Soru

Zorluk: OrtaVergi Yansıması

Tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir piyasada, üretimde 'artan maliyet' (maliyetlerin artan olduğu) şartlarının bulunduğu varsayıldığında, bu mal üzerine konulan birim verginin (spesifik vergi) fiyatlara yansımasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Malın fiyatı, vergi tutarından daha az artar.Cevap
  2. B
    Malın fiyatı, vergi tutarı kadar artar.
  3. C
    Malın fiyatı, vergi tutarından daha fazla artar.
  4. D
    Vergi yükünün tamamı kanuni mükellef (üretici) üzerinde kalır.
  5. E
    Vergi yükü tamamen geriye doğru üretim faktörlerine yansıtılır.

Cevap

Artan maliyetli endüstrilerde malın fiyatı, vergi tutarından daha az artar.
Artan maliyetli bir endüstride arz eğrisi yukarı doğru eğimlidir. Bu piyasada bir mal üzerine vergi konulduğunda, denge miktarı azalır. Üretim miktarı azaldığı için ölçek ekonomileri veya girdi fiyatlarındaki düşüş nedeniyle birim üretim maliyetleri de azalır. Vergi arz eğrisini vergi tutarı kadar yukarı ötelese de, maliyetlerdeki bu eş zamanlı düşüş fiyattaki toplam artışın vergi tutarının altında kalmasına neden olur. Yani fiyat artışı (ΔPΔP), vergi tutarından (tt) küçüktür (ΔP<tΔP < t).

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa ve maliyet koşullarını analiz etme
Tam rekabet ve artan maliyet varsayımı, pozitif eğimli (yukarı doğru yükselen) bir arz eğrisini ifade eder.
Maliyetler arttıkça, üretim miktarı arttıkça birim maliyetlerin de yükseldiği bir endüstri yapısı söz konusudur.
2
Verginin arz eğrisi üzerindeki etkisini belirleme
Spesifik (birim) vergi, arz eğrisini vergi tutarı (t) kadar dikey olarak yukarı kaydırır.
Üretici her birim için devlete vergi ödeyeceğinden, aynı miktarı sunmak için daha yüksek bir fiyat talep edecektir.
3
Yeni denge fiyatını bulma
Yeni arz eğrisi ile talep eğrisinin kesiştiği noktada fiyat artar ancak miktar azalır.
Vergi nedeniyle fiyatın artması, talep kanunu gereği tüketilen miktarın düşmesine yol açar.
4
Fiyat artışı ile vergi tutarını karşılaştırma
Miktar azaldığında, artan maliyetli bir endüstride birim maliyetler de düşeceği için, nihai fiyat artışı vergi tutarından (t) daha az olur.
Düşen üretim maliyetleri, verginin fiyat üzerindeki artırıcı etkisini kısmen dengeler.

Anahtar Kavram

Maliyet Koşullarının Vergi Yansımasına Etkisi
Bu soruyu puanla