Examkin

Soru

Zorluk: ZorTransfer Harcamalarının Alt Türleri

Kamu harcamaları, ekonomik sınıflandırma bağlamında devletin milli gelirden pay alarak doğrudan mal ve hizmet alımı yaptığı "gerçek harcamalar" ile herhangi bir karşılık beklemeksizin satın alma gücünü belirli kesimlere aktardığı "transfer harcamaları" olarak iki ana gruba ayrılır. Transfer harcamaları da kendi içinde yöneldiği amaca ve niteliğine göre iktisadi, sosyal, mali, sermaye ve dolaylı transferler gibi alt türlere tasnif edilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki kamu harcaması örnekleri ve eşleştirildikleri transfer harcaması alt türü dikkate alındığında hangisi yanlıştır?

  1. A
    İhracat yapan yerli firmalara uluslararası piyasalarda rekabet güçlerini artırmaları amacıyla sağlanan vergi iadesi ve destekler – İktisadi Transfer
  2. B
    Devletin, sanayi işletmelerine kapasite artırıcı yeni teknolojik makine ve teçhizat alımlarında kullanmaları şartıyla verdiği karşılıksız hibeler – Sermaye Transferi
  3. Korunmaya muhtaç bireylerin bakımı amacıyla devlete ait sosyal hizmet merkezlerinde istihdam edilen personele ödenen aylıklar – Sosyal TransferCevap
  4. D
    Merkezi yönetim bütçesinden, görev alanlarındaki hizmetleri yürütebilmeleri amacıyla büyükşehir belediyelerine genel bütçe vergi gelirlerinden aktarılan yasal paylar – Mali Transfer
  5. E
    Temel gıda ürünlerindeki maliyet artışlarının tüketici fiyatlarına yansımasını önlemek amacıyla üretici işletmelere yapılan zararı tazmin ödemeleri – Dolaylı Transfer

Cevap

Korunmaya muhtaç bireylerin bakımı amacıyla devlete ait sosyal hizmet merkezlerinde istihdam edilen personele ödenen aylıklar – Sosyal Transfer
Yanlış eşleştirmenin yer aldığı ifadede belirtilen 'sosyal hizmet merkezlerinde istihdam edilen personele ödenen aylıklar', devletin doğrudan hizmet üretimi için bir üretim faktörünü (emeği) kullanması karşılığında yaptığı bir ödemedir. Harcamanın yapılabilmesi için bir 'karşılık' (emek tahsisi) bulunduğundan, bu harcama ekonomik sınıflandırmaya göre bir 'transfer harcaması' değil, 'gerçek harcama' (cari harcama / personel gideri) niteliğindedir. İşlevsel (fonksiyonel) bütçe sınıflandırmasında 'sosyal güvenlik ve sosyal yardım hizmetleri' içinde yer alsa da, ekonomik anlamda karşılıksız bir aktarım olmadığı için sosyal transfer olarak değerlendirilemez. Soru, yanlış yapılan eşleştirmeyi sorduğundan bu seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki harcama örneklerinin 'karşılıklı' (gerçek harcama) mı yoksa 'karşılıksız' (transfer harcaması) mı olduğunu analiz et.
İhracat teşviki, yatırım hibesi, belediye payları ve üretici zararı tazmini karşılıksızdır (transfer niteliğindedir). Personel aylıkları ise emek faktörünün karşılığıdır (gerçek harcamadır).
Ekonomik sınıflandırmanın en temel ayrımı 'quid pro quo' (karşılık) prensibine dayanır.
2
Transfer harcaması olduğu tespit edilenlerin alt türlerini kontrol et.
İhracat teşviki iktisadidir; yatırım hibesi sermaye transferidir; belediye payı mali transferdir; fiyat sübvansiyonu dolaylı transferdir. Tüm bu eşleştirmeler doğrudur.
Transfer harcamalarının hangi amaca ve kime yapıldığı, alt türünü belirler.
3
Gerçek harcama özelliğine sahip olan seçeneğin eşleştirmesini değerlendir.
Sosyal hizmet merkezindeki personel maaşları, işlevsel olarak sosyal bir amaca hizmet etse de, ekonomik anlamda karşılıklı bir ödeme (personel gideri) olduğu için 'Sosyal Transfer' olamaz.
İşlevsel sınıflandırma (amacına göre) ile ekonomik sınıflandırma (etkisine göre) birbirine karıştırılmamalıdır.

Anahtar Kavram

Gerçek ve Transfer Harcaması Ayrımı ile Transfer Harcamalarının Alt Türleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Transfer Harcamalarının Alt Türleri

Bu konudan daha fazla soru