J.M. Buchanan ve R.E. Wagner, "Açıkların Demokrasisi" (Democracy in Deficit) adlı eserlerinde, Keynesyen maliye politikasının demokratik kurumlara entegrasyonunun yarattığı tahribatı incelemişlerdir. Yazarlara göre, geleneksel maliye anlayışının terk edilmesi, demokratik sistemlerde maliye politikasının doğasında var olan bir "asimetriyi" ortaya çıkarmış ve kronik mali sorunlara zemin hazırlamıştır.
Kamu Tercihi Teorisi ve Anayasal İktisat perspektifinden bakıldığında; Buchanan ve Wagner'in eleştirdiği bu asimetrik maliye politikası uygulamasının temel nedeni ve bu sorunu çözmek için önerdikleri politika kuralı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- [Neden] Siyasetçilerin oy kaygısıyla durgunluk dönemlerinde genişletici politikaları hevesle uygularken, enflasyon dönemlerinde daraltıcı politikalardan kaçınması / [Çözüm] Denk bütçe ilkesinin anayasal bir zorunluluk haline getirilmesiCevap
- B[Neden] Devletin gelir maksimizasyonu peşinde koşan bir tekel gibi davranarak vergi yükünü sürekli artırma eğiliminde olması / [Çözüm] Vergi matrahı ve oranlarının anayasal kurallarla sınırlandırılması
- C[Neden] İradi maliye politikalarının uygulanması sırasında ortaya çıkan teşhis ve uygulama gecikmelerinin istikrarsızlığı derinleştirmesi / [Çözüm] Maliye politikası yerine para arzının sabit bir kurala bağlanması
- D[Neden] Rasyonel karar birimlerinin, bugünkü borçlanmanın gelecekteki vergiler anlamına geldiğini bilerek tüketimlerini kısması / [Çözüm] Kamu harcamalarının yalnızca dolaysız vergilerle finanse edilmesi
- E[Neden] Bürokratların kendi faydalarını artırmak amacıyla optimum seviyenin çok üzerinde bir kamu bütçesi talep etmesi / [Çözüm] Kamu hizmetlerinin üretiminde piyasa mekanizmasına ve özelleştirmeye ağırlık verilmesi
Cevap
Siyasetçilerin oy kaygısıyla durgunluk dönemlerinde genişletici politikaları hevesle uygularken, enflasyon dönemlerinde daraltıcı politikalardan kaçınması / Denk bütçe ilkesinin anayasal bir zorunluluk haline getirilmesi
Kamu Tercihi Teorisi çerçevesinde J.M. Buchanan ve R.E. Wagner, 'Açıkların Demokrasisi' isimli çalışmalarında, Keynesyen maliye politikasının demokratik süreçlerde yapısal bir asimetri yarattığını savunmuşlardır. İktisadi dalgalanmalara karşı Keynesyen reçete; durgunlukta harcama artışı/vergi indirimi (genişletici), enflasyonda ise harcama kesintisi/vergi artışı (daraltıcı) önerir. Ancak siyasetçiler rasyonel oy maksimizasyonu peşinde koştukları için, seçmenlere hoş görünen genişletici politikaları severek uygularken, oy kaybettiren daraltıcı politikalardan kaçınırlar. Bu asimetrik davranış kronik bütçe açıklarına ve enflasyona neden olur. Yazarlara göre çözüm, politikacıların takdir yetkisini kısıtlayan ve klasiklerin savunduğu 'denk bütçe' ilkesinin katı bir anayasal kural haline getirilmesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Buchanan-Wagner Asimetrik Maliye Politikası Eleştirisi ve Anayasal Denk Bütçe