Tüketici ve üretici fiyat endekslerinde uzun süreli ve istikrarlı bir artış eğiliminin yaşandığı bir ekonomide, maliye otoritesi makroekonomik dengesizliği gidermek için daraltıcı yönde bir politika paketi hazırlamaktadır. Buna göre, enflasyonla mücadelede kamu harcamaları politikasının kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak doğrudur?
- Kamu harcamalarında kısıntıya gidilirken önceliğin yatırım harcamalarından ziyade cari harcamalar ile transfer ödemelerine verilmesi, ekonominin uzun dönemli üretim kapasitesini korumak açısından daha rasyonel bir yaklaşımdır.Cevap
- BDenk bütçe çarpanı (Haavelmo teoremi) gereğince, kamu harcamalarının ve vergilerin eş anlı olarak aynı miktarda azaltılması toplam talep üzerinde nötr bir etki yaratacağından, enflasyonist açığı kapatmada etkisiz kalır.
- CReel kamu harcamalarının (cari ve yatırım) çarpan katsayısı, transfer harcamalarına kıyasla mutlak değerce daha düşük olduğundan; harcama kesintilerinde en sert daraltıcı etkiyi yaratmak için öncelikle transfer harcamaları kısılmalıdır.
- DMali sürüklenme olgusu enflasyonist konjonktürde vergi gelirlerini kendiliğinden artırıp talebi daralttığı için, ekonomi yönetiminin kamu harcamalarında iradi (ihtiyari) bir kısıntı yapmasına gerek bırakmadan fiyat istikrarını tek başına tesis eder.
- EEnflasyonun temelinde yatan arz yetersizliğini hızlıca aşmak amacıyla, kısa dönemde devletin piyasaya müdahale ederek üretkenliği yüksek altyapı projeleri için kamu harcamalarını şiddetle artırması en etkili daraltıcı politikadır.
Cevap
Kamu harcamalarında kısıntıya gidilirken önceliğin yatırım harcamalarından ziyade cari harcamalar ile transfer ödemelerine verilmesi, ekonominin uzun dönemli üretim kapasitesini korumak açısından daha rasyonel bir yaklaşımdır.
Enflasyonla mücadelede temel amaç toplam talebi kısmak olmakla birlikte, bu süreçte ekonominin uzun dönemli büyüme potansiyelini (toplam arz kapasitesini) zedelememek esastır. Yatırım harcamaları gelecekteki üretim kapasitesini oluşturduğundan, bu kalemlerdeki kesintiler gelecekte arz yetersizliği ve stagflasyon yaratabilir. Bu nedenle rasyonel bir maliye politikasında harcama kısıntısı hiyerarşisi sırasıyla; transfer harcamaları, cari harcamalar ve en son çare olarak yatırım harcamaları şeklinde işlemelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Enflasyonla Mücadelede Harcama Kesintisi Hiyerarşisi ve Çarpan Etkileri
Alternatif Yöntem
Harcama türlerinin doğrudan (reel) ve dolaylı (transfer) etkilerini zihinsel olarak formüle dökerek analiz edebilirsiniz. Yatırım ve cari harcamalar GSMH hesaplamasında 'G' içinde doğrudan yer alırken, transferler hanehalkı geliri üzerinden (c katı kadar) dolaylı etki yaratır.
Tahmini Süre:1m 30s