Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

Demokratik bir ülkede parlamento üyeleri, kendi seçim bölgelerine fayda sağlayacak ancak genel kurulda salt çoğunluk desteğine sahip olmayan yerel altyapı projelerini yasalaştırmak amacıyla, diğer üyelerin projelerine karşılıklı olarak destek verme stratejisi izlemişlerdir. Bunun sonucunda, kabul edilen projelerin toplam maliyeti nedeniyle genel kamu harcamaları, medyan seçmenin tercih ettiği optimal seviyenin çok üzerine çıkmıştır. Üstelik bu genişletici harcamaların finansmanı, seçmenlerin anlık vergi yükünü tam olarak hissedemeyeceği karmaşık yapılı dolaylı vergiler ve devlet borçlanması yoluyla sağlanmıştır.

Kamu Tercihi Teorisi bağlamında; harcamaların artmasına neden olan bu parlamenter davranış biçimi ile uygulanan finansman yönteminin seçmen üzerinde yarattığı algısal durum aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    Rant Kollama (Rent-Seeking) – Baumol Hastalığı
  2. Oy Ticareti (Logrolling) – Mali Yanılsama (Fiscal Illusion)Cevap
  3. C
    Ortanca Seçmen Teoremi – Mali Sürüklenme (Fiscal Drag)
  4. D
    Niskanen Bürokrasi Modeli – Peacock-Wiseman Sıçrama Etkisi
  5. E
    Bütçe Maksimizasyonu – Wagner Kanunu

Cevap

Kamu harcamalarının artmasına yol açan karşılıklı proje desteği durumu 'Oy Ticareti' (Logrolling), finansman yönteminin vergi yükünü gizlemesi ise 'Mali Yanılsama' (Fiscal Illusion) kavramı ile açıklanır.
Soruda verilen iki aşamalı senaryoda parlamenterlerin çoğunluk sağlamak için birbirlerinin yasa tasarılarına karşılıklı olarak verdikleri destek, Kamu Tercihi Teorisinde 'Oy Ticareti' (Logrolling) olarak adlandırılır. Bu uygulamanın maliyetinin seçmene doğrudan yansıtılmayıp borçlanma ve dolaylı vergiler aracılığıyla gizlenmesi, seçmenin kamu hizmetini gerçek maliyetinden daha ucuz sanmasına neden olan 'Mali Yanılsama' (Fiscal Illusion) kavramıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki ilk temel davranışı (parlamento üyelerinin projeleri geçirmek için karşılıklı destek vermesi) analiz et.
Bu durum, temsilcilerin tek başlarına geçiremeyecekleri kararları oy birleştirme yoluyla geçirmesini ifade eden 'Oy Ticareti' (Logrolling) kavramıdır.
Kamu Tercihi Teorisinde politik karar alma süreçlerinde azınlıkların yoğun tercihlerinin çoğunluk kuralı altında yasalaşması oy ticareti ile mümkündür.
2
Senaryodaki ikinci durumu (finansmanın borçlanma ve dolaylı vergilerle sağlanarak vergi yükünün gizlenmesi) analiz et.
Seçmenlerin katlandıkları maliyeti (vergi yükünü) tam olarak algılayamaması ve bu nedenle harcama artışlarına daha az tepki vermesi durumu 'Mali Yanılsama'dır.
Mali Yanılsama, bütçe açıklarının, borçlanmanın veya karmaşık vergi sistemlerinin seçmen üzerindeki psikolojik illüzyon etkisini tanımlar.
3
Belirlenen iki kavramı seçenekler arasında eşleştir.
Doğru eşleşmenin 'Oy Ticareti (Logrolling) – Mali Yanılsama (Fiscal Illusion)' olduğunu tespit et.
Diğer seçeneklerde yer alan Niskanen, Wagner, Baumol veya Peacock-Wiseman modelleri soruda verilen mekanizmalardan tamamen farklı gerekçelere (bürokrasi, savaş, verimlilik, sanayileşme) dayanmaktadır.

Anahtar Kavram

Oy Ticareti (Logrolling) ve Mali Yanılsama (Fiscal Illusion)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

Bu konudan daha fazla soru