Bir ülkede yaşanan doğal afet sonrası merkezi yönetim tarafından aşağıdaki harcamalar yapılmıştır:
I. Afet bölgesinde yıkılan devlet hastanesinin yeniden inşası için müteahhitlik firmasına yapılan ödemeler
II. Afetzedelere doğrudan nakdi yardım yapılması
III. Afet bölgesinde görevlendirilen sağlık personeline ödenen fazla mesai ücretleri
A.C. Pigou'nun kamu giderleri sınıflandırması dikkate alındığında, bu harcamaların niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- I ve III numaralı harcamalar devletin mal ve hizmet alımı karşılığında milli gelirden doğrudan pay aldığı verimli giderler iken, II numaralı harcama yalnızca satın alma gücünün aktarılmasını ifade eden verimsiz giderdir.Cevap
- BI numaralı harcama sermaye birikimi sağladığı için verimli, II ve III numaralı harcamalar cari tüketimi artırdığı için verimsiz gider sınıfında yer alır.
- CII numaralı harcama sosyal devlet ilkesi gereği toplumsal refahı artırdığından verimli gider kabul edilirken, III numaralı harcama bürokratik maliyet yarattığı için verimsiz giderdir.
- DHer üç harcama kalemi de afet dönemi gibi olağanüstü koşullarda gerçekleştirildiğinden, sınıflandırmada 'gerçek olmayan' harcamalar kapsamında değerlendirilir.
- EII numaralı harcamanın yanı sıra, devlete maddi bir varlık (sermaye malı) bırakmayan III numaralı harcama da karşılıksız kabul edilerek verimsiz gider statüsünde sınıflandırılır.
Cevap
I ve III numaralı harcamalar devletin mal ve hizmet alımı karşılığında milli gelirden doğrudan pay aldığı verimli giderler iken, II numaralı harcama yalnızca satın alma gücünün aktarılmasını ifade eden verimsiz giderdir.
A.C. Pigou'nun kamu giderleri sınıflandırmasında 'verimli' giderler, devletin harcama anında ekonomiden mal veya hizmet (üretim faktörü) çektiği, dolayısıyla reel kaynak kullanımını ifade eden harcamalardır (modern anlamda Reel Harcamalar). 'Verimsiz' giderler ise devletin doğrudan bir mal veya hizmet alımı yapmaksızın, topladığı vergileri veya kaynakları belirli kesimlere karşılıksız olarak aktardığı harcamalardır (modern anlamda Transfer Harcamaları). Buna göre; hastane inşaatı (I) bir eser karşılığıdır ve verimlidir. Personel fazla mesai ücreti (III) doğrudan emek hizmeti karşılığıdır ve verimlidir. Ancak afetzedelere nakdi yardım (II) devletin bir mal/hizmet alımını içermeyip sadece satın alma gücü aktarımı sağladığı için verimsiz (transfer) giderdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pigou'nun Verimli ve Verimsiz Giderler Sınıflandırması