Soru

Zorluk: Çok zorHarcama Süreci ve Aktörleri (Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi)

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre, harcama sürecinde yer alan aktörlerin görev, yetki ve sorumlulukları ile bu görevlerin yürütülmesindeki sınırlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Harcama yetkilileri; yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirirler.Cevap
  2. B
    Gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisinin birimden geçici olarak ayrıldığı hallerde harcama talimatı verme yetkisini kendiliğinden üstlenir ve süreci tek başına sonuçlandırır.
  3. C
    İç denetçiler, mali işlemlerin yerinde denetlenmesi amacıyla harcama yetkilisinin onayıyla ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi olarak görev alabilirler.
  4. D
    Ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi, işlemin sadece şekli uygunluğundan sorumlu olup; kanıtlayıcı belgelerin mevzuata uygunluk sorumluluğu münhasıran harcama yetkilisine aittir.
  5. E
    Muhasebe yetkilisi, harcama biriminde personel yetersizliği yaşanması durumunda üst yöneticinin görevlendirmesiyle ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi sıfatını üstlenebilir.

Cevap

Harcama yetkilileri; yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirirler.
Doğru ifade, 5018 sayılı Kanun'un 33. maddesinde yer alan açık hükümdür. Harcama yetkilisi, ödeme emri belgesini düzenleyecek olan 'birincil' gerçekleştirme görevlisini kendi yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından seçmekle kanunen yükümlüdür. Bu düzenleme, mali işlemin ödeme aşamasına geçmeden önce üst düzey bir yönetici tarafından kontrol edilmesini ve imzalanmasını garanti altına alır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcama sürecinin aktörlerini ve kanuni dayanaklarını belirleme.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 31, 33, 60 ve 64. maddeleri temel düzenlemeleri içerir.
Sürecin yasal çerçevesini anlamak ve aktörlerin sınırlarını çizmek için temel mevzuata odaklanılmalıdır.
2
Görevlerin ayrılığı ve bağdaşmazlık ilkelerini analiz etme.
Harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi ve iç denetçi rollerinin birleşemeyeceği (incompatibility) tespit edilir.
Kamu mali kontrol sisteminde iç kontrolün etkinliği için bu rollerin ayrılığı kritiktir.
3
Ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisinin atanma usulünü inceleme.
Kanun, bu spesifik görev için harcama yetkilisinin yardımcısı veya en yakın üst kademe yöneticisi olması gerektiğini hükme bağlamıştır.
Her personelin gerçekleştirme görevlisi olabilmesine karşın, ödeme emri düzenleme yetkisinin üst düzey yöneticilere verilmesi sürecin kontrol gücünü artırır.
4
Sorumluluk rejimini değerlendirme.
Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin giderin mevzuata uygunluğundan birlikte sorumlu olduğu saptanır.
Sorumluluğun sadece bir tarafa ait olduğu yönündeki yanlış algılar bu adımda elenir.

Anahtar Kavram

5018 Sayılı Kanun Kapsamında Harcama Aktörleri ve Görevlerin Ayrılığı İlkesi
Bu soruyu puanla