Kamu gelirleri, devletin bu gelirleri elde ederken sahip olduğu hukuki statüye ve kullandığı yetkinin niteliğine göre 'özel ekonomi gelirleri' ( ) ve 'kamu ekonomisi gelirleri' ( ) olarak ikiye ayrılmaktadır. Bir kamu kurumunun, mülkiyetinde bulunan bir taşınmazı özel bir işletmeye piyasa rayiçleri üzerinden kiraya vermesi sonucunda elde ettiği gelirle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Taraflar arasındaki hukuki eşitliğe ve irade serbestisine dayanan bir sözleşme neticesinde elde edildiği için özel ekonomi geliri ( ) niteliğindedir.Cevap
- BDevletin taraf olduğu tüm mali işlemler kamu hukuku rejimine tabi olduğundan, bu gelir egemenlik gücüne ( ) dayanan bir kamu ekonomisi geliridir.
- CSöz konusu kira geliri, bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödendiği için 'harç' niteliği taşır ve cebri bir gelir olarak kabul edilir.
- DMiktarı ve ödeme koşulları devlet tarafından tek taraflı olarak belirlendiği için yasallık ilkesine tabi bir kamu hukuku geliridir.
- EKamu kurumlarının iktisadi faaliyetleri sonucu elde edilen bu tip bedeller, sosyal güvenlik primleri gibi 'parafiskal' gelirler kategorisinde yer alır.
Cevap
Taşınmazın piyasa koşullarında kiralanması, taraflar arasındaki hukuki eşitliğe ve irade serbestisine dayanan bir sözleşme neticesinde gerçekleştiği için özel ekonomi geliri (jus gestionis) niteliğindedir.
Devletin bir taşınmazını kiraya vermesi, devletin bir 'mülk sahibi' gibi hareket ettiğini gösterir. Bu tür ilişkilerde taraflar hukuken eşittir, uyuşmazlıklar adli yargıda çözülür ve işlem özel hukuk sözleşmelerine dayanır. Bu özellikler, geliri özel ekonomi gelirleri ( ) sınıfına sokar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Gestionis (Özel Ekonomi Gelirleri) ile Jus Imperii (Kamu Ekonomisi Gelirleri) arasındaki temel fark, devletin egemenlik gücünü kullanıp kullanmaması ve taraflar arasındaki hukuki eşitlik durumudur.