Examkin

Soru

Zorluk: OrtaPiyasa Şekillerinin Yansımaya Etkisi

Tam rekabet piyasasında aynı miktarda vergi hasılatını sağlayan spesifik ve ad-valorem vergiler üretim ve fiyat düzeyi üzerinde özdeş etkilere sahipken; monopol (tekel) piyasasında ad-valorem verginin, spesifik vergiye kıyasla daha düşük bir fiyat artışına ve daha az üretim kaybına yol açmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ad-valorem verginin, monopolcünün karşılaştığı talep eğrisini daha esnek (yatık) hale getirerek firmanın fiyat üzerindeki kontrolünü zayıflatmasıCevap
  2. B
    Spesifik verginin marjinal maliyetleri etkilememesi, ad-valorem verginin ise marjinal maliyetleri aşağı çekmesi
  3. C
    Monopol piyasasında talep esnekliğinin her noktada sonsuz kabul edilmesi
  4. D
    Ad-valorem verginin marjinal hasılat eğrisini paralel olarak yukarı kaydırarak üretimi teşvik etmesi
  5. E
    Spesifik verginin maktu (götürü) bir vergi niteliğinde olması nedeniyle monopolcü tarafından yansıtılamaması

Cevap

Ad-valorem verginin monopolcünün karşılaştığı talep eğrisini daha esnek hale getirerek fiyat artırma gücünü kısıtlamasıdır.
Ad-valorem vergi, fiyatın belirli bir oranı olarak uygulandığı için talep eğrisini yatıklaştırarak (esnekliğini artırarak) monopolcünün fiyatlama davranışını disipline eder. Aynı vergi hasılatı hedeflendiğinde, bu 'esneklik etkisi' sayesinde monopolcü, spesifik vergiye göre fiyatı daha düşük bir seviyede tutmak zorunda kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapıları ile vergi türleri arasındaki ilişkiyi analiz etme
Tam rekabette P=MCP = MC olduğu için vergi türü (hasılat aynıysa) fark yaratmaz; ancak monopolde fiyat marjinal maliyetin üzerinde belirlenir ve bu fark (markup) talep esnekliğine bağlıdır.
Monopolcünün fiyat belirleme gücü, marjinal hasılat ile talep esnekliği arasındaki ilişkiye dayanır.
2
Vergi türlerinin talep eğrisi üzerindeki geometrik etkisini belirleme
Spesifik vergi talep eğrisini paralel olarak aşağı kaydırırken, ad-valorem vergi talep eğrisini daha yatık (daha esnek) hale getirecek şekilde döndürür.
Ad-valorem vergi fiyatın bir yüzdesi olarak alındığından, yüksek fiyatlarda daha fazla, düşük fiyatlarda daha az vergi yükü yaratarak eğriyi döndürür.
3
Esneklik değişiminin fiyatlama üzerindeki etkisini değerlendirme
Daha esnek bir talep eğrisiyle karşılaşan monopolcü, spesifik vergiye kıyasla fiyatı daha az artırmak zorunda kalır çünkü fiyat artışına karşılık talepteki azalma daha şiddetli olur.
Esnekliğin artması, monopolcünün piyasa gücünü azaltan bir unsurdur.

Anahtar Kavram

Monopolde Vergi Etkinliği (Specific vs Ad-valorem)

Daha Fazla Pratik

Monopol piyasasında maktu vergilerin kısa dönemde neden yansıtılamayacağını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Piyasa Şekillerinin Yansımaya Etkisi

Bu konudan daha fazla soru