Examkin

Soru

Zorluk: ZorMaliye Politikası Amaçları Arasındaki Çatışmalar (Trade-off)

Maliye politikası uygulamalarında, bir makroekonomik amaca ulaşmak için kullanılan mali araçlar, çoğu zaman başka bir amacın gerçekleşmesini zorlaştırabilir. Bu duruma 'amaçlar arası çatışma' (trade-off) adı verilir.

R. A. Musgrave'in devletin temel mali işlevleri (kaynak dağılımında etkinlik, gelir dağılımında adalet ve ekonomik istikrar) çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu çatışmaların doğasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Negatif dışsallıkları içselleştirmek için salınan Pigovyen vergilerin dar gelirli hanehalklarının bütçe kısıtını daha fazla daraltması, kaynak dağılımında etkinlik ile gelir dağılımında adalet amaçlarının çatışmasına yol açar.Cevap
  2. B
    Enflasyonist baskıların yoğun olduğu bir ekonomide toplam talebi kısmak için kurumlar vergisi oranlarının düşürülmesi, fiyat istikrarı ile ekonomik büyüme amaçları arasında zorunlu bir çatışma yaratır.
  3. C
    Toplumdaki gelir eşitsizliğini azaltmak amacıyla dolaylı vergilere ağırlık verilmesi, gelir dağılımında adalet hedefine ulaşılmasını sağlarken ekonomik istikrarı bozarak bir çatışma doğurur.
  4. D
    Ekonominin durgunluk (resesyon) içinde olduğu bir dönemde bütçe açıklarını kapatmak için kamu harcamalarının azaltılması, tam istihdam ile fiyat istikrarı hedefleri arasındaki doğal uyumun (trade-off olmayan durum) bir sonucudur.
  5. E
    Temel tüketim mallarında katma değer vergisi (KDV) oranlarının artırılması, kaynak tahsisinde etkinliği sağlarken fonksiyonel gelir dağılımı ile sektörel gelir dağılımı arasında doğrudan bir çatışma oluşturur.

Cevap

Doğru yanıt, Pigovyen vergilerin kaynak tahsisinde etkinlik sağlarken dolaylı vergi niteliklerinden dolayı gelir dağılımında adaleti bozarak bu iki amaç arasında bir çatışmaya neden olduğunu belirten ifadedir.
Doğru ifade, Musgrave'in kaynak tahsisinde etkinlik ve gelir dağılımında adalet işlevleri arasındaki klasik çatışmayı hatasız bir şekilde açıklamaktadır. Negatif dışsallıkları içselleştiren Pigovyen (çevre) vergiler, piyasa başarısızlığını gidererek kaynak dağılımında etkinliği artırır. Ancak bu vergiler genellikle temel tüketim maddeleri (enerji, yakıt vb.) üzerinden alındığı için dar gelirli grupların bütçesinde daha büyük bir ağırlık oluşturur ve kişisel gelir dağılımında adaleti bozucu (regresif) bir etki yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Musgrave'in temel mali işlevlerini (etkinlik, adalet, istikrar) ve bu hedeflerin eşzamanlı gerçekleştirilmesindeki zorlukları (trade-off) analiz et.
Bu üç temel amacın her zaman birbiriyle uyumlu olmadığı ve bir amaca yönelik politikanın diğerini zedeleyebileceği belirlendi.
Sorunun kavramsal çerçevesini oturtmak için temel teorik altyapının hatırlanması gereklidir.
2
Seçeneklerde sunulan makroekonomik durumlarla önerilen politika uygulamalarının uyumluluğunu değerlendir.
Enflasyonda vergi indirimi yapılmasının (genişletici politika) ve resesyonda kamu harcamalarının kısılmasının (daraltıcı politika) hatalı maliye politikası tepkileri olduğu tespit edildi.
Politika araçlarının ekonomik konjonktüre uygun kullanılmaması durumunda doğal bir 'amaç çatışması'ndan değil, politika hatasından bahsedilir.
3
Dolaylı vergilerin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini analiz et.
KDV, ÖTV ve çevre vergisi gibi dolaylı vergilerin regresif (tersine artan oranlı) bir etki yaratarak kişisel gelir dağılımında adaleti bozduğu (dar gelirlileri daha çok etkilediği) sonucuna varıldı.
Gelir eşitsizliğini azaltma veya fonksiyonel dağılım iddialarının yanlışlığını ispatlamak için dolaylı vergilerin yansıma mekanizması bilinmelidir.
4
Pigovyen vergilerin Musgrave'in işlevleri açısından ikili etkisini değerlendir.
Pigovyen vergilerin negatif dışsallıkları içselleştirerek 'kaynak dağılımında etkinlik' sağladığı, ancak regresif yapısı nedeniyle 'gelir dağılımında adalet' amacını zedelediği saptandı.
Etkinlik ve adalet arasındaki bu klasik trade-off mekanizmasının doğru ifade edilip edilmediğinin kesinleştirilmesi için.

Anahtar Kavram

Maliye Politikası Amaçları Arasındaki Çatışmalar (Trade-off)
Bu soruyu puanla

Konular

Maliye Politikası Amaçları Arasındaki Çatışmalar (Trade-off)

Bu konudan daha fazla soru