İktisadi düşünce tarihinde maliye politikasının rolü, 1929 Büyük Buhranı ile birlikte radikal bir dönüşüm geçirmiştir. Keynes'in öncülüğünü yaptığı bu yeni dönemde, bütçe politikasının salt devletin finansman ihtiyacını karşılayan tarafsız bir araç olmaktan çıkarılıp, makroekonomik istikrarı sağlayan aktif bir araca dönüşmesi gerektiği savunulmuştur.
Keynesyen teoride, devletin gerektiğinde bütçe açığı vererek otonom kamu harcamalarını artırmasını zorunlu kılan temel piyasa başarısızlığı durumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- ASermaye piyasalarındaki faiz haddinin, tasarruf ve yatırım kararlarını her koşulda eşitleyerek ekonomiyi doğal olarak tam istihdama taşıması
- BMakroekonomik dalgalanmaların, hükümetin iradi kararlarına ihtiyaç kalmaksızın artan oranlı vergileme gibi otomatik istikrar sağlayıcılarla tamamen önlenebilmesi
- Fiyat mekanizmasının tam esnekliğe sahip olmaması nedeniyle ekonominin kendi iç dinamikleriyle yeterli efektif talebi her zaman oluşturamaması ve eksik istihdam dengesinde kalabilmesiCevap
- DEkonomik daralma dönemlerinde sorunun temelinde üretim maliyetlerinin yüksekliği olması sebebiyle, kamu müdahalesinin yalnızca arzı teşvik edici yönde yapılması
- ETalep enflasyonunun yüksek olduğu konjonktür aşamalarında, tüketimi daraltmak yerine genişletici kamu yatırımlarıyla ekonomik büyümenin desteklenmesi
Cevap
Doğru yanıt, fiyat mekanizmasının tam esnek olmaması sebebiyle ekonominin kendi dinamikleriyle yeterli efektif talebi yaratamayarak eksik istihdam dengesinde kalabileceğini belirten ifadedir.
Keynes, Klasik iktisatçıların savunduğu 'piyasanın her zaman tam istihdamda dengede olacağı' (Say Kanunu) görüşünü reddeder. Ücret ve fiyatların aşağı yönlü esnek olmaması nedeniyle, ekonominin eksik istihdam düzeyinde de dengeye gelebileceğini ve bu kronik durgunluk durumunda devletin bütçe açığı pahasına kamu harcamalarını artırarak efektif talebi uyarması gerektiğini savunur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Efektif Talep Yetersizliği ve Eksik İstihdam Dengesi