Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTicari Kazançlar

Bay (A), nüfusu 35.00035.000 olan bir ilçede perakende kırtasiye işletmeciliği yapmaktadır ve bu faaliyeti nedeniyle basit usule tabi olmanın genel ve özel şartlarını sağlamaktadır. Ancak Bay (A), aynı zamanda hukukçu kimliğiyle bağımsız olarak "arabuluculuk" faaliyeti yürütmekte ve bu hizmeti karşılığında serbest meslek makbuzu düzenlemektedir. Bay (A), kırtasiye işletmesinde kullandığı aracın karıştığı ve tam kusurlu olduğu bir trafik kazası neticesinde karşı tarafa ödediği 15.00015.000 TL tazminatı da ticari kazancından indirmek istemektedir.

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) hükümleri uyarınca, Bay (A)'nın vergilendirilmesi ve gider indirimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kırtasiye faaliyeti basit usul şartlarını taşıdığı için bu kazanç GVK Mükerrer Madde 20/A kapsamında gelir vergisinden müstesnadır; arabuluculuk kazancı ise serbest meslek kazancı olarak gerçek usulde beyan edilir.
  2. Basit usule tabi olanların serbest meslek faaliyetinde bulunması yasak olduğundan, kırtasiye kazancı da gerçek usulde vergilendirilir ve şahsi kusura dayalı tazminat gider olarak indirilemez.Cevap
  3. C
    Ödenen tazminat, ticari işletmenin faaliyetleri sırasında gerçekleşen bir kaza sonucu doğduğundan, kusur oranına bakılmaksızın GVK Madde 40 kapsamında safi kazancın tespitinde indirilebilir.
  4. D
    Arabuluculuk faaliyeti bir 'ticari organizasyon' ve sermaye unsuru gerektirmediği için Bay (A), her iki faaliyeti için de basit usul hükümlerinden yararlanmaya devam edebilir.
  5. E
    Bay (A), arabuluculuk kazancının yıllık tutarı GVK Madde 48'deki özel şartları aşmadığı sürece bu kazancını 'Basit Usul' kapsamında beyan edebilir.

Cevap

Serbest meslek faaliyetinde bulunanların basit usulden yararlanması mümkün olmadığından, kırtasiye kazancı da gerçek usulde vergilendirilir ve mükellefin şahsi kusurundan kaynaklanan tazminat ödemesi gider olarak kabul edilmez.
Doğru seçenek, Bay (A)'nın arabuluculuk (serbest meslek) faaliyeti nedeniyle basit usulden yararlanamayacağını ve tam kusurlu olduğu kaza nedeniyle ödediği tazminatı gider yazamayacağını belirtmektedir. GVK Madde 46 uyarınca basit usulde vergilendirilenlerin serbest meslek faaliyetinde bulunması yasaktır. Ayrıca GVK Madde 41/6, şahsi kusurdan doğan tazminatların indirimini açıkça yasaklamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kazanç Türlerini Belirleme
Kırtasiye işletmeciliği 'Ticari Kazanç', bağımsız arabuluculuk ise 'Serbest Meslek Kazancı'dır.
Ticari kazanç sermaye ve organizasyona, serbest meslek kazancı ise şahsi mesai ve uzmanlığa dayanır.
2
Basit Usul Uygunluğunu Değerlendirme
Mükellef, serbest meslek faaliyeti nedeniyle ticari kazancı için basit usulden yararlanamaz.
GVK Madde 46'ya eklenen hüküm uyarınca, basit usulde vergilendirilenlerin serbest meslek faaliyetinde bulunması yasaklanmıştır; bu faaliyet gerçek usulde vergilendirilmeyi zorunlu kılar.
3
Gider İndirimini Kontrol Etme
15.00015.000 TL tutarındaki tazminat gider olarak indirilemez.
GVK Madde 41/6 uyarınca, mükellefin şahsi kusurlarından doğan tazminatlar (akitler dolayısıyla ödenenler hariç) ticari kazancın tespitinde gider yazılamaz.

Anahtar Kavram

Basit Usulde Vergilendirme Yasakları ve Gider İndirimi Sınırları
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari Kazançlar

Bu konudan daha fazla soru