Bir makroekonomik analiz raporunda, dışa açıklık oranı (ithalat ve ihracat toplamının GSYH'ye oranı) ile kamu harcamalarının GSYH içindeki payı arasında pozitif bir korelasyon olduğu ampirik olarak saptanmıştır. Raporun detaylarında, bu ilişkinin temel sürükleyicisinin altyapı veya savunma harcamalarındaki artış değil; işsizlik sigortası, meslek edindirme programları ve doğrudan gelir destekleri gibi 'sosyal transfer' kalemlerindeki belirgin genişleme olduğu vurgulanmıştır.
Dani Rodrik ve David Cameron'ın literatüre kazandırdığı yaklaşım merkeze alındığında, raporda tespit edilen bu harcama kompozisyonu değişiminin ardındaki temel nedensellik mekanizması aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?
- Dış ticaret hadlerindeki istikrarsızlığın hanehalkı gelirlerinde yarattığı oynaklığa karşı, kamu kesiminin makroekonomik bir sigorta sağlayıcısı rolü üstlenerek telafi edici sosyal politikaları genişletmesiCevap
- BKüresel entegrasyonun kişi başına düşen geliri artırması sonucunda, bireylerin gelir esnekliği yüksek olan kamusal hizmetlere yönelik taleplerinin artan oranda ivme kazanması
- CDışa açılmanın yarattığı sosyoekonomik krizlerin toplumun vergi toleransını kalıcı olarak yukarı kaydırması ve olağanüstü dönem sonrasında da harcamaların yeni bir eşikte dengelenmesi
- DKüresel rekabete açık sanayi sektöründeki verimlilik artışlarının kamu kesimi ücretlerinde yukarı yönlü baskı yaratmasıyla, hizmet sunum maliyetlerinin görece artması
- EUluslararası piyasalara entegrasyon sürecinde ülkeye giren yabancı sermayenin yarattığı enflasyonist etkinin, kamu harcamalarında gerçekte değil yalnızca nominal düzeyde bir genişleme yaratması
Cevap
Dış ticaret hadlerindeki istikrarsızlığın hanehalkı gelirlerinde yarattığı oynaklığa karşı, kamu kesiminin makroekonomik bir sigorta sağlayıcısı rolü üstlenerek telafi edici sosyal politikaları genişletmesi
Dani Rodrik ve David Cameron'ın geliştirdiği modele (Telafi Hipotezi) göre; bir ekonomi dışa açıldıkça, dış ticaret hadlerindeki dalgalanmalar ve uluslararası piyasalardaki şoklar nedeniyle hanehalkı gelirleri daha büyük bir oynaklık ve risk altına girer. Toplum, küreselleşmenin yarattığı bu güvencesizliğe karşı devletten bir nevi 'sigorta' talep eder. Devlet de bu talebi karşılamak ve küreselleşmeye olan toplumsal desteği sürdürebilmek için işsizlik ödenekleri, eğitim destekleri ve sosyal güvenlik transferlerini artırır. Dolayısıyla dışa açık ekonomilerde kamu harcamalarının yüksek olmasının temel nedeni, devletin üstlendiği bu risk yalıtımı ve telafi edici sosyal politika rolüdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Telafi Hipotezi ve Devletin Risk Yalıtım Rolü (Compensation Hypothesis and Risk Insulation)