Soru

Zorluk: OrtaMusgrave ve Rostow Gelişme Aşamaları Yaklaşımı

Musgrave ve Rostow'un "Gelişme Aşamaları Yaklaşımı"na göre, kişi başına düşen gelirin yüksek seviyelere ulaştığı ve kitle tüketiminin yaygınlaştığı olgunluk (gelişmişlik) evresinde kamu harcamalarının yapısında belirgin bir değişim gözlemlenir.

Bu evrede kamu harcamalarının gelişim seyri ve yapısı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sosyal sabit sermaye birikimini sağlamak amacıyla bütçe kaynaklarının ezici bir çoğunluğu yollar, barajlar ve ağır sanayi gibi fiziki altyapı yatırımlarına tahsis edilir.
  2. B
    Sanayileşmenin yarattığı dışsallıklar ve karmaşıklaşan hukuki ilişkiler nedeniyle devletin iç güvenlik, adalet ve diplomasi harcamalarında sürekli ve sıçramalı olmayan bir artış yaşanır.
  3. Artan gelir düzeyiyle birlikte talebin gelir esnekliği birden büyük olan eğitim, sağlık, sosyal güvenlik programları ve gelir dağılımını düzeltici transfer harcamaları ağırlık kazanır.Cevap
  4. D
    Ekonomik büyümenin sürdürülebilmesi için piyasa başarısızlıklarını gidermeye yönelik beşerî sermaye yatırımları ile özel yatırımları tamamlayıcı nitelikteki harcamalar zirve noktasına ulaşır.
  5. E
    Tüketim alışkanlıklarının değişmesine bağlı olarak devletin bizzat mal ve hizmet üretimi artarken, karşılıksız nitelikteki gerçek olmayan harcamaların kamu bütçesindeki payı hızla daralır.

Cevap

Olgunluk evresinde, talebin gelir esnekliği yüksek olan sosyal güvenlik, sağlık ve refah transferlerine yönelik kamu harcamaları ağırlık kazanır.
Musgrave ve Rostow'a göre olgunluk (kitle tüketimi) evresine ulaşmış bir toplumda, temel fiziksel ve ekonomik altyapı yatırımları tamamlanmıştır. Bu nedenle devletin harcama bileşimi; yüksek teknoloji gerektiren alanlar ile sosyal güvenlik, sağlık, nitelikli eğitim ve yoksullukla mücadele gibi refah transferlerine kayar. Bu tür hizmetlerin talebinin gelir esnekliği birden büyük olduğu için, kişi başına gelir arttıkça bu harcamalara ayrılan pay da oransal olarak artar.

Adım Adım Çözüm

1
Musgrave ve Rostow'un teorisinde sorulan evreyi (olgunluk/kitle tüketimi evresi) tespit et.
Teori üç aşamadan oluşur: Erken kalkınma, orta (geçiş) evre ve olgunluk evresi.
Soruda hangi aşamanın özelliklerinin arandığını netleştirmek çözümün temelidir.
2
Olgunluk evresinin temel ekonomik dinamiklerini analiz et.
Bu evrede fiziki altyapı tamamlanmış, kişi başına gelir maksimize olmuştur. Bireylerin nitelikli hizmetlere (temiz çevre, ileri sağlık, kaliteli eğitim, emeklilik güvencesi) olan talebi, gelirlerinden daha hızlı artar (talebin gelir esnekliği > 1).
Toplumsal refah düzeyi arttıkça devletin klasik fonksiyonlarından ziyade sosyal devlet fonksiyonları ön plana çıkar.
3
Seçenekleri analiz ederek bu dinamiklerle eşleşen ifadeyi bul.
Refah transferlerinin ve gelir esnekliği yüksek kamu hizmetlerinin ağırlık kazandığını belirten seçenek doğru yanıttır. Fiziki altyapı ilk evreye, beşerî sermaye yatırımları ise orta evreye aittir.
Yanlış seçenekler diğer evrelerin veya Wagner gibi diğer teorilerin özelliklerini barındırmaktadır.

Anahtar Kavram

Musgrave ve Rostow'un gelişme aşamalarına göre; erken evrede sosyal sabit sermaye (fiziki altyapı), orta evrede beşerî sermaye (piyasa tamamlayıcılığı), olgunluk evresinde ise sosyal transferler ve refah harcamaları ön plandadır.
Bu soruyu puanla