Soru

Zorluk: OrtaPiyasa Şekillerinin Yansımaya Etkisi

Vergi yansıması teorisinde; doğrusal (lineer) bir talep eğrisi ve sabit maliyet koşullarının geçerli olduğu varsayıldığında, piyasada rekabet düzeyinin azalması (tam rekabetten monopol yapısına geçilmesi) durumunda verginin ileriye doğru yansıtılma (fiyata yansıma) derecesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Fiyata yansıtılan vergi oranı %100'den %50'ye gerileyerek azalır.Cevap
  2. B
    Monopol gücü arttığı için fiyata yansıtılan miktar vergi miktarının (t) üzerine çıkar.
  3. C
    Tam rekabetten uzaklaşıldığı için verginin fiyata yansıtılması tamamen imkansız hale gelir.
  4. D
    Maliyetler sabit olduğu sürece piyasa yapısındaki değişim yansıma derecesini etkilemez.
  5. E
    Piyasa gücü arttıkça verginin fiyata yansıma hızı ve derecesi her durumda artar.

Cevap

Doğrusal talep ve sabit maliyet koşullarında, piyasa tam rekabetten monpole dönüştükçe verginin fiyata yansıtılan kısmı %100'den %50'ye düşer.
Doğrusal talep ve sabit maliyet koşulları altında, tam rekabet piyasasında verginin tamamı (%100) fiyat artışı olarak tüketiciye yansırken (ΔP=t\Delta P = t); monopol piyasasında marjinal hasılat (MR) eğrisinin geometrik özellikleri nedeniyle fiyat artışı vergi miktarının yarısı (%50) kadar olur (ΔP=t/2\Delta P = t/2). Bu nedenle rekabet azaldıkça yansıma derecesi düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Tam rekabet piyasası için yansıma analizini yapınız.
Tam rekabet piyasasında sabit maliyetler altında arz eğrisi tam esnektir (εs=ε_s = \infty). Bu durumda spesifik bir vergi uygulandığında, fiyat vergi miktarı (tt) kadar artar (ΔP=t\Delta P = t). Yani yansıma %100'dür.
Tam esnek arz koşullarında üretici vergi yükünü taşıyamaz ve tamamını fiyata ekler.
2
Monopol piyasası için doğrusal talep varsayımıyla yansıma analizini yapınız.
Doğrusal talep eğrisi (P=abQP = a - bQ) ve sabit marjinal maliyet (cc) varsayımı altında, monopolcü MR=MC+tMR = MC + t kuralına göre üretimini ayarlar. Bu matematiksel çözüm sonucunda fiyat artışı vergi miktarının yarısına eşit olur (ΔP=0,5t\Delta P = 0,5t). Yani yansıma %50'dir.
Monopolcü, karını maksimize etmek için vergi artışını fiyata yansıtırken satış miktarındaki azalmayı da dengelemek zorundadır.
3
İki piyasa yapısını yansıma derecesi açısından karşılaştırınız.
Tam rekabetten (%100) monopole (%50) geçildiğinde yansıma derecesinin azaldığı tespit edilir.
Marjinal hasılat eğrisinin eğimi talep eğrisinin iki katı olduğu için, MC'deki bir birimlik kayma fiyatı sadece yarım birim etkiler.

Anahtar Kavram

Piyasa Yapısı ve Vergi Yansıması Arasındaki İlişki

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak; tam rekabette ΔP/Δt=1\Delta P / \Delta t = 1 iken, monopolde (doğrusal talep) ΔP/Δt=1/2\Delta P / \Delta t = 1/2 olduğu hatırlanarak karşılaştırma yapılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla