bu durum, ödeneklerin yıl sonunda iptal edilmesi kuralının (yıllık olma ilkesi) yasal bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin tanımını ve genel kuralını hatırlamak.
Bütçe ödeneklerinin sadece ilgili malî yıl (1 Ocak - 31 Aralık) için geçerli olduğu ve yıl sonunda harcanmayanların iptal edildiği saptandı.
Sorunun temelini oluşturan ilkenin çerçevesini çizmek için gereklidir.
2
5018 sayılı Kanun kapsamında yıllık olma ilkesine getirilen istisnaları (Madde 27 ve 28) incelemek.
Yatırım projeleri (yıllara sâri inşaat) ve bazı hizmet alımları (temizlik, yemek vb.) için çok yıllı yükümlülüklerin yasal olduğu görüldü.
İstisnai durumların yasal sınırlarını (süre ve konu bakımından) doğrulamak gerekir.
3
Seçenekleri bu yasal çerçeve ile karşılaştırmak.
Hizmet işlerinde 3 yıllık süre sınırının yasal metne tam uyum sağladığı, diğer seçeneklerin ise kavramları karıştırdığı anlaşıldı.
Doğru yasal gerekçeyi yanlış yorumlardan ayırt etmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Yıllık Olma İlkesi ve Gelecek Yıllara Yaygın Yükümlülükler (Madde 28)
Soru 18Soru →

Bir kamu idaresi, 20252025 yılı bütçesindeki yatırım ödeneklerini kullanarak iki farklı işlem tesis etmiştir:

I. Bir inşaat işi için yüklenici ile sözleşme imzalanmış ancak işin %20\%20'lik kısmı (taahhüt artığı) mali yıl sonuna kadar tamamlanamamıştır.
II. Yurt dışından ithal edilecek teknik ekipmanlar için banka nezdinde akreditif açılmış ancak cihazlar yıl sonuna kadar gümrükten çekilmemiştir.

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun "yıllık olma" ilkesi ve "ödeneklerin kullanım süresi" hükümleri uyarınca, bu iki işleme ait ödeneklerin 3131 Aralık itibarıyla hukuki durumu aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnşaat işindeki taahhüt artığına ilişkin ödenek mali yıl sonunda iptal edilirken; akreditif karşılığı olan ödenek tutarı iptal edilmez ve ertesi yıla devredilen ödenek olarak kaydedilir.

Cevap

İnşaat işindeki taahhüt artığına ilişkin ödenek mali yıl sonunda iptal edilirken; akreditif karşılığı olan ödenek tutarı iptal edilmez ve ertesi yıla devredilen ödenek olarak kaydedilir.
5018 sayılı Kanun’un 35. maddesine göre, bütçe ödenekleri mali yıl sonuna kadar kullanılabilir ve kullanılmayanlar iptal edilir. Ancak aynı madde, akreditif karşılığı olan ödeneklerin yıl sonunda iptal edilmeyeceğini ve ertesi yıla devredilen ödenek olarak kaydedileceğini açıkça hükme bağlamıştır. İnşaat işindeki taahhüt artığı ise bu istisnalar arasında yer almadığından, yıllık olma ilkesi gereği ilgili yıl sonunda iptal edilir ve işin devamı için yeni yıl bütçesinden ödenek kullanılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık olma ilkesinin temel kuralını hatırla.
Bütçe ödenekleri mali yıl ile sınırlıdır ve yıl sonunda kullanılmayanlar iptal edilir (50185018 S.K. Md. 3535).
Genel kuralın kapsamını belirlemek için.
2
Akreditif işlemlerine ilişkin özel hükmü analiz et.
Yılı içinde açılan akreditiflere ilişkin ödenekler, yıl sonunda iptal edilmeyen ödenekler arasında sayılmıştır.
İstisnai durumu tespit etmek için.
3
Taahhüt artıkları ile akreditifleri karşılaştır.
Taahhüt artıkları (sözleşmeye bağlanmış ama gerçekleşmemiş kısım) için ödenek devri kuralı yoktur; akreditifler ise doğrudan devredilir.
İki farklı hukuki durum arasındaki nüansı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yıllık Olma İlkesi ve Ödenek İptal/Devir Rejimi
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 19Soru →

19821982 Anayasası’nın 161161. maddesi ve 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri çerçevesinde; Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun süresinde yürürlüğe konulamaması durumunda, bütçenin "yıllık olma" ilkesinin sürekliliğini sağlamak amacıyla başvurulacak hukuki yollarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçici bütçe kanunu çıkarılamazsa, bütçe kanunu yürürlüğe girene kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır.

Cevap

Merkezi yönetim bütçe kanunu süresinde yürürlüğe girmezse geçici bütçe kanunu çıkarılır, bu da yapılamazsa bir önceki yıl bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır.
Doğru ifade, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun yürürlüğe girmemesi durumunda izlenecek ikili kademeli yolu (Geçici Bütçe Kanunu veya Yeniden Değerleme Oranı ile artırılan eski bütçe) doğru tanımlamaktadır. 19821982 Anayasası'nın 161161. maddesinde yapılan 20172017 değişikliği ile bütçe krizlerini önlemek adına geçici bütçe çıkarılamaması haline özel bir 'otomatik yürürlük' mekanizması eklenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kanununun zamanında yürürlüğe girmeme durumunu analiz etme
Mali yıl başı itibarıyla (11 Ocak) yeni bütçenin olmaması yıllık olma ilkesinin kesintiye uğraması riskini doğurur.
Hukuki bir boşluk oluşmaması için anayasal bir çözüm gereklidir.
2
Hiyerarşik çözüm mekanizmalarını sıralama
Önce geçici bütçe kanunu çıkarılması denenir; bu başarılı olmazsa otomatik mekanizma devreye girer.
20172017 Anayasa değişikliği ile bütçe hakkının sürekliliği garanti altına alınmıştır.
3
Otomatik mekanizmanın şartlarını belirleme
Bir önceki yılın bütçesi esas alınır ve bu rakamlar yeniden değerleme oranına göre güncellenir.
Enflasyonist etkiler karşısında bütçe ödeneklerinin reel değerini korumak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Yıllık Olma İlkesi ve Geçici Bütçe Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Bütçenin 'yıllık olma' ilkesinin diğer önemli istisnası olan 'gelecek yıllara yaygın yüklenmeler' (Art. 2727 ve 2828) konusundaki süre sınırlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 20Soru →

Kamu mali yönetiminde bütçe ödeneklerinin kullanım süresine ilişkin kısıtlamalar ile bu sürenin yasal çerçevede esnetilmesine imkan veren çok yıllı uygulamalar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe ile verilen harcama yetkisi kural olarak mali yılın bitimiyle sona erer; ancak yatırım projeleri için mevzuatta öngörülen gelecek yıllara yaygın yükümlülükler bu kuralın temel istisnalarından biridir.

Cevap

Bütçe ödeneklerinin kullanım süresinin kural olarak mali yıl sonunda bittiğini, ancak yatırım projelerine yönelik gelecek yıllara yaygın yükümlülüklerin bu durumun yasal bir istisnası olduğunu belirten ifade doğrudur.
Bütçenin yıllık olma ilkesi gereği, bütçe ile verilen harcama yetkisi mali yılın bitimiyle (3131 Aralık) sona erer ve harcanamayan ödenekler iptal edilir. Ancak modern bütçeleme ihtiyaçları doğrultusunda, 50185018 sayılı Kanun'un 2828. maddesinde düzenlenen 'gelecek yıllara yaygın yükümlülükler' (özellikle yatırım projeleri ve bazı hizmet alımları) ve 3535. maddesindeki dış proje kredileri gibi durumlar bu ilkenin yasal istisnalarını oluşturur. Bu sayede kamu hizmetlerinin sürekliliği ve uzun vadeli yatırımların finansmanı yasal bir zemine oturtulur.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçenin yıllık olma ilkesinin temel kuralını belirle.
Bütçe ödenekleri 11 Ocak - 3131 Aralık tarihleri arasındaki mali yıl için geçerlidir ve yetki yıl sonunda biter.
50185018 sayılı Kanun'un 2626. ve 3535. maddeleri bütçe yetkisinin yıllık olduğunu hükme bağlar.
2
Çok yıllı uygulamaları ve istisnaları analiz et.
Gelecek yıllara yaygın yükümlülükler (50185018/2828. md) ve dış proje kredileri (50185018/3535. md) gibi durumlar ödenek kullanımını bir yılın ötesine taşır.
Büyük yatırım projelerinin veya sürekli hizmetlerin doğası gereği tek bir mali yıla sığdırılamaması bu istisnaları zorunlu kılar.
3
Seçeneklerdeki yasal uygunluğu kontrol et.
Doğru yargı, genel kural ile istisna arasındaki ilişkiyi mevzuata uygun kuran ifadedir.
Yatırım projelerine yönelik çok yıllı taahhütler yıllık olma ilkesinin en temel ve yaygın istisnasıdır.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yıllık Olma İlkesi ve Gelecek Yıllara Yaygın Yükümlülükler

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun'un 28. maddesinde yer alan 'gelecek yıllara yaygın yükümlülükler' için hangi harcama türlerinin (akaryakıt, yiyecek, ilaç vb.) ve hangi süre sınırlarının belirlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Sayfa 1 / 2Sonraki