Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu ve Özel Giderlerin Karşılaştırılması

Kamu ekonomisi ile özel sektör ekonomisi arasındaki yapısal ve işleyişsel farklılıklar, bu iki kesimin harcama kararlarını, finansman yöntemlerini ve hedeflerini derinden etkilemektedir.

Buna göre, kamu giderleri ile özel giderlerin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Özel giderler kişi veya kurumların satın alma güçleriyle sınırlı iradi kararlarına dayanırken, kamu giderlerinin finansmanında ağırlıklı olarak devletin egemenlik gücüne dayanan cebri gelirler kullanılır.
  2. B
    Özel sektörde hangi malın ne miktarda üretileceği piyasadaki fiyat mekanizması ile çözümlenirken, kamu kesiminde harcamaların hacmi ve bileşimi parlamento aracılığıyla işleyen siyasal karar alma süreciyle belirlenir.
  3. Kamu harcamalarının temel amacı sosyal refahı artırmak olsa da, devletin rasyonellik ilkesi gereği uygulayacağı tüm kamu projelerinde elde edilecek parasal finansal getirinin alternatif piyasa maliyetlerinden yüksek olması zorunludur.Cevap
  4. D
    Özel harcamalarda harcamayı yapan ile faydayı elde eden arasında doğrudan bir mübadele ilişkisi bulunurken; kamu harcamalarında, özellikle sosyal transferlerde böyle bir doğrudan karşılık (quid pro quo) ilkesi zorunlu değildir.
  5. E
    Özel gider kararlarında sadece işlem taraflarının içselleştirebildiği özel maliyet ve faydalar dikkate alınırken, kamu harcamalarının rasyonellik değerlendirmesinde piyasa fiyatlarına yansımayan dışsallıkları da kapsayan sosyal maliyet ve faydalar ön plandadır.

Cevap

Kamu projelerinde tıpkı özel sektördeki gibi her zaman finansal parasal getirinin yüksek olması gerektiği savı yanlıştır. Kamu hizmetlerinde asıl olan finansal kâr değil, toplumsal (sosyal) faydanın maksimize edilmesidir.
Kamu giderleri ile özel giderler arasındaki en belirgin fark hedeflenen amaçtır. Özel giderlerde temel dürtü kar maksimizasyonu (parasal getiri) iken, kamu giderlerinde temel amaç sosyal refahın artırılmasıdır. Devletin rasyonel davranması, elindeki kıt kaynaklarla toplumsal faydayı en üst düzeye çıkarması demektir. Bu doğrultuda kamu projelerinin kabulü için özel sektörün aksine piyasa fiyatları üzerinden hesaplanan dar kapsamlı bir finansal (parasal) kârlılık şartı aranmaz. Birçok kamusal hizmet doğrudan gelir getirmemesine rağmen, yarattığı pozitif dışsallıklar nedeniyle kamu tarafından üstlenilir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki ifadelerin kamu ve özel harcamalar arasındaki hangi yapısal farklara (finansman, karar mekanizması, amaç, fayda-maliyet) değindiğini analiz et.
Güdüsel amaç farklılığı incelendiğinde; özel sektörün kar maksimizasyonu, kamu sektörünün ise sosyal refah maksimizasyonu hedeflediği görülür.
Harcamaların temel felsefesi anlaşıldığında, hangi kuralların hangi sektöre ait olduğu kolayca ayırt edilir.
2
Kamu projelerinin kabul kriterlerini özel sektör yatırımlarıyla karşılaştır.
Özel sektör bir yatırımı yalnızca kârlıysa (finansal getirisi fırsat maliyetinden yüksekse) kabul eder. Devlet ise piyasanın üretmediği veya yetersiz ürettiği (eğitim, sağlık, altyapı, savunma) kamusal mallara yatırım yapar.
Bu tür mal ve hizmetlerde fiyatlandırma yapılamadığı veya yapılması etkinliği bozduğu için finansal kârlılık ölçütü geçerli değildir.
3
Yanlış olan ifadeyi tespit et.
Tüm kamu projelerinde parasal finansal getirinin yüksek olmasının zorunlu olduğunu iddia eden seçenek, kamu ve özel harcama amaçlarını (motive farklılığını) birbirine karıştırmakta ve yanlıştır.
Toplumsal maliyet-fayda analizi ile özel sektör maliyet-fayda analizi arasındaki temel fark bu noktadır.

Anahtar Kavram

Kamu ve Özel Giderlerin Temel Dinamikleri (Amaç, Karar, Finansman ve Kriter Farkları)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu ve Özel Giderlerin Karşılaştırılması

Bu konudan daha fazla soru